Các bài viết về nghệ thuật, triết học và kiến tạo.https://philoli.com/vihttps://philoli.com/vi/blog/solve-rubiks-cube-without-formulas/https://philoli.com/vi/blog/solve-rubiks-cube-without-formulas/Dựa trên ý tưởng về hoán vị nhóm và phương pháp Roux Bridge, bài viết này sẽ từng bước hướng dẫn bạn cách giải khối Rubik 3x3 mà không cần ghi nhớ bất kỳ công thức nào.Sat, 09 May 2026 12:00:00 GMT<figure> <img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/14-cube-solved.jpg" alt="Khối Rubik đã được giải hoàn chỉnh" /> </figure> <p>Có lẽ bạn là một người mới chơi Rubik (Rubik's Cube) và chưa bao giờ giải được khối Rubik hoàn chỉnh.</p> <p>Những hướng dẫn trên thị trường thường chỉ cho bạn một loạt các công thức kỳ lạ, bảo bạn cứ làm thế này, rồi thế kia là khối Rubik sẽ được giải. Nhưng sau khi làm theo, bạn vẫn không hiểu tại sao lại như vậy.</p> <p>Bài viết này sẽ là cứu tinh của bạn. Bạn sẽ học cách giải khối Rubik từ con số 0, mà không cần học thuộc bất kỳ công thức nào. Bạn sẽ tìm hiểu về nguồn gốc của khối Rubik và cách nó hoạt động. Tôi sẽ dẫn dắt bạn từ lý thuyết đến thực hành, từng bước khôi phục một khối Rubik hoàn chỉnh và chỉ cho bạn cách quan sát.</p> <p>Có lẽ đây sẽ là lần đầu tiên bạn tự tay giải thành công một khối Rubik hoàn chỉnh.</p> <h2>Sự ra đời của Khối Rubik</h2> <p>Tại sao khối Rubik lại có sức hút lớn đến vậy? Trước tiên, chúng ta hãy cùng tìm hiểu về sự ra đời của nó.</p> <p>Năm 1974, một giáo sư kiến trúc người Hungary tên là Ernő Rubik, đã tạo ra một nguyên mẫu đầu tiên bằng gỗ để minh họa cho sinh viên cách các bộ phận có thể di chuyển độc lập mà không phá vỡ cấu trúc tổng thể. Ông đã sơn sáu mặt với các màu khác nhau, và từ đó, khối Rubik ra đời.</p> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/01-rubik-prototype.jpg" alt="Nguyên mẫu Rubik của Ernő Rubik" /> <img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/02-rubik-portrait.jpg" alt="Chân dung Ernő Rubik" /> </div> <h2>Con số tổ hợp đáng kinh ngạc</h2> <p>Một khối Rubik 3x3 có 8 viên góc, 12 viên cạnh và 6 viên tâm, tổng cộng có 26 viên có thể nhìn thấy. Tuy nhiên, thực tế chỉ có 20 viên có thể di chuyển, trừ 6 viên tâm của các mặt.</p> <p>Vậy tổng số trạng thái của nó là bao nhiêu? <strong>4.3 × 10¹⁹</strong>.</p> <p>Con số này có nghĩa là gì? Nó còn nhiều hơn số hạt cát trên Trái Đất. Nếu mỗi giây thử 1 tỷ trạng thái, sẽ mất hơn <strong>1300 năm</strong> để duyệt qua hết. Nếu mỗi trạng thái được viết trên một tờ giấy và xếp chồng lên nhau, độ dày sẽ tương đương với việc đi từ Trái Đất đến Mặt Trời và quay về 14000 lần.</p> <p>Khối Rubik 3x3 nhỏ bé này thực sự không thể đánh giá qua vẻ ngoài. Cũng bởi lối chơi mới lạ, thú vị, biến hóa khôn lường và sức hút vô tận, khối Rubik đã ngay lập tức bùng nổ thị trường khi ra mắt, thu hút đông đảo người chơi và những người đam mê tham gia. Ngay sau đó, các cuộc thi Rubik ra đời với nhiều hình thức chơi khác nhau (giải nhanh Speedsolving, giải bịt mắt Blindfolded, giải một tay One-Handed, giải bằng chân With Feet), các phương pháp giải đa dạng (Layer by Layer, Corners First, CFOP, Roux Bridge, Petrus, ZZ), và thậm chí cả các loại Rubik biến thể (từ 2x2 đến 7x7, Kim tự tháp Pyraminx, Skewb, Megaminx) cũng xuất hiện không ngừng.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/03-cube-variants.jpg" alt="Các biến thể Rubik dị hình" /></p> <p>Sức hút của khối Rubik lớn đến mức các nhà toán học không ngừng nghiên cứu toán học trong nó, dành hàng thập kỷ để tìm kiếm "số của Chúa", các phi hành gia mang nó lên không gian để chơi, và mọi lứa tuổi đều tỏa sáng trong các cuộc thi khác nhau. Tuy nhiên, so với sức hấp dẫn của khối Rubik, số lượng người chơi vẫn còn tương đối ít. Vì vậy, tôi muốn thông qua bài viết này để hướng dẫn mọi người cách giải Rubik, tận hưởng niềm vui mà trò chơi trí tuệ này mang lại.</p> <h2>Cái bẫy của các công thức</h2> <p>Hầu hết các phương pháp giải Rubik trên thị trường đều yêu cầu người chơi phải ghi nhớ rất nhiều công thức, điều này rất dễ khiến người mới nản lòng. Họ chưa kịp cảm nhận niềm vui khi giải được khối Rubik đã bị các công thức cản trở. Phương pháp CFOP nổi tiếng có hơn 100 công thức, và người mới cũng phải học thuộc hàng chục công thức.</p> <p>Vì vậy, hôm nay tôi muốn chia sẻ với các bạn một phương pháp chơi Rubik vui vẻ mà không cần học thuộc công thức. Giúp bạn có thể khôi phục khối Rubik chỉ bằng cách quan sát và thấu hiểu.</p> <h2>Vũ khí toán học tối thượng: Lý thuyết nhóm (Group Theory)</h2> <p>Hỏi: Làm thế nào để giải khối Rubik mà không cần ghi nhớ bất kỳ công thức nào?</p> <p>Ở đây, chúng ta sẽ triệu hồi vũ khí toán học tối thượng: Lý thuyết nhóm. Không có vấn đề gì mà toán học không thể giải quyết.</p> <p>Vậy khối Rubik và Lý thuyết nhóm có mối liên hệ gì? Khối Rubik thực chất là một nhóm. Trong khối Rubik, mỗi lần xoay là một phép hoán vị. Thao tác này có một số đặc tính: nó có thể kết hợp, có thể đảo ngược, nhưng không thể giao hoán.</p> <p>Phép nhân mà chúng ta đã học ở tiểu học là một phép toán có tính giao hoán, kết quả của A × B và B × A là như nhau. Nhưng trong nhóm Rubik, việc hoán đổi A và B không tương đương. Thực hiện R trước rồi U sau và U trước rồi R sau là hai thao tác hoàn toàn khác biệt. Vì vậy, khi chúng ta hiểu về nhóm, chúng ta sẽ hiểu về khối Rubik. Và việc chơi Rubik cũng giúp chúng ta hiểu hơn về nhóm.</p> <p>Chúc mừng bạn, bạn đã phân biệt được giữa nhóm Abel (phép nhân và phép cộng đều là nhóm Abel) và nhóm không Abel (nhóm Rubik).</p> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/04-ru-vs-ur-part1.gif" alt="R U và U R theo thứ tự khác nhau sẽ có hiệu quả khác nhau - Phần một" /> <img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/05-ru-vs-ur-part2.gif" alt="R U và U R theo thứ tự khác nhau sẽ có hiệu quả khác nhau - Phần hai" /> </div> <p>(Bổ sung: Các thao tác tiêu chuẩn của Rubik thường được thay thế bằng các chữ cái. R đại diện cho việc xoay mặt phải theo chiều kim đồng hồ 90 độ, U đại diện cho việc xoay mặt trên theo chiều kim đồng hồ 90 độ. R' là xoay ngược chiều kim đồng hồ 90 độ. M' là xoay lớp giữa lên trên, M là xoay lớp giữa xuống dưới).</p> <p>Bạn có thể trực tiếp quan sát và học cách xoay khối Rubik trong phần hoạt ảnh Rubik trực tuyến ở phụ lục.</p> <h2>Phần Nguyên lý: Cốt lõi để không cần công thức: Hoán vị (Commutator)</h2> <p>Để giải khối Rubik, chúng ta cần đạt được trạng thái sau: <strong>điều chỉnh vị trí của một số viên cụ thể mà không làm thay đổi vị trí của các viên khác.</strong></p> <p>Trong toán học, thao tác này được gọi là hoán vị (Commutator), được viết là <strong>A B A⁻¹ B⁻¹</strong>.</p> <p>A⁻¹ là thao tác ngược của A.</p> <p>Chúng ta có thể dùng một ví dụ rất đời thường — thang máy. Giả sử bạn muốn đưa một người từ tầng 1 lên tầng 3:</p> <ol> <li><strong>A</strong>: Người bước vào thang máy</li> <li><strong>B</strong>: Thang máy lên tầng 3</li> <li><strong>A⁻¹</strong>: Người bước ra khỏi thang máy</li> <li><strong>B⁻¹</strong>: Thang máy trở về tầng 1</li> </ol> <p>Kết quả: Thang máy trở về vị trí ban đầu, nhưng người đã di chuyển từ tầng 1 lên tầng 3. Điểm mấu chốt là: khi thang máy quay lại, người đó đã không còn ở trong đó nữa — vì vậy, môi trường được khôi phục, nhưng đối tượng đã thay đổi vị trí.</p> <p>Ví dụ trong khối Rubik, R và R⁻¹ tương ứng với việc xoay mặt phải theo chiều kim đồng hồ 90 độ, và ở bước thứ ba lại xoay ngược chiều kim đồng hồ 90 độ.</p> <p>Thao tác ngược A⁻¹ B⁻¹ này có thể khôi phục môi trường đã bị xáo trộn bởi thao tác A B trước đó, từ đó giúp chúng ta chỉ hoán đổi một số viên cụ thể mà không ảnh hưởng đến môi trường xung quanh.</p> <p>Vậy tại sao không phải là A A⁻¹ B B⁻¹? Vì như vậy, mỗi thao tác sẽ trực tiếp triệt tiêu nhau, các viên sẽ không thể hoán đổi. Vừa thực hiện thao tác A, rồi ngay sau đó là thao tác ngược A⁻¹, tổng hợp lại coi như chưa làm gì (ví dụ: xoay mặt trên ngược chiều kim đồng hồ 90 độ, rồi ngay sau đó xoay thuận chiều kim đồng hồ 90 độ). Vì vậy, phải là <strong>A B A⁻¹ B⁻¹</strong> mới tạo ra sự hoán đổi.</p> <p>Đây là phép hoán đổi cơ bản nhất, thao tác nguyên tử thuận tay nhất trong khối Rubik tương ứng là: <strong>R U R' U'</strong></p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/31-ruru.gif" alt="Demo R U R' U'" /></p> <p>Nó có thể được kết hợp thành chuỗi dài và tạo ra các hiệu ứng hoán vị khác nhau, ví dụ như chuỗi này: (R U R' U') (R U R' U') (R U R')</p> <p>Thực ra, đây cũng chính là nguồn gốc của các công thức. Tại sao lại có công thức? Đó là việc kết hợp một loạt các thao tác hoán vị cơ bản nhất, tạo thành các chuỗi. Thực hiện theo chuỗi này có thể nhanh chóng đạt được kết quả cụ thể, ví dụ như khôi phục một viên cạnh, khôi phục một viên góc. Các chuỗi khác nhau có thể được kết hợp để dẫn chúng ta đến việc giải hoàn chỉnh khối Rubik.</p> <p>Sau khi hiểu nguyên lý, chúng ta thậm chí có thể tự tạo ra các công thức riêng cho mình. (Cách tự tạo công thức Rubik sẽ được phân tích chi tiết trong bài viết tiếp theo).</p> <p>Vì vậy, để giải khối Rubik mà không cần ghi nhớ bất kỳ công thức nào, chúng ta chỉ cần nắm vững tư duy hoán vị cơ bản là đủ, và có thể áp dụng linh hoạt trong mọi trường hợp. Các thao tác hoán vị cơ bản nhất sẽ hoán đổi vị trí của ba viên góc, hoặc hoán đổi vị trí của ba viên cạnh.</p> <h2>Cách thực hiện hoán đổi trong Khối Rubik</h2> <p>Như đã đề cập trước đó, thao tác hoán đổi cơ bản thuận tay nhất trong khối Rubik là: <strong>R U R' U'</strong>. Nếu bạn hiểu sâu sắc thao tác này, bạn sẽ có thể giải ngay hai tầng đầu tiên của khối Rubik.</p> <p>Thao tác này thực chất có nghĩa là: di chuyển ra (lớp bên phải), chèn (viên mục tiêu), đưa về vị trí cũ (lớp bên phải), đưa về vị trí cũ (lớp trên cùng).</p> <p>Như vậy, chúng ta đã thực hiện việc chèn viên góc trước bên trái và viên cạnh giữa vào góc dưới bên phải.</p> <p>Thao tác này có thể thay đổi liên tục, trở thành <strong>U R U' R'</strong>, hoặc <strong>F R F' R'</strong>, v.v., ở bất kỳ vị trí nào, thậm chí còn có lớp giữa <strong>M U M' U'</strong>, hoặc <strong>U2 R U2 R'</strong>.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/21-right-bridge-insert.gif" alt="Demo thao tác hoán vị cơ bản" /></p> <p>Ở giai đoạn đầu, khối Rubik ở mức độ hỗn loạn cao nhất, vì vậy có thể sử dụng nhiều phép hoán vị cơ bản như trên để khôi phục một mặt, hoặc một phần nào đó, nhằm giảm bớt mức độ hỗn loạn.</p> <p>Hơn nữa, vì trạng thái rất hỗn loạn, thao tác U' cuối cùng trong <strong>R U R' U'</strong> để khôi phục môi trường thậm chí có thể được bỏ qua tùy theo tình huống, và chuyển thẳng sang thao tác tiếp theo. Điều này đơn giản hóa thành: di chuyển ra, chèn, đưa về vị trí cũ.</p> <p>Di chuyển ra, chèn, đưa về vị trí cũ.</p> <p>Đây chính là thao tác cốt lõi, chúc mừng bạn, bạn đã hiểu cách chơi Rubik rồi!</p> <p>Tuy nhiên, đến giai đoạn sau, chúng ta sẽ cần các bước hoán vị dài hơn để hoán đổi các viên cụ thể mà không phá vỡ hoàn toàn trạng thái đã được khôi phục.</p> <p>Lấy <strong>R U' L' U R' U' L U</strong> làm ví dụ, thao tác này chỉ hoán đổi ba viên góc mà không ảnh hưởng đến các viên khác. Phân tích theo logic hoán vị:</p> <pre><code>A = R U' （đưa viên góc ra ngoài） B = L' （xoay lớp trái một chút） A⁻¹ = U R' （khôi phục thao tác A） B⁻¹ = U' L U（khôi phục thao tác B, có điều chỉnh） </code></pre> <p>Hiệu quả: Viên góc dưới bên trái giữ nguyên vị trí, ba viên góc còn lại hoán đổi.</p> <p>Đây có lẽ là hai công thức duy nhất bạn cần biết trong bài viết này. Chúng ta sẽ học cách sử dụng chúng trong phần thực hành và nắm bắt thông qua thao tác, chứ không cần học thuộc lòng.</p> <h2>Phần Thực hành: Bắt đầu khôi phục từ số 0</h2> <p>Cuối cùng, chúng ta đã đến phần quan trọng nhất của bài viết. Tôi sẽ dẫn dắt bạn từng bước, chỉ bằng cách quan sát và thấu hiểu, để giải hoàn chỉnh khối Rubik từ con số 0.</p> <p>Những thứ cần chuẩn bị:</p> <ul> <li>Một khối Rubik</li> <li>Và một chút kiên nhẫn (vì chúng ta chủ yếu tập trung vào quan sát và thấu hiểu)</li> </ul> <p>Đầu tiên, giả sử bạn đã có một khối Rubik trong tay. Chúng ta sẽ xáo trộn khối Rubik theo tiêu chuẩn quốc tế (<strong>F' D2 F' U F' U2 F' L R F U2 F2 D' R L D L B R D'</strong>), sau đó tôi sẽ cùng bạn giải khối Rubik này.</p> <p>Hoặc bạn có thể chơi phiên bản trực tuyến tại đây. Nhấp vào liên kết này, bạn sẽ thấy một khối Rubik đã được xáo trộn sẵn: <a href="https://philoli.com/zh/projects/rubiks-cube/#s=F'%20D2%20F'%20U%20F'%20U2%20F'%20L%20R%20F%20U2%20F2%20D'%20R%20L%20D%20L%20B%20R%20D'">3D Khối Rubik — Philo Li</a></p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/06-scrambled-cube.jpg" alt="Trạng thái ban đầu của khối Rubik đã xáo trộn" /></p> <p>Chúng ta có thể giải khối Rubik bằng cách tận dụng ý tưởng của phương pháp Roux Bridge rất thanh lịch. Phương pháp Bridge này, khác với việc giải từng tầng, là khôi phục trước hai khối 1x2x3 ở hai bên (thường gọi là cầu trái và cầu phải), sau đó mới khôi phục mặt trên và các vị trí còn lại.</p> <p>Phương pháp Bridge rất tự do và linh hoạt, số bước ít hơn nhiều phương pháp nổi tiếng khác, và số công thức cần ghi nhớ cũng tương đối ít, vì về cơ bản nó dựa trên logic hoán vị. Trong khuôn khổ này, chúng ta có thể học cách giải khối Rubik mà không cần học thuộc bất kỳ công thức nào.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/32-roux-flow.jpg" alt="Sơ đồ quy trình phương pháp Roux" /></p> <h3>Bước Một: Cố định vị trí quan sát</h3> <p>Vị trí quan sát của phương pháp Bridge là cố định. Trong quá trình giải, chúng ta không cần xoay khối Rubik thường xuyên, mà duy trì một góc nhìn để suy nghĩ và giải. Với mặt cố định này, chúng ta có thể dễ dàng nhìn thấy các viên góc và viên cạnh, biết chúng nên đi về đâu.</p> <p>Chúng ta có thể lấy góc này làm chuẩn:</p> <ul> <li>Phía trước (hướng về bạn): Mặt màu xanh lá</li> <li>Bên trái: Màu đỏ</li> <li>Bên phải: Màu cam</li> <li>Mặt trên: Màu vàng</li> <li>Mặt dưới: Màu trắng</li> <li>Mặt sau: Màu xanh dương</li> </ul> <h3>Bước Hai: Xây dựng cầu trái và cầu phải</h3> <p><strong>Thứ tự xây dựng cầu trái:</strong></p> <ol> <li>Đầu tiên, đưa viên cạnh trắng-đỏ về đúng vị trí (trụ cột dưới bên trái)</li> <li>Sau đó, đưa viên cạnh xanh dương-đỏ phía sau về đúng vị trí</li> <li>Tiếp theo, đưa hai viên góc màu đỏ phía trước về đúng vị trí</li> </ol> <p>Sơ đồ trạng thái cầu trái hoàn thành:</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/08-left-bridge-complete.jpg" alt="Trạng thái cầu trái hoàn thành" /></p> <p>Quá trình này không cần bất kỳ công thức nào, chỉ cần quan sát và hiểu là được. Luyện tập nhiều sẽ thành thạo hơn.</p> <p><strong>F' L</strong>: Sử dụng phương pháp quan sát, tìm viên cạnh đỏ-trắng, đưa nó về vị trí, sao cho mặt trắng hướng xuống, mặt đỏ hướng sang trái.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/16-white-red-edge.gif" alt="Demo đưa viên cạnh trắng-đỏ về vị trí" /></p> <p><strong>M2 F2 U2 B</strong>: Đưa viên cạnh xanh dương-đỏ và viên góc về đúng vị trí.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/17-blue-red-corner.gif" alt="Đưa viên cạnh xanh dương-đỏ và viên góc về vị trí" /></p> <p><strong>U2 B U R' U2 F'</strong>: Tìm vị trí của hai viên cuối cùng của cầu trái, tìm cách đưa chúng về vị trí, và chúng ta sẽ có một cầu trái hoàn hảo.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/18-left-bridge-finish.gif" alt="Đưa hai viên cuối cùng của cầu trái về vị trí" /></p> <p><strong>Cầu phải tương tự</strong>, thay màu đỏ bằng màu cam, lặp lại các bước trên. Tuy nhiên, ở đây cần lưu ý không làm xáo trộn cầu trái đã hoàn thành. Nếu cần mượn vị trí, có thể tạm thời di chuyển cầu trái ra một vị trí khác để các thao tác bên phải không ảnh hưởng đến cầu trái, sau khi thao tác bên phải kết thúc thì khôi phục lại cầu trái.</p> <p><strong>Giữa cầu phải</strong>: U' M U' R2</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/19-right-bridge-middle.gif" alt="Đưa viên cạnh giữa cầu phải về vị trí" /></p> <p><strong>Viên đầu tiên của cầu phải</strong>: U' M' U2 R' U R</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/20-right-bridge-first.gif" alt="Đưa viên đầu tiên của cầu phải về vị trí" /></p> <p>Chúng ta đã hoàn thành module cuối cùng của cầu phải, muốn chèn vào vị trí, vì vậy hãy di chuyển cầu trái ra (F') để tạo không gian, sau đó di chuyển module (U), cuối cùng đưa cầu trái và cầu phải về vị trí cùng lúc.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/21-right-bridge-insert.gif" alt="Chèn viên cuối cùng của cầu phải" /></p> <p>Đây là trạng thái khi cả cầu trái và cầu phải đều đã hoàn thành. Chỉ cần các cầu được hình thành là đủ, các viên màu khác tạm thời không cần quan tâm.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/13-both-bridges-done.gif" alt="Trạng thái cầu trái và phải hoàn thành" /></p> <h3>Bước Ba: Khôi phục các viên góc mặt trên</h3> <p>Khi bạn đã khôi phục xong hai cầu trái và phải, tiếp theo chúng ta sẽ bắt đầu khôi phục bốn viên góc còn lại. Ở đây, chúng ta sẽ cần sử dụng phép hoán đổi ba viên góc, khiến ba viên góc luân phiên vị trí, từ A đến B, B đến C, và C trở lại A.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/33-three-cycle-abc.jpg" alt="Sơ đồ hoán đổi ba viên góc: A→B→C→A" /></p> <h4>Hoán đổi ba viên góc</h4> <div> <div> <p>Công thức 1</p> <p><strong>R U' L' U R' U' L U</strong></p> <ul> <li>Viên góc dưới bên trái giữ nguyên vị trí</li> <li>Ba viên góc còn lại hoán đổi vị trí **ngược chiều kim đồng hồ**</li> <li>Nhưng màu sắc bên trong của chúng sẽ xoay **thuận chiều kim đồng hồ**</li> </ul> </div> <div> <p>Công thức 2 (phiên bản đối xứng)</p> <p><strong>L' U R U' L U R' U'</strong></p> <ul> <li>Viên góc dưới bên phải giữ nguyên vị trí</li> <li>Ba viên góc còn lại hoán đổi vị trí **thuận chiều kim đồng hồ**</li> <li>Nhưng màu sắc bên trong của chúng sẽ xoay **ngược chiều kim đồng hồ**</li> </ul> </div> </div> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/22-corner-3cycle-mirror.gif" alt="Demo hoán đổi ba viên góc phiên bản đối xứng" /></p> <p>Có bốn trường hợp về hướng của các viên góc mà bạn có thể gặp: 0, 1, 2, hoặc 4 viên góc đúng hướng.</p> <ul> <li><strong>4 viên góc đúng hướng</strong>: Trạng thái hoàn thành</li> <li><strong>1 viên góc đúng hướng</strong> (dạng cá nhỏ): Chỉ cần thực hiện thêm một lần hoán đổi ba viên hoặc phiên bản đối xứng là hoàn thành.</li> <li><strong>0 / 2 viên góc đúng hướng</strong>: Đầu tiên, đặt một viên góc sai hướng vào vị trí không bị ảnh hưởng bởi phép hoán đổi ba viên (góc dưới bên trái), thực hiện một lần hoán đổi ba viên, nó sẽ trở thành 1 viên góc đúng hướng, quay lại trường hợp trên.</li> </ul> <p>Đôi khi phiên bản cơ bản của phép hoán đổi ba viên cần thực hiện hai lần mới có thể khôi phục, trong khi phiên bản đối xứng chỉ cần một lần là hoàn thành. Người mới chỉ cần nắm vững phiên bản cơ bản, tập trung vào quan sát và hiểu, sau đó sẽ có thể thông suốt. Phép hoán đổi ba viên với mặt màu vàng hướng lên này cũng là một công thức kinh điển nổi tiếng – công thức cá nhỏ trái phải, bạn có thể nắm bắt hình dạng của con cá nhỏ.</p> <p>Công thức này cũng không cần học thuộc lòng. Bạn hãy quan sát cách hai viên màu xanh lá cây di chuyển, tự tay thực hiện vài lần là sẽ quen. Cốt lõi là hoán đổi ba viên góc của mặt trên.</p> <p>Với khối Rubik vừa hoàn thành cầu trái và phải, chúng ta thấy có hai mặt màu vàng ở phía trên. Vì vậy, chúng ta sẽ chuyển viên góc dưới bên trái thành viên không phải màu vàng, và thực hiện một lần thao tác hoán đổi ba viên góc. Sau đó, thực hiện thêm 2 lần hoán đổi ba viên góc, hoặc một lần hoán đổi ba viên góc phiên bản đối xứng, là có thể làm cho bốn viên góc trên cùng đều có màu vàng hướng lên.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/28-corner-3cycle-process.gif" alt="Demo quá trình hoán đổi ba viên góc" /></p> <p>Đã hoàn thành bốn viên góc màu vàng!</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/26-corner-orientation.jpg" alt="Trạng thái bốn viên góc màu vàng hoàn thành" /></p> <h4>Điều chỉnh vị trí (để các màu cạnh bên khớp nhau)</h4> <p>Khi bốn viên góc đều có màu vàng hướng lên, chúng ta cần phải làm cho các màu cạnh bên của viên góc khớp nhau, như vậy viên góc mới hoàn toàn về đúng vị trí.</p> <p>Lúc này, hãy dùng <strong>biến thể J-perm</strong>: <strong>R U2 R' U' R U2 L' U R' U' L</strong></p> <p>Logic của công thức này có thể được phân tích thành "di chuyển cặp + hoán đổi logic":</p> <ul> <li>Nửa đầu <code>R U2 R' U' R</code>: Đưa một cặp viên vào vùng an toàn để tạm cất, tạo không gian.</li> <li>Nửa sau <code>U2 L' U R' U' L</code>: Sử dụng logic hoán đổi ba viên, hoàn thành chính xác việc đổi chỗ hai viên góc.</li> </ul> <p><strong>Hiệu quả</strong>: Hai viên góc bên phải hoán đổi vị trí, đồng thời giữ màu vàng hướng lên, các viên góc khác không đổi.</p> <p>Điều này tương đương với việc có thể hoán đổi vị trí của bất kỳ hai viên góc liền kề nào (sử dụng U để điều chỉnh hai viên góc nào nằm ở bên phải). Thực hiện hoán đổi vài lần, bốn viên góc sẽ hoàn toàn khớp và về đúng vị trí.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/29-jperm.gif" alt="Demo J-perm" /></p> <p>Công thức này cũng không cần học thuộc lòng. Bạn hãy quan sát cách hai viên màu xanh lá cây di chuyển, tự tay thực hiện vài lần là sẽ quen. Cốt lõi là hoán đổi hai viên góc bên phải của mặt trên, trong khi vẫn giữ màu vàng hướng lên.</p> <h3>Bước Bốn: Khôi phục sáu viên cạnh cuối cùng (LSE, Last Six Edges)</h3> <p>Đến đây, trước tiên hãy căn chỉnh các viên tâm, sao cho màu vàng ở trên, màu trắng ở dưới, sau đó điều chỉnh các viên cạnh.</p> <p>Chỉ còn lại 6 viên cạnh. Bước này chỉ sử dụng hai thao tác <strong>M</strong> và <strong>U</strong>, rất trực quan.</p> <h4>4a: Điều chỉnh hướng (EO, Edge Orientation)</h4> <p><strong>Cách xác định</strong>: Xem miếng dán màu trắng / vàng của viên cạnh có hướng lên hoặc xuống hay không.</p> <ul> <li>Hướng lên / Hướng xuống = Viên cạnh tốt ✓</li> <li>Hướng sang bên = Viên cạnh xấu ✗</li> </ul> <p><strong>Cách điều chỉnh</strong>: Sử dụng <strong>M U M'</strong> hoặc <strong>M' U M</strong> để lật viên cạnh xấu.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/30-mum-flip.gif" alt="Demo M U M' lật viên cạnh xấu" /></p> <p>Hiểu một cách trực quan: M lật viên cạnh ở lớp giữa lên, U điều chỉnh vị trí, M' lật trở lại.</p> <p>Lặp lại vài lần cho đến khi tất cả các viên cạnh đều có màu trắng / vàng hướng lên hoặc xuống.</p> <p>Chúng ta có thể gọi các viên cạnh có hướng đúng là viên cạnh tốt, và các viên cạnh có hướng sai là viên cạnh xấu.</p> <p>Như hình minh họa, ba viên cạnh được tô sáng ở mặt trên là các viên cạnh xấu, vì chúng không phải màu vàng cũng không phải màu trắng.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/27-bad-edges.jpg" alt="Sơ đồ tô sáng các viên cạnh xấu" /></p> <p><strong>Mẹo điều chỉnh</strong>: Có bốn trường hợp về các viên cạnh xấu mà bạn có thể gặp:</p> <ul> <li><strong>0 viên cạnh xấu</strong>: Trạng thái hoàn thành</li> <li><strong>Không phải 0 cũng không phải 4 viên cạnh xấu</strong>: Dùng <strong>M' U M</strong> để thay đổi số lượng viên cạnh xấu, tăng lên thành 4 viên cạnh xấu.</li> <li><strong>4 viên cạnh xấu (2 viên trên, 2 viên dưới)</strong>: Dùng <strong>M' U2 M</strong> để hoán đổi các viên cạnh trên và dưới, tạo thành tình huống 3 viên trên, 1 viên dưới.</li> <li><strong>4 viên cạnh xấu (3 viên trên, 1 viên dưới)</strong>: Ba viên cạnh xấu ở mặt trên sẽ tạo thành một hình mũi tên. Xoay mặt trên để mũi tên chỉ vào viên cạnh xấu ở mặt dưới, thực hiện một lần <strong>M' U M</strong>, bốn viên cạnh xấu sẽ triệt tiêu lẫn nhau, tất cả đều trở thành viên cạnh tốt.</li> </ul> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/23-edge-flip.gif" alt="Demo loại bỏ mũi tên bốn viên cạnh xấu" /></p> <p>Nếu không xuất hiện mũi tên, hãy lặp lại thao tác <strong>M' U M</strong>, chắc chắn sẽ ghép được. Sau khi thành thạo, bạn có thể dần dần tìm ra quy luật.</p> <h4>4b: Khôi phục các viên cạnh hai bên (màu đỏ và màu cam)</h4> <p>Tìm viên cạnh đỏ-vàng và cam-vàng (mục tiêu là đưa chúng về các viên cạnh ở hai bên), sử dụng phép hoán đổi ba viên cạnh để đưa chúng về đúng vị trí.</p> <p><strong>Mẹo</strong>:</p> <ol> <li>Đưa viên cạnh đỏ-vàng (hoặc cam-vàng) lên phía trên lớp giữa, dùng cách hoán đổi các viên cạnh trên và dưới để đưa nó xuống đáy (<strong>M' U2 M</strong>).</li> <li>Đưa viên cạnh cam-vàng (hoặc đỏ-vàng) còn lại xuống đáy ở phía đối diện.</li> <li>Xoay mặt trên để cạnh màu đỏ xuất hiện ở vị trí đối diện với viên cạnh đỏ-vàng đã xuống đáy.</li> <li>Xoay lớp giữa nửa vòng <strong>M2</strong>, quan sát mặt trên và đưa về vị trí <strong>U</strong>.</li> </ol> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/25-left-right-edge.gif" alt="Demo đưa các viên cạnh hai bên về vị trí" /></p> <h4>4c: Giải quyết bốn viên cạnh cuối cùng (màu xanh dương và xanh lá cây)</h4> <p><strong>Mẹo</strong>:</p> <ul> <li>Liên tục sử dụng <strong>hoán đổi ba viên cạnh</strong> để hoán đổi các viên cạnh trên và dưới: <strong>M' U2 M</strong>, bước cuối cùng dựa vào quan sát để đưa về vị trí <strong>U2</strong>.</li> <li>Mẹo nhanh: Đặt viên cạnh trắng-xanh lá (hoặc trắng-xanh dương) ở phía trên vị trí mục tiêu, hoán đổi các viên cạnh trên và dưới, viên cạnh trắng-xanh lá (trắng-xanh dương) sẽ về đúng vị trí.</li> </ul> <p>Chỉ có ba trường hợp:</p> <ul> <li>Đã đúng → Hoàn thành!</li> <li>Cần M2 → Thực hiện một lần <strong>M2</strong>.</li> <li>Cần hoán đổi → <strong>M' U2 M U2</strong> hoặc <strong>M U2 M' U2</strong>.</li> </ul> <p>Chúng ta cũng có thể đơn giản hóa logic của phép hoán đổi ba viên cạnh: M' là lớp giữa đi lên, U2 là mặt trên xoay nửa vòng, M là lớp giữa trở lại, U2 là mặt trên trở lại.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/24-edge-3cycle.gif" alt="Demo hoán đổi ba viên cạnh" /></p> <h3>Hoàn thành!</h3> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/14-cube-solved.jpg" alt="Khối Rubik đã được giải hoàn chỉnh" /></p> <h2>Tóm tắt</h2> <p>Không cần học thuộc công thức, chỉ cần logic hoán vị "mở cửa—thao tác—đóng cửa". Bạn sẽ thấy quá trình này thú vị hơn nhiều so với việc học thuộc lòng công thức, và dù bao nhiêu năm trôi qua cũng không lo quên, bạn có thể tự mình suy luận ra bất cứ lúc nào.</p> <p>Tư duy tương tự có thể áp dụng để giải bất kỳ khối Rubik nào, bao gồm cả các loại Rubik biến thể kỳ lạ.</p> <p>Tuy nhiên, nếu bạn muốn theo con đường thi đấu tốc độ, bạn sẽ phải dấn thân vào con đường luyện tập không ngừng nghỉ. Nhưng đối với người mới bắt đầu, chỉ cần một chút luyện tập là có thể đạt được dưới 90 giây mà không gặp vấn đề gì.</p> <p>Có hàng ngàn cách giải, xem bạn có thể tìm thấy phương pháp nào thanh lịch hoặc thuận tay hơn không.</p> <p>Thế giới Rubik đầy niềm vui bất tận, chúc bạn chơi thật vui vẻ.</p> <h2>Phụ lục 1: Tóm tắt phương pháp giải Rubik trong bài viết này (Kinh nghiệm giải Rubik)</h2> <ol> <li><strong>Xây dựng cầu trái và phải: Dựa vào quan sát và trực giác</strong> <ul> <li>Mẹo: Khi bạn đã thành thạo việc quan sát và dự đoán, bạn có thể ưu tiên xây dựng các module khác hoặc đồng thời xây dựng cả cầu trái và phải tùy thuộc vào trạng thái cụ thể của khối Rubik. Điều này giúp giảm số bước và mang lại sự tự do rất lớn.</li> </ul> </li> <li><strong>Khôi phục hướng của bốn viên góc mặt trên: Bốn mặt vàng hướng lên</strong> <ul> <li>Hoán đổi ba viên góc mặt trên: <strong>R U' L' U R' U' L U</strong> (giữ viên góc dưới bên trái không đổi vị trí, các màu sắc bên trong của ba viên góc còn lại xoay thuận chiều kim đồng hồ)</li> <li>Hoán đổi ba viên góc mặt trên phiên bản đối xứng: <strong>L' U R U' L U R' U'</strong> (giữ viên góc dưới bên phải không đổi vị trí, các màu sắc bên trong của ba viên góc còn lại xoay ngược chiều kim đồng hồ)</li> </ul> </li> <li><strong>Khôi phục các mặt bên của bốn viên góc mặt trên</strong> <ul> <li><strong>Điều chỉnh vị trí viên góc mặt trên</strong>: <strong>R U2 R' U' R U2 L' U R' U' L</strong> (giữ cho bốn viên góc đều có màu vàng hướng lên, hoán đổi vị trí hai viên góc bên phải)</li> </ul> </li> <li><strong>Thay đổi hướng viên cạnh, để màu trắng hoặc vàng hướng lên hoặc xuống</strong> <ul> <li>Trước tiên, căn chỉnh các viên tâm, để màu vàng ở trên, màu trắng ở dưới, sau đó điều chỉnh các viên cạnh.</li> <li>Dùng <strong>M' U M</strong> để thay đổi số lượng viên cạnh xấu, tạo hình mũi tên, hướng mũi tên vào viên cạnh xấu, thực hiện một lần <strong>M' U M</strong>, bốn viên cạnh xấu sẽ triệt tiêu và về đúng vị trí.</li> </ul> </li> <li><strong>Khôi phục các viên cạnh hai bên</strong> (màu đỏ và màu cam) <ul> <li>Trước tiên, đưa viên cạnh đỏ-vàng (hoặc cam-vàng) xuống đáy bằng cách hoán đổi các viên cạnh trên và dưới (<strong>M' U2 M</strong>).</li> </ul> </li> <li><strong>Khôi phục các viên cạnh còn lại</strong> (màu xanh dương và xanh lá cây) <ul> <li>Liên tục dùng <strong>hoán đổi ba viên cạnh</strong> để hoán đổi các viên cạnh trên và dưới: <strong>M' U2 M</strong>, bước cuối cùng dựa vào quan sát để đưa về vị trí <strong>U2</strong>.</li> </ul> </li> </ol> <p>Không cần phải học thuộc lòng bất kỳ công thức nào ở trên đâu, chúng chỉ được thêm vào phụ lục để bạn tiện tham khảo. Thực ra, khi bạn tự mình thử, vừa quan sát vừa hiểu cách các khối tương ứng di chuyển, chỉ cần làm vài lần là sẽ quen ngay thôi. Mấu chốt là hoán đổi ba khối góc ở tầng trên cùng.</p> <h2>Phụ lục 2: Các trang web và công cụ hữu ích</h2> <p>Tôi cũng đã tạo ra một khối Rubik 3D trực tuyến để các bạn có thể chơi, xoay tùy ý, hoặc xáo trộn và giải theo các công thức cố định, mỗi bước đều có hoạt ảnh đẹp mắt để xem!</p> <p><a href="https://philoli.com/zh/projects/rubiks-cube/">3D Khối Rubik — Philo Li</a></p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/solve-rubiks-cube-without-formulas/15-online-cube-tool.jpg" alt="Công cụ Rubik 3D trực tuyến" /></p> <p>Công thức xáo trộn giống như trong hướng dẫn này: <code>F' D2 F' U F' U2 F' L R F U2 F2 D' R L D L B R D'</code></p> <p>Các bước giải cầu trái phải trong hướng dẫn này: <code>F'LM2F2U2BUR'U2F'UFR'F'U2MR'URUM'UR'U2RUF'UFU'M'UF'UF</code></p> <p>Nhấp vào liên kết này, bạn sẽ thấy một khối Rubik đã được xáo trộn sẵn: <a href="https://philoli.com/zh/projects/rubiks-cube/#s=F'%20D2%20F'%20U%20F'%20U2%20F'%20L%20R%20F%20U2%20F2%20D'%20R%20L%20D%20L%20B%20R%20D'">3D Khối Rubik — Philo Li</a></p> <p>Bộ bấm giờ Rubik mà các nhà vô địch thế giới đều sử dụng: <a href="https://cstimer.net/">csTimer - Professional Rubik's Cube Speedsolving / Training Timer</a></p> Khối RubikHướng dẫnLý thuyết nhómToán họcPhương pháp Rouxhttps://philoli.com/vi/blog/2025-top-rated-reading-list/https://philoli.com/vi/blog/2025-top-rated-reading-list/Tuyển chọn 12 cuốn sách đạt từ 4 sao trở lên đã đọc trong năm 2025, thuộc các lĩnh vực viết lách, nghệ thuật, tâm lý học, khoa học xã hội, tài chính và phát triển cá nhân.Fri, 24 Apr 2026 12:00:00 GMT<p>Năm ngoái tôi đã đọc 47 cuốn sách. Vì nhiều lý do, năm đó tôi vô cùng bận rộn, nên không thể đạt được mục tiêu 100 cuốn sách như năm 2024, nhưng tôi vẫn đọc được không ít tác phẩm xuất sắc. Các tác phẩm tôi đọc bao gồm nhiều lĩnh vực như viết lách, nghệ thuật, tâm lý học, khoa học xã hội, tài chính và phát triển cá nhân. Trong số đó, có không ít tác phẩm để lại ấn tượng sâu sắc cho tôi sau khi đọc xong. Vì vậy, tôi đã tổng hợp lại để giới thiệu đến mọi người. Thực sự có rất nhiều tác phẩm hay và đáng đọc. Để danh sách đề xuất không quá dài, tôi chỉ chọn ra 12 cuốn đạt từ bốn sao trở lên, thậm chí có cuốn đạt năm sao.</p> <figure> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/cover.jpg" alt="2025 Reading List Cover" /> </figure> <p>Những bình luận đi kèm là những dòng tôi ghi lại ngẫu hứng ngay sau khi đọc xong sách. Ban đầu tôi định biên tập lại cho bài viết này, nhưng rồi lại thấy những nhận xét ban đầu đó thật chân thật và thú vị, mang một vẻ "nguyên bản" rất riêng. Thế là tôi giữ nguyên chúng.</p> <p>Có thể là đã mở rộng tầm nhìn, nâng cao nhận thức; có thể là đã thu nạp được vô vàn kiến thức giá trị; hoặc cũng có thể là đã chạm sâu vào tâm hồn tôi, mang đến niềm vui hay cả nỗi buồn. Không ít tác phẩm trong danh sách này, tôi sẽ đọc lại nhiều lần trong tương lai. Điều đó cũng cho thấy vị trí quan trọng của chúng trong lòng tôi, cũng như giá trị thực sự của danh sách sách đề xuất này.</p> <h2>1 - George Soros: Một Cuộc Đời Trọn Vẹn - Peter L.W. Osnos (biên tập) (5 sao | 2025-01-28)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/george-soros-a-life-in-full.jpg" alt="George Soros: A Life in Full cover" /> </div> <p>原作名：George Soros: A Life in Full: His Business, Life, and Influence - Peter L.W. Osnos</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người quan tâm đến George Soros, hoặc tiểu sử các nhân vật tài chính.</li> <li>Người muốn hiểu cách một nhà đầu tư, nhà từ thiện và trí thức công chúng có thể hòa quyện trong một cuộc đời.</li> <li>Người thích đọc các tác phẩm phi hư cấu về nhân vật có góc nhìn đa dạng và văn phong xuất sắc.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>SURVIVOR, BILLIONAIRE, SPECULATOR, PHILANTHROPIST, PHILOSOPHER, POLITICAL ACTIVIST, NEMESIS OF THE FAR RIGHT, GLOBAL CITIZEN. Người sống sót, tỷ phú, nhà đầu cơ, nhà từ thiện, triết gia, nhà hoạt động chính trị, kẻ thù của cực hữu, công dân toàn cầu.</li> <li>Cuốn sách này có văn phong cực kỳ xuất sắc, phác họa toàn diện mọi khía cạnh về con người Soros, bao gồm trải nghiệm cá nhân, sự ra đời và phát triển của các triết lý, chi tiết về lối sống – nhiều điều không thể tìm thấy ở bất cứ đâu khác. Sau khi đọc xong, tôi càng thêm hứng thú với con người Soros. Nghe nói có năm tác giả khác nhau chấp bút, tôi có lẽ thích phần viết của người đầu tiên nhất.</li> <li>Sau này ông phát triển sự nghiệp từ thiện, có các chi nhánh trên khắp thế giới, giống như những đại sứ quán nhỏ. Tác giả ví ông như một vị hoàng đế, mà lại là một minh quân. Ông còn tổ chức các sự kiện định kỳ tại điền trang của mình, mời những nhân vật xuất chúng từ nhiều lĩnh vực, chủ yếu là những người thú vị, để mọi người cùng trò chuyện và trao đổi những ý tưởng hay ho. Thực sự rất 'Phục Hưng', tôi khao khát một cuộc sống như vậy. Đó không phải là những buổi khoe khoang của giới thượng lưu, nhưng chắc chắn có thể tạo dựng những mối liên kết tốt đẹp, nơi mỗi người đều cố gắng thể hiện sự thú vị của bản thân.</li> <li>Tóm lại, ông là một người đặc biệt tốt, có một cuộc đời vô cùng phong phú và thú vị. Nếu có thể sống một cuộc đời như Soros, tôi sẽ cảm thấy vô cùng viên mãn và hạnh phúc. Ông muốn xây dựng ảnh hưởng của mình trên phạm vi toàn cầu, tôi nghĩ một phần là do ảnh hưởng của cảm giác cô đơn – một ảnh hưởng mạnh mẽ có thể xua tan sự cô độc.</li> </ul> <h2>2 - Viết Nên Tác Phẩm Phải Đọc - A.J. Harper (5 sao | 2025-03-10)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/write-a-must-read.jpg" alt="Write a Must-Read cover" /> </div> <p>原作名：Write a Must-Read: Craft a Book That Changes Lives―Including Your Own - A.J. Harper</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người muốn viết tác phẩm phi hư cấu, bản thảo sách hoặc bài viết dài.</li> <li>Người muốn hiểu sâu hơn về độc giả, định vị và cấu trúc viết.</li> <li>Người không chỉ muốn 'viết xong là được' mà còn muốn tạo ra tác phẩm thực sự có giá trị.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Một cuốn sách khá đặc biệt, dạy bạn cách viết một cuốn sách vĩ đại, một tác phẩm đáng để nhiều người đọc đi đọc lại. Bên trong có rất nhiều hướng dẫn thực tế mang tính chỉ dẫn cao, bao gồm cách lập dàn ý, đối phó với khó khăn khi viết, và cách tìm kiếm, định vị độc giả mục tiêu.</li> <li>Một cuốn sách như vậy chắc chắn không thể là lời tự khen mà phải phục vụ độc giả. Phải quan tâm và yêu thương độc giả, từ chương đầu đến chương cuối luôn phục vụ độc giả, luôn đồng hành cùng độc giả. Chỉ như vậy độc giả mới cảm thấy được đồng hành liên tục và có thể đọc hết. Sau khi đọc xong một cuốn sách như thế, độc giả sẽ không còn là người như trước nữa – đó chính là một cuốn sách có thể thay đổi cuộc đời bạn. Để hoàn thành một cuốn sách như vậy chắc chắn phải đầu tư rất nhiều nỗ lực và tâm huyết, cùng với ít nhất vài năm để biên tập và chỉnh sửa liên tục.</li> <li>Vì vậy, cuốn sách này, dù xét về tính thực tiễn, sự chân thành hay các ý tưởng, đều là một tác phẩm xuất sắc. Đây là cuốn sách mà mọi người viết đều nên đọc.</li> </ul> <h2>3 - Nghệ Thuật Sáng Tạo: Một Lối Sống - Rick Rubin (5 sao | 2025-04-07)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/the-creative-act.jpg" alt="The Creative Act cover" /> </div> <p>原作名：The Creative Act: A Way of Being - Rick Rubin</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Nghệ sĩ, người viết, nhạc sĩ và bất kỳ nhà sáng tạo nghiêm túc nào.</li> <li>Người quan tâm đến sự sáng tạo, trực giác, thẩm mỹ và trạng thái sáng tác.</li> <li>Người đang trong giai đoạn bế tắc, muốn hiểu lại 'tại sao mình sáng tạo'.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Trải nghiệm đọc của tôi thực sự rất tuyệt vời. Tôi muốn đánh dấu mọi câu, vì câu nào cũng xứng đáng trở thành châm ngôn. Khi đọc, tôi đắm chìm vào từng phút giây, tôi nghĩ bất kỳ nghệ sĩ, bất kỳ nhà sáng tạo nghiêm túc nào cũng sẽ yêu thích cuốn sách này. Đây là một trong số ít cuốn sách có thể lý giải được rốt cuộc tại sao nghệ sĩ lại sáng tạo – nó được trình bày từ một cấp độ tư tưởng rất cao, và chỉ có hiệu quả kỳ diệu đối với các nghệ sĩ hàng đầu. Người không làm sáng tạo có thể thấy chán, nhưng tôi thì không nỡ đọc xong liền một mạch.</li> <li>Một liều morphine cho tâm hồn.</li> <li>Tôi tin rằng chỉ những nghệ sĩ hàng đầu mới có thể cảm nhận được những điều phi thường từ cuốn sách này. Bản thân tác giả cũng là một nhà sản xuất âm nhạc huyền thoại, người đã dẫn dắt nhiều nghệ sĩ hàng đầu tạo ra vô số tác phẩm kinh điển. Nhiều nội dung ông viết có thể trở thành ngọn hải đăng, có tác dụng định hướng nhất định cho những nghệ sĩ đang lạc lối. Không chỉ là sáng tạo, mà là nỗ lực tạo ra những tác phẩm vĩ đại – đó mới là ý nghĩa tồn tại của một nghệ sĩ.</li> </ul> <h2>4 - Viết Để Tạo Ảnh Hưởng - Bill Birchard (5 sao | 2025-07-18)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/writing-for-impact.jpg" alt="Writing For Impact cover" /> </div> <p>原作名：Writing For Impact: 8 Secrets From Science That Will Fire Up Your Readers' Brains - Bill Birchard</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người viết muốn nâng cao sức hấp dẫn và khả năng lan tỏa của bài viết.</li> <li>Người quan tâm đến sự kết hợp giữa khoa học thần kinh, tâm lý học và viết lách.</li> <li>Người làm blog, newsletter, copywriter, hoặc viết bài diễn văn.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Quan điểm cốt lõi: Viết có ảnh hưởng không chỉ là một nghệ thuật, mà còn là một <strong>khoa học dựa trên thần kinh học và tâm lý học</strong>. Chìa khóa thành công nằm ở việc hiểu và chiều theo cách thức hoạt động tự nhiên của não bộ con người, đặc biệt là thông qua việc "thưởng" cho độc giả để thu hút họ.</li> <li>Rất hay, tôi rất thích cuốn sách này. Tôi có thể từ góc độ khoa học để hiểu và giải thích tại sao mọi người lại thích câu chuyện, thích một bài viết hay một cuốn sách nào đó. Sau khi thấu hiểu triệt để, tôi có thể dùng tư tưởng này để định hướng việc viết của mình. Tuy nhiên, cần phải hấp thụ một cách kỹ lưỡng hơn nữa. Rất đáng để đọc lại.</li> <li>Tám bí mật khoa học: Simple / Specific / Surprising / Stirring / Seductive / Smart / Social / Story-driven</li> </ul> <h2>5 - Giỏi Đến Mức Không Thể Bị Phớt Lờ - Cal Newport (5 sao | 2025-06-11)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/so-good-they-cant-ignore-you.jpg" alt="So Good They Can't Ignore You cover" /> </div> <p>原作名：So Good They Can't Ignore You: Why Skills Trump Passion in the Quest for Work You Love - Cal Newport</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người đang suy nghĩ về định hướng nghề nghiệp nhưng không quá tin vào thuyết 'đam mê'.</li> <li>Người muốn nâng cao giá trị nghề nghiệp, đạt được nhiều quyền tự chủ hơn.</li> <li>Người quan tâm đến phát triển sự nghiệp, chủ nghĩa dài hạn và tối ưu hóa con đường cá nhân.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Một cuốn sách rất hay. Ban đầu tôi nghĩ đây là sách 'self-help' sáo rỗng, nhưng hóa ra nó là một dạng 'self-help' nâng cao hơn. Tác giả là một giáo sư, và cuốn sách này đưa ra một quan điểm khá mới mẻ, bác bỏ thuyết đam mê, cho rằng chỉ dựa vào đam mê là không đáng tin cậy. Những lời khuyên đưa ra rất thực tế, các ví dụ đều là những nhân vật xuất sắc từ mọi ngành nghề. Nhiều người không hề biết mình muốn làm gì từ rất sớm – một số đổi mới vĩ đại chỉ có thể đạt được khi bạn đã đi sâu vào lĩnh vực đó. Trước tiên bạn phải đạt được vị trí đó, rồi mới có thể nói về quyền tự chủ nhiều hơn. Việc đạt được vị trí đó chính là quá trình tích lũy 'vốn nghề nghiệp', và khi có nhiều vốn nghề nghiệp hơn, bạn sẽ có quyền đàm phán cao hơn.</li> <li>Có một số trường hợp, họ chỉ dần dần tìm thấy thiên chức của mình khi đã học đến tiến sĩ, thậm chí sau khi tốt nghiệp tiến sĩ và trở thành giáo sư. Trước đó họ cũng không rõ ràng như vậy, nhưng bằng cách không ngừng đầu tư công sức và nỗ lực, liên tục tìm kiếm, tối ưu hóa con đường của mình, cuối cùng họ đã đạt được kết quả như mong muốn.</li> <li>Tác giả đã lựa chọn giữa hai vị trí giảng dạy: từ bỏ một vị trí ít tự chủ hơn ở một trường đại học lớn, ông chọn một trường tiểu bang nhỏ hơn, nơi có nhiều hỗ trợ hơn cho các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực mới — Ở đây, ông có nhiều quyền tự chủ hơn trong nghiên cứu, nhờ đó ông có thể đạt được nhiều cảm giác thành tựu và quyền kiểm soát công việc của mình hơn.</li> <li>Nội dung cuốn sách này khá phong phú, rất đáng để phân tích kỹ lưỡng.</li> </ul> <h2>6 - Sức Mạnh Phục Hồi Của Tự Nhiên - Florence Williams (5 sao | 2025-05-10)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/the-nature-fix.jpg" alt="The Nature Fix cover" /> </div> <p>原作名：The Nature Fix: Why Nature Makes Us Happier, Healthier, and More Creative - Florence Williams</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người quan tâm đến mối liên hệ giữa môi trường tự nhiên, sức khỏe tâm thần và hiệu suất nhận thức.</li> <li>Người sống lâu năm trong môi trường đô thị và trong nhà, muốn hiểu tại sao thiên nhiên lại quan trọng.</li> <li>Người thích các tác phẩm phi hư cấu kết hợp cả nghiên cứu khoa học và lối kể chuyện tinh tế.</li> </ol> </div> <figure> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/triptych-1-2-3.jpg" alt="Nature Fix triptych" /> </figure> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Rừng lớn, đọc được nửa cuốn tôi thực sự đã đi vào rừng lớn!</li> <li>Cuốn sách này chứa nhiều nghiên cứu về rừng và môi trường, cũng như nghiên cứu về nhận thức và môi trường. Việc sống lâu trong môi trường tự nhiên có thể cải thiện khả năng tập trung, hiệu suất nhận thức và tình trạng trầm cảm. Rừng thật tuyệt vời!</li> <li>Tôi phải viết một bài riêng để giới thiệu cuốn sách này. Văn phong cũng rất cuốn hút, viết rất hay, không hề thấy khô khan hay nhàm chán. Cả phần miêu tả môi trường tuyệt đẹp lẫn nghiên cứu khoa học đều tốt, rõ ràng, có hệ thống, hợp tình hợp lý.</li> <li>Còn có phần lịch sử về các trường mẫu giáo — các nước Bắc Âu vẫn rất tuyệt, họ vẫn giữ mô hình mẫu giáo rất tự nhiên, cho trẻ em vui chơi trong thiên nhiên thay vì học những thứ không biết để làm gì trong lớp học.</li> </ul> <h2>7 - Thế Hệ Lo Âu - Jonathan Haidt (5 sao | 2025-09-15)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/the-anxious-generation.jpg" alt="The Anxious Generation cover" /> </div> <p>原作名：The Anxious Generation: How the Great Rewiring of Childhood Is Causing an Epidemic of Mental Illness - Jonathan Haidt</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người quan tâm đến sức khỏe tâm thần vị thành niên, ảnh hưởng của mạng xã hội và các vấn đề giáo dục.</li> <li>Phụ huynh, giáo viên, và bất kỳ ai thường xuyên tiếp xúc với thanh thiếu niên.</li> <li>Người muốn hiểu một cách hệ thống hơn về nguyên nhân gây lo âu ở Gen Z.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Một cuốn sách rất hay. Nó nói về việc Gen Z đã trở nên lo lắng và dễ trầm cảm hơn các thế hệ trước như thế nào do ảnh hưởng của mạng xã hội. Ảnh hưởng này rất sâu sắc, sâu sắc hơn nhiều so với việc chỉ 'nghiện mạng xã hội lãng phí thời gian' như vẻ ngoài. Rất đáng để viết một bài giới thiệu riêng.</li> <li>Ngày nay, phần lớn thời gian của thanh thiếu niên bị chiếm đóng bởi internet và điện thoại di động, thời gian giao tiếp trực tiếp ngày càng ít đi. Điều này không biết sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần của thanh thiếu niên như thế nào — có thể ảnh hưởng đến khả năng giao tiếp của giới trẻ, khiến họ trở nên cô đơn hơn, và cả các mối quan hệ thân mật cùng cách thức gắn bó khi trưởng thành cũng sẽ bị ảnh hưởng.</li> <li>Bốn đề xuất cải cách mà tác giả đưa ra cũng rất thú vị: Không cho trẻ dùng điện thoại thông minh trước cấp ba; Cấm sử dụng mạng xã hội trước 16 tuổi; Thúc đẩy các trường học không điện thoại; Cho trẻ nhiều tự do chơi đùa hơn mà không bị giám sát.</li> </ul> <h2>8 - Sói Già Phố Wall: Nắm Vững Nghệ Thuật Bán Hàng Trực Tiếp - Jordan Belfort (5 sao | 2025-11-27)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/way-of-the-wolf.jpg" alt="Way of the Wolf cover" /> </div> <p>原作名：Way of the Wolf: Straight Line Selling: Master the Art of Persuasion, Influence, and Success - Jordan Belfort</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người muốn nâng cao kỹ năng bán hàng, thuyết phục và chốt giao dịch.</li> <li>Người làm sản phẩm, nội dung, kinh doanh, cần hiểu quá trình ra quyết định của người dùng.</li> <li>Người quan tâm đến tâm lý học bán hàng và phương pháp luận thực chiến.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Rất xuất sắc, tác giả không chỉ là một bậc thầy bán hàng mà còn có khả năng viết lôi cuốn ở đẳng cấp hàng đầu.</li> <li>Có một bộ phim cùng tên 'Sói Già Phố Wall' được chuyển thể từ câu chuyện của tác giả này. Phim rất hay, và cuốn sách cũng vô cùng hấp dẫn.</li> <li>Ba điểm 10: Khách hàng tin tưởng sản phẩm của bạn, tin tưởng bạn, tin tưởng công ty của bạn. Nếu cả ba điểm này đều đạt 10, thì khách hàng chắc chắn sẽ mua hàng.</li> <li>Một số người dùng không phải là khách hàng tiềm năng, đừng lãng phí thời gian vào những người không phải là khách hàng tiềm năng.</li> <li>Nếu một khách hàng tiềm năng ở mức 10 trong thang độ chắc chắn, điều đó có nghĩa là tại thời điểm đó họ hoàn toàn tin tưởng; ngược lại, nếu ở mức 1, họ đang ở trong trạng thái rất không chắc chắn. Trong lĩnh vực bán hàng, sự chắc chắn trước hết là về bản thân sản phẩm — khách hàng tiềm năng phải hoàn toàn tin rằng sản phẩm này có ý nghĩa đối với họ, đáp ứng nhu cầu của họ, xóa bỏ những khó khăn họ có thể gặp phải và đáng giá đồng tiền bát gạo.</li> </ul> <h2>9 - Trở Thành Da Vinci - Mike Lankford (4 sao | 2025-04-01)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/becoming-leonardo.jpg" alt="Becoming Leonardo cover" /> </div> <p>原作名：Becoming Leonardo: An Exploded View of the Life of Leonardo da Vinci - Mike Lankford</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người quan tâm đến Leonardo da Vinci và các nhân vật thời Phục Hưng.</li> <li>Người thích các tác phẩm tiểu sử mang màu sắc văn học.</li> <li>Người muốn đọc một cuốn tiểu sử nhân vật lịch sử nhẹ nhàng, đậm chất văn chương.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Một cuốn tiểu sử dành cho người hâm mộ, dựa trên một số sự kiện lịch sử kết hợp với nhiều yếu tố văn học. Đọc khá vui.</li> <li>Tuy nhiên, độc giả nên xem đây là một tác phẩm văn học hơn là một cuốn tiểu sử, vì quá nhiều chi tiết dường như chỉ là tưởng tượng. Dưới góc độ văn học, đây là một cuốn sách rất thú vị.</li> </ul> <h2>10 - Thành Phố Cô Đơn - Olivia Laing (4 sao | 2025-01-19)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/the-lonely-city.jpg" alt="The Lonely City cover" /> </div> <p>原作名：The Lonely City: Adventures in the Art of Being Alone - Olivia Laing</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người quan tâm đến sự cô đơn, cuộc sống đô thị và phê bình nghệ thuật.</li> <li>Người thích phong cách viết phi hư cấu dạng tản văn.</li> <li>Người đang trải qua nỗi đau tình cảm, muốn dùng việc đọc để hiểu về sự cô đơn.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Một góc nhìn đặc biệt. Tác giả đã khám phá một thành phố và các tác phẩm của nhiều nghệ sĩ, vừa chữa lành vết thương lòng của mình vừa giải mã sự cô đơn. Trong sách có nhắc đến nhiều nghệ sĩ mà tôi biết và chưa biết. Từ góc độ cô đơn, thực ra những nghệ sĩ vĩ đại đã chữa lành sự cô độc của mình thông qua sáng tạo.</li> <li>Đây là một cuốn sách có góc nhìn rất đặc biệt, rất ít sách trực tiếp mô tả sự cô đơn, và lại nói về sự cô đơn từ góc độ phê bình nghệ thuật.</li> <li>Tôi thích đoạn này: <blockquote> <p>Trong bài viết của mình, Frieda Fromm-Reichmann nhiều lần nhắc đến vấn đề không thể giao tiếp này, chỉ ra rằng ngay cả những bệnh nhân cô đơn nhất cũng rất miễn cưỡng khi đề cập đến chủ đề đó. Một trong những nghiên cứu điển hình của bà là về một phụ nữ bị tâm thần phân liệt, người đã đặc biệt yêu cầu gặp bác sĩ tâm thần của mình để thảo luận về cảm giác cô đơn sâu sắc, tuyệt vọng của cô. Sau vài lần cố gắng vô ích, cuối cùng cô ấy đã bùng nổ: "Tôi không hiểu tại sao mọi người lại nghĩ địa ngục là một nơi có nhiệt độ và ngọn lửa ấm áp. Đó không phải là địa ngục. Địa ngục là khi bạn bị đóng băng thành một khối băng trong sự cô lập. Đó chính là điều tôi đã trải qua."</p> </blockquote> </li> </ul> <h2>11 - Nghệ Thuật Tinh Tế Của Việc Không Quan Tâm - Mark Manson (4 sao | 2025-02-23)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/the-subtle-art-of-not-giving-a-fck.jpg" alt="The Subtle Art of Not Giving a F*ck cover" /> </div> <p>原作名：The Subtle Art of Not Giving a F*ck: A Counterintuitive Approach to Living a Good Life - Mark Manson</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người muốn sắp xếp lại thứ tự ưu tiên trong cuộc sống và giá trị bản thân.</li> <li>Người quan tâm đến phương pháp luận phát triển cá nhân nhưng đã chán ngấy những lời khuyên sáo rỗng.</li> <li>Người muốn đối diện với bản thân và thực tế một cách chân thật, trực diện hơn.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Cuốn sách thực ra khá ổn, viết rất chân thành. Tuy nhiên, nhiều quan điểm và thói quen của tác giả khá giống với tôi, nên tôi cảm thấy không thu được nhiều điều mới mẻ, cứ như đang đọc sách do chính mình viết vậy. Nhưng cuốn sách này đã bán chạy nhiều năm, được The New York Times giới thiệu, đứng đầu danh sách bán chạy, quả là khá kỳ diệu.</li> <li>Cốt lõi của cuốn sách này không phải là "không quan tâm bất cứ điều gì", mà là dành sự chú ý và cảm xúc cho những điều thực sự quan trọng. Tác giả muốn phản bác lối tư duy chỉ biết theo đuổi niềm vui, thành công và những trải nghiệm tích cực, cho rằng con người càng cố chấp vào những thứ đó thì càng dễ rơi vào cảm giác thiếu thốn và lo âu. Nó giống một cuốn sách về phương pháp luận giúp con người sắp xếp lại thứ tự giá trị hơn.</li> <li>Đau khổ là điều không thể tránh khỏi, trốn tránh đau khổ, bản thân nó đã là một dạng đau khổ khác. Không quan tâm không có nghĩa là lạnh lùng. "Không quan tâm" thực sự không phải là thờ ơ với thế giới, mà là dám không lãng phí năng lượng vào những điều vụn vặt, phù phiếm, đánh giá từ bên ngoài và những so sánh vô nghĩa. Nó có nghĩa là bạn sẵn sàng chịu đựng sự hiểu lầm, thất bại và sự khác biệt vì giá trị của chính mình. Không phải là học cách không quan tâm bất cứ điều gì, mà là học cách chỉ dành cảm xúc, sự chú ý và cuộc sống của mình cho những điều thực sự quan trọng.</li> <li>Mặc dù không giúp ích cho tôi nhiều lắm, không mang lại điều gì mới mẻ, nhưng tôi vẫn rất khuyến khích nhiều người đọc. Những điều được trình bày trong sách rất chân thành và sâu sắc, chủ yếu là phương pháp luận, giúp người đọc sắp xếp lại suy nghĩ và thường xuyên đọc để điều chỉnh hướng đi.</li> <li>Cá nhân tôi thích nhất chương cuối cùng, khi tác giả ngồi ở rìa một hẻm núi lớn nào đó ở châu Phi, bên dưới là vực sâu. Ông muốn trải nghiệm cảm giác cận kề cái chết, và ở gần đó, mọi giác quan đều được phóng đại. Những mô tả đó vẫn rất tuyệt vời. Đây cũng là điều tôi thấy thực sự hay và mang tính cá nhân trong toàn bộ cuốn sách — những phần trước thường thiên về nói chung chung, còn ở đây mới có những điều khiến người đọc cảm thấy đồng cảm và xao xuyến.</li> </ul> <h2>12 - Tư Duy Rõ Ràng - Shane Parrish (4 sao | 2025-01-04)</h2> <div> <img src="https://philoli.com/uploads/images/2025-reading-list/clear-thinking.jpg" alt="Clear Thinking cover" /> </div> <p>原作名：Clear Thinking: Turning Ordinary Moments into Extraordinary Results - Shane Parrish</p> <div> <p><strong>Cuốn sách này phù hợp với ai</strong></p> <ol> <li>Người muốn hệ thống hóa mô hình tư duy, thói quen ra quyết định và các hành vi mặc định.</li> <li>Người ít đọc sách về nhận thức, muốn xây dựng một khung tổng thể trước.</li> <li>Người quan tâm đến các chủ đề về ra quyết định, tư duy lý trí và sai lệch nhận thức.</li> </ol> </div> <p><strong>Cảm nhận sau khi đọc</strong></p> <ul> <li>Khi đọc tôi rất bất ngờ, thấy đây là một cuốn sách khá hay tập trung vào các mô hình tư duy và ý tưởng. Tôi thấy nội dung phong phú và đúng như mình nghĩ, đọc xong muốn chấm năm sao. Sau đó, tôi thấy một số đánh giá thấp trên GoodReads, họ chỉ ra vài điều mà tôi ban đầu không để ý, và tôi cũng thấy rất hợp lý, nên đã đổi thành bốn sao.</li> <li>Chủ đề cốt lõi của cuốn sách này là: Điều thực sự thay đổi quỹ đạo cuộc đời thường không phải là những quyết định thiên tài trong những khoảnh khắc trọng đại, mà là ở những khoảnh khắc đời thường, liệu bạn có thể tạm dừng giữa "kích thích" và "phản ứng", không bị bản năng, cảm xúc, lòng tự trọng và áp lực xã hội cuốn đi hay không. Tác giả cho rằng, hầu hết mọi người thường ngày không phải đang suy nghĩ, mà là đang ở chế độ "tự động lái".</li> <li>Kẻ thù lớn nhất của tư duy rõ ràng không phải là sự ngu ngốc, mà là "chế độ mặc định". Những chế độ mặc định này đến từ bản năng sinh học, quá trình tiến hóa và môi trường xã hội. Ví dụ, để bảo vệ hình ảnh bản thân, con người sẽ vô thức bóp méo sự thật, tìm cớ, từ chối tin xấu. Con người có xu hướng hòa nhập vào đám đông hơn là theo đuổi kết quả tốt hơn. Khi mọi người đều làm như vậy, sẽ tạo cảm giác an toàn, nhưng "thực hành tốt nhất" thường chỉ ở mức trung bình. Một khi con người đã hình thành những thói quen tư duy, cảm xúc nhất định, chúng sẽ trở thành quán tính. Một khi cảm thấy bị xúc phạm, sỉ nhục, đe dọa, tức giận, con người sẽ lập tức chuyển từ suy luận sang phản ứng.</li> <li>Tác giả cho rằng, để vượt qua những chế độ mặc định này, không thể chỉ dựa vào ý chí, mà phải dựa vào việc "xây dựng sức mạnh". Cuốn sách này đưa ra bốn khả năng then chốt. Thứ nhất là tự chịu trách nhiệm, nghĩa là ngừng than vãn, ngừng viện cớ, và tập trung vào "bước tiếp theo tôi có thể làm gì". Thứ hai là tự nhận thức, phải biết điểm mạnh, điểm yếu, điểm mù và giới hạn năng lực của bản thân, đừng đánh giá quá cao mình, cũng đừng dùng những câu chuyện tự sự sai lầm để giải thích thế giới. Thứ ba là tự kiểm soát, tức là nhấn nút tạm dừng khi cảm xúc dâng trào, không đưa ra quyết định vào lúc tức giận nhất, muốn phản công ngay lập tức. Thứ tư là tự tin vào bản thân, có khả năng phán đoán độc lập dựa trên sự thật và suy luận, ngay cả khi thông tin không hoàn hảo và thế giới bên ngoài không công nhận.</li> <li>Nói về nhược điểm: Toàn bộ cuốn sách đều ở cấp độ tư tưởng và nhận thức, nguồn nội dung có thể rất đa dạng, từ các loại sách, blog hoặc tweet của nhiều người, sau đó tổng hợp và đúc kết những tư tưởng thực sự quan trọng để tạo ra cuốn sách về tư duy này. Vì vậy, nó có cảm giác hơi giống một cuốn sách self-help đội lốt sách học thuật, cùng một kiểu với Naval, người nổi tiếng với những tweet ngắn và đã viết 'How to be rich without luck' — nhiều điều không phải là kinh nghiệm cá nhân, nên đọc lên toàn là những câu nói đúng đắn nhưng sáo rỗng. Cũng thiếu dữ liệu và phân tích trường hợp, điển hình của 'self-help sáo rỗng': một đống những lời sáo rỗng đúng đắn, cộng thêm một vài trường hợp và giải thích để minh chứng. Độc giả đọc xong có thể cảm thấy tốt đẹp về bản thân, nhưng thực tế giá trị bao nhiêu thì có lẽ chỉ là đọc xong rồi quên, không có giá trị gì.</li> <li>Ở giữa cuốn sách, ông viết: "Phần lớn thông tin chúng ta tiêu thụ tồn tại dưới dạng những điểm nổi bật, tóm tắt và chắt lọc. Đây là một ảo ảnh về tri thức." — Có lẽ ông ấy đã không nhận ra điều này cũng đúng với chính mình. Tôi nghĩ lúc đó ông ấy đã không tư duy rõ ràng (Clear Thinking).</li> </ul> <p>Danh sách sách hay trên xin tạm dừng tại đây.</p> <p>Ngày 23 tháng 4 là Ngày Sách Thế giới, chúc mọi người đọc nhiều sách, đọc được nhiều sách hay. Chỉ cần đắm mình vào đó, bạn sẽ thấy đọc sách là một việc vô cùng thú vị, có thể mang lại kiến thức mới, khơi gợi cảm hứng, cũng như niềm vui, những người bạn tinh thần và sự đồng điệu tâm hồn. Đó là một thế giới vô tận.</p> <p>Chúc những cuốn sách tuyệt vời sẽ luôn đồng hành cùng bạn.</p> Đọc sáchDanh sách sáchhttps://philoli.com/vi/blog/hacking-my-sleep-day1/https://philoli.com/vi/blog/hacking-my-sleep-day1/Tôi vừa bắt đầu một thử nghiệm về giấc ngủ, nhằm mục đích cải thiện chất lượng giấc ngủ và mức năng lượng thông qua việc điều chỉnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt, để duy trì trạng thái tỉnh táo và tràn đầy sức sống hơn.Fri, 11 Jul 2025 12:00:00 GMT<p>Tôi vừa bắt đầu một thử nghiệm về giấc ngủ, nhằm mục đích cải thiện chất lượng giấc ngủ và mức năng lượng thông qua việc điều chỉnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt, để duy trì trạng thái tỉnh táo và tràn đầy sức sống hơn.</p> <h3>I. Khởi nguồn: Tại sao tôi lại lấy giấc ngủ của mình ra làm thí nghiệm?</h3> <p>Câu nói "xuân buồn ngủ, thu mệt mỏi, đông ngủ đông, hè buồn ngủ trưa" dường như sinh ra là để dành cho tôi vậy. Mặc dù tôi thường ngủ đủ 8-9 tiếng, thậm chí đôi khi khi tâm trạng không tốt hoặc cảm thấy uể oải, tôi có thể ngủ liền mười mấy tiếng, nhưng khi thức dậy vẫn cảm thấy mệt mỏi.</p> <p>Tôi nghĩ rằng để duy trì hiệu suất công việc và cuộc sống cao hơn, quản lý thời gian không phải là trọng tâm, mà cốt lõi phải là quản lý năng lượng. Khi có năng lượng dồi dào, mọi việc sẽ được thực hiện với tinh thần hứng khởi hơn, khả năng thực thi và hiệu quả học tập, làm việc sẽ tăng lên đáng kể, mang lại cảm giác phản hồi và thành tựu cũng mạnh mẽ hơn nhiều so với trạng thái năng lượng thấp.</p> <p>Gần đây, cuộc trò chuyện với một người bạn đã hoàn toàn khơi dậy khao khát thử nghiệm trong tôi. Cô ấy đúng là "siêu nhân" trong truyền thuyết, mỗi ngày chỉ ngủ bốn tiếng nhưng luôn tràn đầy năng lượng, đầu óc minh mẫn quanh năm. Qua trò chuyện, tôi phát hiện ra rằng chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt của cô ấy khác xa với tôi.</p> <p>Tôi là một tín đồ của tinh bột chính hiệu, cơm, mì, trái cây là nguồn vui của tôi. Còn cô ấy thì rất ít khi ăn tinh bột. Tôi nghĩ đây có thể là nguyên nhân khiến tôi luôn trong trạng thái buồn ngủ triền miên.</p> <p>Dù sao thì hồi đi học cũng không cảm thấy buồn ngủ nhiều đến vậy, trung bình ngủ bảy tiếng vẫn tràn đầy năng lượng. Nhưng vài năm gần đây, tôi luôn có cảm giác ngủ bao nhiêu cũng không đủ. Giấc ngủ ảnh hưởng đến tâm trạng và hiệu quả công việc, học tập. Tôi cũng hy vọng có thể thông qua việc điều chỉnh chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt, giúp mình duy trì mức năng lượng cao hơn hiện tại, có chất lượng giấc ngủ tốt hơn, nghỉ ngơi đầy đủ hơn, và suy nghĩ minh mẫn hơn trong những giờ thức giấc. Điều này cũng là một yếu tố hỗ trợ cực kỳ quan trọng cho hiệu quả công việc và học tập.</p> <p>Vài năm trước, tôi đã đọc không ít sách về quản lý năng lượng, khoa học não bộ, dinh dưỡng, nhưng sách vở dù sao cũng không thể "kê đơn đúng bệnh" cho từng trường hợp cụ thể. Những thói quen tích lũy hàng ngày bản thân cũng khó nhận ra vấn đề, trong một thời gian dài, tôi đã mặc định mình là người có năng lượng thấp và cần ngủ nhiều.</p> <p>Thế nhưng, cả tôi và mẹ của người bạn đó đều thuộc cùng một kiểu người: không ngủ nhiều nhưng từ lúc thức dậy đến khi đi ngủ, có thể làm việc liên tục không ngừng nghỉ, năm nào cũng vậy. Gen di truyền sẽ quyết định một người cần bao nhiêu giấc ngủ. Tôi nghĩ, biết đâu mình cũng có "gen ngủ ít" thì sao?</p> <p>Dù không thể đạt được mục tiêu ngủ bốn tiếng mỗi ngày, tôi vẫn có thể khám phá: Rốt cuộc tôi cần ngủ bao nhiêu là đủ?</p> <h3>II. Thiết kế thử nghiệm: Kế hoạch và Mục tiêu của tôi</h3> <ol> <li><strong>Tên thử nghiệm:</strong> Kế hoạch Cải thiện Giấc ngủ Hiệu quả</li> <li><strong>Mục tiêu cốt lõi:</strong> Nâng cao chất lượng giấc ngủ và hiệu suất làm việc ban ngày thông qua việc tối ưu hóa cấu trúc chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt, mà không ảnh hưởng đến sức khỏe. Đồng thời, khám phá thời lượng giấc ngủ tối ưu mà cơ thể tôi cần.</li> <li><strong>Giả thuyết cốt lõi:</strong> Giảm lượng carbohydrate (tinh bột) nạp vào có thể ổn định đường huyết, nâng cao hiệu quả giấc ngủ, từ đó tự nhiên rút ngắn tổng thời gian ngủ mà không ảnh hưởng đến năng lượng.</li> <li><strong>Các biến số Giai đoạn 1:</strong> <ul> <li>Thao tác: Lượng tinh bột nạp vào giảm trực tiếp một nửa, đồng thời ghi chép chi tiết lượng thức ăn tiêu thụ hàng ngày.</li> <li>Kiểm soát: Các thói quen khác tạm thời không thay đổi, có thể điều chỉnh dần dần.</li> </ul> </li> <li><strong>Chỉ số đo lường:</strong> <ul> <li>Chỉ số khách quan: Tổng thời gian ngủ, điểm số giấc ngủ (đồng hồ thể thao liên tục theo dõi và ghi lại trạng thái giấc ngủ).</li> <li>Chỉ số chủ quan: Trạng thái tinh thần sau khi thức dậy, mức năng lượng ban ngày, mức độ thèm tinh bột.</li> </ul> </li> <li><strong>Tuyên bố an toàn:</strong> Xin nghiêm túc tuyên bố, đây chỉ là một cuộc khám phá cá nhân và sẽ không đánh đổi bằng sức khỏe. Ngay khi xuất hiện bất kỳ phản ứng bất lợi nào (như mệt mỏi kéo dài, tâm trạng xuống dốc, mất tập trung nghiêm trọng, v.v.), tôi sẽ lập tức điều chỉnh hoặc chấm dứt thử nghiệm.</li> </ol> <h3>III. Nhật ký thử nghiệm Ngày 1 – Kết quả bất ngờ ngày đầu tiên</h3> <h4>Dữ liệu cơ sở (trước thử nghiệm)</h4> <p>Giấc ngủ trung bình tháng này: ~9 giờ</p> <p>Trạng thái ban ngày: Thường xuyên buồn ngủ, đặc biệt vào buổi chiều nếu không uống cà phê.</p> <h4>Ghi nhận thực hiện Ngày 1 | 2025-07-10</h4> <table> <thead> <tr> <th>Ghi chú ăn uống</th> <th>Tổng calo/kcal</th> <th>Tổng tinh bột/g</th> <th>Thời gian ngủ/h</th> <th>Cảm nhận</th> </tr> </thead> <tbody> <tr> <td>2025-07-10 Một lát bánh mì nướng, trứng chiên, sữa, Yakult Hai bắp ngô luộc, bốn cái bánh bao nhỏ</td> <td>730</td> <td>102</td> <td>5.5h</td> <td>So với ngày thường, lượng tinh bột giảm khoảng 50%. Thời gian tỉnh táo kéo dài đáng kể.</td> </tr> </tbody> </table> <p>Ngày hôm đó, đến giờ ngủ của tối hôm trước, tôi lại tỉnh táo thêm vài giờ nữa. Đối với hiệu quả tức thì như vậy ngay trong ngày đầu tiên giảm tinh bột, tôi thực sự rất bất ngờ và vui mừng, điều này hoàn toàn nằm ngoài dự đoán. Liệu kết quả này có thể duy trì và lặp lại hay không còn cần thêm nhiều ngày để kiểm chứng.</p> <h3>IV. Hướng dẫn về lượng Carbohydrate từ WHO</h3> <p>Carbohydrate (tinh bột) chủ yếu có trong các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật và là nguồn năng lượng (tức là calo) chính trong chế độ ăn của nhiều người. Sau khi chuyển hóa, carbohydrate sẽ tạo ra glucose, là nguồn "nhiên liệu" chính cho quá trình trao đổi chất của não bộ cũng như các cơ quan và mô khác trong cơ thể. Carbohydrate có thể được phân loại thành đường (đơn đường và đôi đường), oligosaccharide (carbohydrate chuỗi ngắn) hoặc polysaccharide (tức là tinh bột).</p> <p>Chúng ta nên ăn nhiều tinh bột chất lượng cao. Tinh bột chất lượng cao là gì? Đó là những loại carbohydrate tiêu hóa chậm, trong khi các loại đường thường được coi là tinh bột chất lượng thấp. Và yếu tố có thể làm giảm đáng kể tốc độ tiêu hóa tinh bột chính là tinh bột giàu chất xơ.</p> <p>Tinh bột chất lượng cao được chứng minh có tác động tích cực đáng kể đến sức khỏe, trong khi tinh bột chất lượng thấp có thể gây hại. Việc hấp thụ nhiều chất xơ và tiêu thụ thực phẩm giàu tinh bột chất lượng cao – như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây, rau và các loại đậu – đã được chứng minh là cải thiện sức khỏe một cách toàn diện.</p> <p>Theo hướng dẫn mới nhất (năm 2023) của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về lượng carbohydrate cho người lớn và trẻ em, có một số khuyến nghị mạnh mẽ dành cho người lớn:</p> <ol> <li>WHO khuyến nghị rằng carbohydrate nên chủ yếu đến từ ngũ cốc nguyên hạt, rau, trái cây và các loại đậu (khuyến nghị mạnh mẽ; áp dụng cho tất cả mọi người từ hai tuổi trở lên).</li> <li>Đối với người lớn, WHO khuyến nghị tiêu thụ ít nhất 400 gram rau và trái cây mỗi ngày (khuyến nghị mạnh mẽ).</li> <li>Đối với người lớn, WHO khuyến nghị tiêu thụ ít nhất 25 gram chất xơ tự nhiên từ thực phẩm mỗi ngày (khuyến nghị mạnh mẽ).</li> </ol> <p>Đối với điểm thứ nhất, hướng dẫn này cũng đề cập rằng, theo kết quả phân tích của một nghiên cứu, khi tổng lượng carbohydrate nạp vào nằm trong một phạm vi nhất định, dường như không mâu thuẫn với chế độ ăn uống lành mạnh. So với lượng nạp vào thấp (&lt;40%) hoặc cao (&gt;70%), lượng carbohydrate chiếm khoảng 40–70% tổng năng lượng nạp vào có thể giảm nguy cơ tử vong.</p> <p>Đối với điểm thứ hai, việc tiêu thụ ít nhất 400 gram rau và trái cây mỗi ngày là mức tối thiểu có thể mang lại lợi ích sức khỏe đáng kể. Báo cáo nghiên cứu chỉ ra rằng trong khoảng từ 400-800 gram mỗi ngày, nguy cơ của tất cả các kết quả (ngoại trừ ung thư) đều giảm, và lượng tiêu thụ càng lớn thì lợi ích càng nhiều. Thiếu dữ liệu liên quan đến lượng tiêu thụ cao hơn nữa. Vì vậy, cách tốt hơn là cố gắng ăn càng nhiều càng tốt, với điều kiện đảm bảo tiêu thụ ít nhất 400 gram trái cây và rau mỗi ngày.</p> <p>Đối với điểm thứ ba, việc tiêu thụ ít nhất 25 gram chất xơ tự nhiên mỗi ngày. Nghiên cứu cho thấy phạm vi lợi ích tối đa là 25-29 g/ngày. Trong phạm vi này, có thể giảm hiệu quả nguy cơ tử vong do một số bệnh không lây nhiễm.</p> <p>Mọi người cũng có thể dựa vào hướng dẫn này để cải thiện chế độ ăn uống hàng ngày, duy trì lối sống lành mạnh hơn, và nâng cao chất lượng cuộc sống.</p> <h3>Kế hoạch và suy nghĩ tiếp theo</h3> <p>Trong tuần tới, tôi sẽ tiếp tục duy trì chiến lược cơ bản "giảm một nửa tinh bột", đồng thời ghi chép chi tiết hơn về sự thay đổi năng lượng và tình trạng ăn uống hàng ngày, để quan sát xem đây có phải là một kết quả ổn định và có thể lặp lại hay không.</p> <p>Để thí nghiệm khoa học hơn, tôi cần quản lý lượng dinh dưỡng nạp vào một cách tinh vi hơn. Dựa trên tỷ lệ trao đổi chất cơ bản và mức độ hoạt động của tôi, nhu cầu năng lượng hàng ngày của tôi vào khoảng 1800 kcal. Cơ thể cần ít nhất 130g tinh bột để đáp ứng nhu cầu năng lượng cơ bản. Theo tiêu chuẩn chế độ ăn uống quốc tế được khuyến nghị, 45-65% năng lượng trong chế độ ăn nên đến từ carbohydrate (phạm vi này là tỷ lệ phổ biến hơn trước đây). Đối với tôi, con số này là 190g-275g mỗi ngày, giới hạn ở mức khoảng 200g/ngày vừa an toàn vừa dễ nhớ.</p> <p>Nhìn chung, thử nghiệm lần này chủ yếu tập trung vào việc thay đổi thói quen, để toàn bộ quá trình không tiêu tốn quá nhiều ý chí, nhằm có thể duy trì lâu dài. Hy vọng thông qua thử nghiệm này, tôi có thể tìm ra phương pháp ăn uống, lối sống và chất lượng giấc ngủ giúp mình duy trì năng lượng dồi dào hơn, đồng thời khám phá thêm các giải pháp an toàn và hiệu quả để nâng cao năng lượng.</p> <p>Tôi sẽ tiếp tục ghi lại và chia sẻ tiến độ, cùng chờ xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo nhé.</p> Tản vănGiấc ngủPhát triển bản thânhttps://philoli.com/vi/blog/being-mortal/https://philoli.com/vi/blog/being-mortal/Độc giả đang đọc bài viết này có lẽ còn khá xa tuổi già, khó mà hình dung được cuộc sống tuổi già thực sự sẽ như thế nào, đồng thời cảm thấy vừa lạ lẫm vừa sợ hãi trước sự lão hóa và cái chết. Thế nhưng, ai rồi cũng phải chết, và chúng ta cần biết, khi thời điểm đó đến, chúng ta sẽ đối mặt với những gì, sẽ trải qua những quá trình và trạng thái tâm lý ra sao? Và chúng ta có thể làm gì, ngành y tế có thể cải cách như thế nào để ứng phó? Chỉ khi hiểu rõ, nỗi sợ mới biến mất. Trong năm nay (2024), tôi đã đọc 100 cuốn sách, xem như đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu đọc 100 cuốn sách trong năm. Các tác phẩm tôi đọc trải rộng nhiều lĩnh vực như khoa học, y học, tâm lý học, nghệ thuật, xã hội học, văn học, đầu tư và giao dịch, trong số đó có rất nhiều tác phẩm xuất sắc, nên tôi đã tổng hợp lại để giới thiệu một vài cuốn. Thực sự có rất nhiều tác phẩm hay và đáng đọc, để danh sách giới thiệu không quá dài, tôi đành phải chọn lọc những cuốn tinh túy nhất. Những cuốn sách được giới thiệu dưới đây đều là những tác phẩm tôi đã đọc và đánh giá ít nhất từ bốn sao, thậm chí năm sao (trên thang điểm năm sao). Có thể là vì chúng đã mở rộng tầm nhìn và nâng cao nhận thức của tôi, có thể là vì đã mang lại vô vàn kiến thức giá trị, hoặc cũng có thể là vì đã chạm sâu vào tâm hồn tôi, khiến tôi vui sướng hay buồn bã. Tôi sẽ đọc lại những cuốn sách này trong tương lai. Điều này cho thấy tầm quan trọng của chúng trong lòng tôi và cũng khẳng định giá trị của danh sách đề xuất này.Thu, 22 May 2025 12:00:00 GMT<p>Độc giả đang đọc bài viết này có lẽ còn khá xa tuổi già, khó mà hình dung được cuộc sống tuổi già thực sự sẽ như thế nào, đồng thời cảm thấy vừa lạ lẫm vừa sợ hãi trước sự lão hóa và cái chết. Thế nhưng, ai rồi cũng phải chết, và chúng ta cần biết, khi thời điểm đó đến, chúng ta sẽ đối mặt với những gì, sẽ trải qua những quá trình và trạng thái tâm lý ra sao? Và chúng ta có thể làm gì, ngành y tế có thể cải cách như thế nào để ứng phó? Chỉ khi hiểu rõ, nỗi sợ mới biến mất.</p> <p>Trong năm nay (2024), tôi đã đọc 100 cuốn sách, xem như đã hoàn thành xuất sắc mục tiêu đọc 100 cuốn sách trong năm. Các tác phẩm tôi đọc trải rộng nhiều lĩnh vực như khoa học, y học, tâm lý học, nghệ thuật, xã hội học, văn học, đầu tư và giao dịch, trong số đó có rất nhiều tác phẩm xuất sắc, nên tôi đã tổng hợp lại để giới thiệu một vài cuốn. Thực sự có rất nhiều tác phẩm hay và đáng đọc, để danh sách giới thiệu không quá dài, tôi đành phải chọn lọc những cuốn tinh túy nhất. Những cuốn sách được giới thiệu dưới đây đều là những tác phẩm tôi đã đọc và đánh giá ít nhất từ bốn sao, thậm chí năm sao (trên thang điểm năm sao).</p> <p>Có thể là vì chúng đã mở rộng tầm nhìn và nâng cao nhận thức của tôi, có thể là vì đã mang lại vô vàn kiến thức giá trị, hoặc cũng có thể là vì đã chạm sâu vào tâm hồn tôi, khiến tôi vui sướng hay buồn bã. Tôi sẽ đọc lại những cuốn sách này trong tương lai. Điều này cho thấy tầm quan trọng của chúng trong lòng tôi và cũng khẳng định giá trị của danh sách đề xuất này.</p> <hr /> <p>Đây là cuốn sách đầu tiên:</p> <p><strong>Lời từ biệt đẹp nhất: Những kiến thức cơ bản bạn cần biết về lão hóa và cái chết - Atul Gawande</strong></p> <p>Tên gốc: Being Mortal: Medicine and What Matters in the End - Atul Gawande</p> <hr /> <p>Cuốn sách này, do Atul Gawande, giáo sư tại Trường Y tế Công cộng Harvard và Trường Y Harvard (Hoa Kỳ) chấp bút, đã giải đáp rất nhiều thắc mắc thường gặp về lão hóa và cái chết một cách xuất sắc, đồng thời khám phá cách y học hiện đại đối phó với chúng, và lý do tại sao ngành y tế hiện đại cần thay đổi quan niệm điều trị cho người cao tuổi, cũng như lý do mục tiêu "chữa khỏi bệnh" không còn phù hợp với nhóm đối tượng này. Ông cũng đi sâu phân tích các chủ đề quan trọng như viện dưỡng lão, chăm sóc tại nhà, và chăm sóc giảm nhẹ (chăm sóc cuối đời). Tại sao con người lại lão hóa, và sự lão hóa sẽ mang lại những thay đổi gì cho từng bộ phận trên cơ thể (chẳng hạn, võng mạc của một người khỏe mạnh 60 tuổi chỉ tiếp nhận được 1/3 lượng ánh sáng so với người trẻ tuổi)? Sống tuổi già tại nhà hay vào viện dưỡng lão, lựa chọn nào tốt hơn? Làm thế nào để chấp nhận và thừa nhận sự lão hóa về mặt tâm lý, có được sự dũng cảm đối mặt với cái chết? Ý nghĩa của sự sống là gì? Mục tiêu của chăm sóc giảm nhẹ là gì, và bệnh nhân có thể đưa ra những lựa chọn nào?</p> <p>Cuốn sách này không chỉ mang tính khoa học mà còn tràn đầy lòng nhân ái, với rất nhiều câu chuyện và trường hợp thực tế, thậm chí còn bao gồm cả trải nghiệm cá nhân của chính giáo sư về cái chết của người cha. Đây là một tác phẩm đáng đọc dành cho tất cả mọi người, kể cả những người làm trong ngành y tế. Dưới đây là một vài điểm mà tôi cảm thấy vô cùng ấn tượng.</p> <p>Người trẻ thường dễ dàng nói rằng: "Khi tôi già, không đi lại được hoặc mắc bệnh nan y, tôi sẽ tự kết thúc cuộc đời mình." Thế nhưng, liệu khi thực sự đối mặt với khoảnh khắc ấy, họ có còn suy nghĩ như vậy không? Trong sách có kể một trường hợp, một bệnh nhân từng bày tỏ với con trai rằng, dù thế nào đi nữa, ông cũng không muốn chết trong tình trạng bị cắm đầy ống như mẹ của con trai mình. Thế nhưng, khi chính ông đối mặt với quyết định phẫu thuật quan trọng, ông vẫn bộc lộ ý chí cầu sinh mạnh mẽ: "Đừng bỏ rơi tôi, chỉ cần còn bất kỳ cơ hội nào, xin hãy để tôi thử."</p> <p>Duy trì lối sống lành mạnh có thể giúp làm chậm quá trình lão hóa, nhưng không thể tránh khỏi sự lão hóa và nhiều bệnh tuổi già. Hệ thống y tế chủ đạo không được thiết kế dành riêng cho người cao tuổi; bác sĩ chỉ tập trung vào điều trị triệu chứng, còn việc phục hồi sức khỏe, lấy lại sức sống để tiếp tục cuộc sống chủ yếu phụ thuộc vào chính bệnh nhân. Thế nhưng, bệnh nhân lớn tuổi thường mất đi khả năng phục hồi đáng kể. Vậy khi cùng một bệnh lý xuất hiện ở người cao tuổi, liệu phác đồ điều trị có thể giữ nguyên không? Thực tế đã chứng minh rằng, áp dụng cùng một phác đồ sẽ gây ra nhiều đau đớn hơn cho bệnh nhân lớn tuổi. Trong khi đó, để điều trị các bệnh lý ở người cao tuổi, chuyên ngành lão khoa đã phát triển, không chỉ tập trung vào bản thân bệnh tật, mà còn quan tâm đến cuộc sống và sức khỏe tinh thần của bệnh nhân. Điều này giúp giảm bớt đáng kể nỗi đau cho người bệnh, hỗ trợ bệnh nhân cao tuổi sống tốt hơn, giảm thiểu nguy cơ trầm cảm và tình trạng mất khả năng tự chủ. Đáng tiếc thay, đến nay lão khoa vẫn còn thiếu sự quan tâm rộng rãi và nguồn tài trợ đầy đủ.</p> <p>Trong thời gian sinh sống tại Nhật Bản, tôi cũng đã cảm nhận sâu sắc rằng Nhật Bản, quốc gia có tỷ lệ già hóa dân số cao nhất trong nhiều năm qua, sở hữu nhiều kinh nghiệm ứng phó với tình trạng lão hóa mà các quốc gia khác chưa có. Chẳng hạn, thiết kế biển báo đường và đèn tín hiệu, thang cuốn vận hành chậm, các tiện ích không rào cản ở mọi ngóc ngách, toa tàu điện ngầm có điều hòa yếu — tất cả đều giúp người cao tuổi di chuyển an toàn và thuận tiện mà không gặp trở ngại. Sự phát triển của internet cũng không bỏ lại người cao tuổi phía sau; Nhật Bản vẫn duy trì nhiều hình thức giao dịch hành chính và thanh toán truyền thống, như việc sử dụng rộng rãi thư từ và tiền mặt. Ngay cả trong các căn hộ cho thuê, cũng có thể thấy nhiều chi tiết thiết kế thân thiện với người lớn tuổi, như tay vịn trong phòng tắm và nhà vệ sinh, sàn phòng tắm và đáy bồn tắm được thiết kế chống trượt. Vào dịp năm mới, các siêu thị lớn bày bán set tôm chiên tempura (海老かき揚げ) vì hình dáng con tôm cong cong tựa lưng người già, cùng với món mì soba đặc trưng đêm giao thừa (年越しそば), tất cả đều mang ý nghĩa tốt lành về sự trường thọ. Những chi tiết nhỏ nhặt trong mọi khía cạnh từ ăn, mặc, ở, đi lại này đều rất đáng để các quốc gia khác học hỏi và tham khảo.</p> <p>Lão hóa và cái chết là điểm đến mà chúng ta chắc chắn sẽ phải đối mặt. Việc hiểu rõ về chúng sẽ giúp chúng ta có thêm dũng khí, không còn sợ hãi tương lai, mà tự tin hơn để cống hiến và hoàn thiện bản thân ở hiện tại, trân trọng gấp bội cơ thể trẻ trung, khỏe mạnh mà chúng ta đang có, đồng thời có thể mang lại sự thấu hiểu và quan tâm nhiều hơn cho cha mẹ, người thân khi họ bước vào tuổi già.</p> Tùy bútĐọc sáchhttps://philoli.com/vi/blog/tao-of-trading/https://philoli.com/vi/blog/tao-of-trading/Con đường trở thành một nhà giao dịch hàng đầu là một hành trình "khám phá bản thân, thấu hiểu thế giới, và đồng cảm với vạn vật", nơi bạn không phải chiến đấu với thị trường, mà là đấu tranh với chính nội tâm mình. Năm nay (2024), tôi đã đọc 100 cuốn sách, coi như đã hoàn thành một cách mỹ mãn kế hoạch đọc 100 cuốn sách trong năm. Các tác phẩm đã đọc thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như khoa học, y học, tâm lý học, nghệ thuật, khoa học xã hội, văn học, đầu tư và giao dịch. Trong đó có rất nhiều tác phẩm xuất sắc, vì vậy sau khi tổng hợp, tôi xin đưa ra một vài gợi ý. Thực sự có rất nhiều cuốn sách hay đáng đọc, để danh sách đề xuất không quá dài, tôi chỉ có thể chọn lọc những gì tinh túy nhất. Những cuốn sách được đề xuất dưới đây đều là những cuốn tôi đã đọc và đánh giá ít nhất bốn sao, thậm chí năm sao (thang điểm tối đa năm sao). Có thể là do chúng đã mở rộng tầm nhìn, nâng cao nhận thức của tôi; có thể là do tôi đã thu nạp được vô vàn kiến thức giá trị; hoặc cũng có thể chúng đã chạm đến sâu thẳm tâm hồn tôi, mang lại niềm vui hay nỗi buồn. Tôi sẽ đọc lại những cuốn sách này trong tương lai, điều này cho thấy tầm quan trọng của chúng trong lòng tôi, và cũng thể hiện giá trị thực sự của danh sách đề xuất này.Thu, 22 May 2025 12:00:00 GMT<p>Con đường trở thành một nhà giao dịch hàng đầu là một hành trình "khám phá bản thân, thấu hiểu thế giới, và đồng cảm với vạn vật", nơi bạn không phải chiến đấu với thị trường, mà là đấu tranh với chính nội tâm mình.</p> <p>Năm nay (2024), tôi đã đọc 100 cuốn sách, coi như đã hoàn thành một cách mỹ mãn kế hoạch đọc 100 cuốn sách trong năm. Các tác phẩm đã đọc thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như khoa học, y học, tâm lý học, nghệ thuật, khoa học xã hội, văn học, đầu tư và giao dịch. Trong đó có rất nhiều tác phẩm xuất sắc, vì vậy sau khi tổng hợp, tôi xin đưa ra một vài gợi ý. Thực sự có rất nhiều cuốn sách hay đáng đọc, để danh sách đề xuất không quá dài, tôi chỉ có thể chọn lọc những gì tinh túy nhất. Những cuốn sách được đề xuất dưới đây đều là những cuốn tôi đã đọc và đánh giá ít nhất bốn sao, thậm chí năm sao (thang điểm tối đa năm sao).</p> <p>Có thể là do chúng đã mở rộng tầm nhìn, nâng cao nhận thức của tôi; có thể là do tôi đã thu nạp được vô vàn kiến thức giá trị; hoặc cũng có thể chúng đã chạm đến sâu thẳm tâm hồn tôi, mang lại niềm vui hay nỗi buồn. Tôi sẽ đọc lại những cuốn sách này trong tương lai, điều này cho thấy tầm quan trọng của chúng trong lòng tôi, và cũng thể hiện giá trị thực sự của danh sách đề xuất này.</p> <hr /> <h2>Đây là cuốn thứ 3 và thứ 4:</h2> <p><em>《金融怪杰》- Jack D. Schwager</em></p> <p>Nguyên tác: <strong>Market Wizards - Jack D. Schwager</strong></p> <p><em>《新金融怪杰》- Jack D. Schwager</em></p> <p>Nguyên tác: <strong>The Market Wizards - Jack D. Schwager</strong></p> <hr /> <p>“Market Wizards” và “The New Market Wizards” là hai tuyển tập phỏng vấn kinh điển của Jack D. Schwager, ghi lại các cuộc đối thoại với nhiều nhà giao dịch hàng đầu, quản lý quỹ phòng hộ và các "cao thủ" tài chính khác. Các nhà giao dịch được phỏng vấn có tính cách đa dạng, thuộc nhiều trường phái khác nhau (có người tập trung vào hợp đồng tương lai hàng hóa, người thích giao dịch ngoại hối, người ưa chiến lược vĩ mô toàn cầu, cũng có người giỏi giao dịch định lượng), nhưng điểm chung đáng chú ý là họ đều sở hữu hiệu suất giao dịch hàng đầu.</p> <p>Tác giả Jack D. Schwager từng là một nhà giao dịch, mặc dù không mấy thành công (tất nhiên, giờ đây ông là một nhà văn rất thành công). Ông rất muốn biết bí quyết thành công của các nhà giao dịch hàng đầu là gì, và thế là hai cuốn sách phỏng vấn kinh điển này ra đời. Ở đây, bạn sẽ tìm thấy những khoảnh khắc huy hoàng và cả những trải nghiệm đau đớn của các nhà giao dịch.</p> <h3>Những khoảnh khắc đỉnh cao của một số người:</h3> <ul> <li><strong>Monroe Trout</strong>: Trong 5 năm khảo sát, lợi nhuận trung bình của ông đạt 67%, mức sụt giảm vốn tối đa trong cả giai đoạn chỉ hơi quá 8%, và ông đã đạt được lợi nhuận trong 87% số tháng. Ông sở hữu tỷ lệ lợi nhuận/rủi ro xuất sắc, đến mức ngay cả những nhà giao dịch huyền thoại và phi thường như Paul Tudor Jones cũng không thể sánh bằng dữ liệu hiệu suất rủi ro-lợi nhuận của ông.</li> <li><strong>Randy McKay</strong>: Là một nhà giao dịch kỳ hạn tiền tệ lão luyện, ông đã biến 2.000 USD thành 70.000 USD trong bảy tháng, và sau đó thành một triệu USD vào năm thứ hai, với kỷ lục lợi nhuận ổn định kéo dài hơn 20 năm. Ước tính thận trọng, tổng lợi nhuận tích lũy lên tới hàng chục triệu USD. Tài khoản đầu tiên được khởi tạo năm 1982 với số vốn ban đầu 10.000 USD, và mỗi tài khoản đã tích lũy hơn 1 triệu USD lợi nhuận (trong 20 năm).</li> <li><strong>Eckhardt</strong>: Là một nhà toán học, đối tác của nhà đầu cơ hợp đồng tương lai nổi tiếng Richard Dennis. Trong 5 năm trước (tính đến năm phỏng vấn), ông đã quản lý một vài tài khoản khác với tỷ suất lợi nhuận trung bình 62%, từ mức lỗ 7% vào năm 1989 đến mức lợi nhuận 234% vào năm 1987. Kể từ năm 1987, tỷ suất lợi nhuận trung bình hàng năm trong các giao dịch của ông đã vượt quá 60%, với năm 1989 là năm duy nhất thua lỗ.</li> <li><strong>Paul Tudor Jones</strong>: Người quản lý Quỹ Tudor Futures nổi tiếng, ông vẫn đạt được lợi nhuận 62% trong một tháng giữa cuộc khủng hoảng thị trường năm 1929. Trong 5 năm liên tiếp có lợi nhuận ba chữ số, đi kèm với mức sụt giảm rủi ro rất thấp. Ông thành lập Quỹ Tudor Futures vào tháng 9 năm 1984, với số vốn quản lý là 1,5 triệu USD. Đến cuối tháng 10 năm 1988, mỗi 1.000 USD đầu tư vào quỹ này đã có giá trị 17.482 USD, và tổng số tiền ông quản lý đã tăng lên 330 triệu USD.</li> <li><strong>Bielfeldt</strong>: Một nhà giao dịch đến từ một thị trấn nhỏ ở Mỹ, ban đầu chỉ với số vốn hạn hẹp 1.000 USD, giờ đây đã trở thành một trong những nhà giao dịch trái phiếu lớn nhất toàn cầu.</li> <li><strong>Martin S. Schwartz</strong>: Một cựu phân tích chứng khoán, đã đạt được lợi nhuận trung bình 25% mỗi tháng (hơn 1.400% hàng năm) trong bảy năm, chủ yếu giao dịch cổ phiếu và hợp đồng tương lai chỉ số.</li> </ul> <h3>Những thất bại đau đớn của một số người:</h3> <ul> <li><strong>Bill Lipschutz</strong>: Một nhà giao dịch ngoại hối, ban đầu có tài khoản 12.000 USD, chủ yếu giao dịch cổ phiếu, đã tăng lên 250.000 USD trong vòng bốn đến năm năm, nhưng cuối cùng đã mất gần hết tài khoản chỉ trong vài ngày. Lý do là ông liên tục bán khống ở đáy thị trường gấu cho đến khi bị thanh lý tài khoản. Sau đó, ông không bao giờ tự giao dịch tài khoản của mình nữa, mà tập trung làm việc cho các tổ chức và có thu nhập ổn định.</li> <li><strong>Eckhardt</strong>: Nhà toán học được nhắc đến ở trên, đã từng mất hơn một nửa số vốn chỉ trong hai giao dịch vỏn vẹn năm phút, và đó là bài học đầu tiên về quản lý rủi ro mà ông nhận được.</li> <li><strong>Richard Dennis</strong>: Từng biến tài khoản 30.000 USD thành 80 triệu USD trong mười năm, nhưng cũng đã mất hơn 50% số tiền trong quỹ mà ông quản lý vào năm 1988.</li> <li>Có một nhà giao dịch đã kiếm được 27 triệu USD trong một năm nhờ giao dịch chênh lệch giá đồng, rồi sau đó mất gần như toàn bộ số tiền đó.</li> </ul> <p>Những thành công rực rỡ thì hiếm hoi, còn những nỗi đau thì vô tận... Tôi sẽ không liệt kê từng trường hợp một ở đây, vì nhìn chung đều tương tự nhau: thua lỗ, và thua lỗ rất thảm hại.</p> <h2>Những phẩm chất cơ bản của một nhà giao dịch hàng đầu là gì?</h2> <p>Là một nhà giao dịch đã đạt được lợi nhuận ổn định, tôi xin kết hợp kinh nghiệm thực chiến của bản thân cùng với rất nhiều tài liệu phỏng vấn từ các cuốn sách khác, để chia sẻ những suy nghĩ và cảm nhận của mình về giao dịch. Đây không chỉ là nói về hai cuốn sách này, mà còn là chia sẻ những điều lớn nhỏ xoay quanh nghề giao dịch.</p> <p>Các nhà giao dịch hàng đầu thành công có những đặc điểm gì? Còn nhà đầu tư "gà mờ" thì sao? Những điều dưới đây có thể giúp bạn phân biệt ai là kẻ lừa đảo, ai là nhà đầu tư gà mờ, con bạc, và ai là nhà giao dịch giỏi thực sự trên thị trường.</p> <h3>Các nhà giao dịch hàng đầu đều có những phẩm chất cơ bản sau:</h3> <p><strong>1. Không xem tiền là tiền. Đối với nhà giao dịch hàng đầu, giao dịch chỉ là một trò chơi tính điểm bằng tiền. Quá quan tâm đến tiền trong trò chơi này chỉ khiến bạn mất tiền.</strong></p> <p>Nhà đầu tư gà mờ thực sự quá coi trọng tiền bạc, lỗ một chút là không nỡ cắt lỗ để bán ra, rồi sau đó là con đường dài đằng đẵng để hòa vốn, kết quả là từ khoản lỗ nhỏ biến thành khoản lỗ lớn. Nhà đầu tư gà mờ thực sự quá coi trọng tiền bạc, nên vừa mở lệnh đã bắt đầu mong chờ và mơ mộng về cuộc sống sau khi kiếm được một món hời lớn, với xe sang, mỹ nữ, và những cuộc ăn chơi xa hoa. Rồi khi có một chút lợi nhuận hoặc lợi nhuận hơi sụt giảm, họ sẽ chốt lời ngay để thu về một ít, vì giao dịch này dù không thể giúp họ làm giàu nhanh chóng, nhưng ít ra cũng không thể để vuột mất bữa ăn thịnh soạn.</p> <p>Nhà giao dịch hàng đầu thực sự không xem tiền là tiền. Họ biết tất cả chỉ là một trò chơi con số, vì vậy dù là 100 USD hay hàng chục triệu USD trong một giao dịch, về bản chất chúng đều như nhau khi ở cùng tỷ lệ rủi ro. Nhà giao dịch hàng đầu thực sự tập trung vào việc nâng cao điểm số của mình trong trò chơi này, nhờ đó giữ được tâm thái bình tĩnh như mặt nước lặng.</p> <p><strong>2. Chú trọng quản lý rủi ro. Đây là điều mà tất cả các bậc thầy đầu tư và nhà giao dịch hàng đầu đều nhấn mạnh đi nhấn mạnh lại: Điều quan trọng nhất trong đầu tư là gì? Quản lý rủi ro, quản lý rủi ro, và vẫn là quản lý rủi ro, chết tiệt!</strong></p> <p>Nhà đầu tư gà mờ thực sự không bao giờ quản lý rủi ro, bỏ qua các quy luật xác suất, chỉ chăm chăm nhìn vào lợi nhuận, ảo tưởng làm giàu sau một đêm, thích đặt cược toàn bộ tài sản (All In), thích mua hàng giá rẻ, thích bắt đáy, và thích tìm kiếm những cơ hội x100, x1000 lần. Bạn muốn bắt đáy thì sẽ có vô vàn đáy để bắt; bạn nhìn chằm chằm vào lợi nhuận, còn thị trường thì nhìn chằm chằm vào vốn gốc của bạn.</p> <p>Nhà giao dịch hàng đầu thực sự biết rằng mình không thể lúc nào cũng đúng, tỷ lệ thắng trung bình của họ cũng chỉ khoảng 50%. Nếu không quản lý rủi ro tốt, thị trường sẽ nuốt chửng vốn gốc của bạn. Nhà giao dịch hàng đầu không bao giờ đặt cược lớn hay bắt đáy. Họ biết tôn trọng thị trường, biết rằng các sự kiện "thiên nga đen" chắc chắn sẽ xảy ra, và xác suất xảy ra còn cao hơn nhiều so với những gì người bình thường tưởng tượng. Vì vậy, mỗi giao dịch đều được tính toán rủi ro kỹ lưỡng, tuyệt đối không làm những thương vụ không đáng giá, mạo hiểm lớn để đổi lấy lợi nhuận nhỏ.</p> <p><strong>3. Yêu thích giao dịch.</strong></p> <p>Nhà đầu tư gà mờ thực sự không yêu thích giao dịch; họ chỉ thích tiêu tiền chứ không thích quá trình giao dịch, vì vậy họ chỉ dành rất ít thời gian để thực sự học hỏi và nghiên cứu về giao dịch. Họ không tập trung vào việc cải thiện bản thân, chỉ hy vọng một khoản đầu tư nhỏ sẽ mang lại lợi nhuận khổng lồ, không nghiên cứu, không phân tích, không đối mặt với sai lầm của mình. Việc giao dịch đối với họ chỉ là khao khát làm giàu nhanh chóng. Cảm xúc của nhà đầu tư gà mờ lên xuống theo thị trường. Họ không phải đang giao dịch, mà chỉ đang đánh bạc.</p> <p>Ở đây, xin làm rõ định nghĩa: cờ bạc là một hệ thống có kỳ vọng âm, nếu tiếp tục chơi sẽ thua lỗ; còn giao dịch là một hệ thống có kỳ vọng dương, nếu tiếp tục làm sẽ kiếm được tiền. Còn việc đối tượng tham gia là chứng khoán Mỹ, tiền điện tử, hay các công cụ phái sinh tài chính (hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai, trái phiếu) thì không có sự khác biệt.</p> <p>Các nhà giao dịch hàng đầu đều vô cùng yêu thích giao dịch. Họ làm việc chăm chỉ hơn bất kỳ ai khác; ngoài phần thưởng về tiền bạc, bản thân việc giao dịch cũng đầy niềm vui và thử thách. Họ biết rằng giao dịch thực sự và cờ bạc có sự khác biệt về bản chất, vì vậy họ không ảo tưởng làm giàu nhanh chóng, mà tập trung vào cải thiện quy trình, duy trì kỷ luật và phân tích những sai lầm của mình. Nhiều nhà giao dịch hàng đầu đã có hứng thú với thế giới kinh doanh và tài chính từ khi còn nhỏ.</p> <p><strong>4. Sự tự tin cực kỳ mạnh mẽ. Sự tự tin mạnh mẽ thực sự mang lại sự không sợ hãi, chứ không phải sự tự mãn và không bao giờ nhận lỗi.</strong></p> <p>Nhà đầu tư gà mờ thực sự chỉ có nỗi sợ hãi chứ không có tự tin. Họ không có hệ thống, không có kỷ luật, không tự tin vào phán đoán của mình. Các vị thế có lợi nhuận thì không giữ được, vì sợ lợi nhuận đã trong tầm tay sẽ chạy mất. Còn các vị thế thua lỗ thì lại cố chấp giữ, vì sợ phải thành thật đối mặt với sai lầm của mình, cuối cùng biến khoản lỗ nhỏ thành khoản lỗ lớn.</p> <p>Nhà giao dịch hàng đầu thực sự tự tin vào hệ thống của mình, có kỷ luật tuyệt đối. Đối mặt với thị trường dù tăng hay giảm, họ vẫn giữ được tâm thái bình tĩnh, dám giữ các vị thế có lời để lợi nhuận tăng trưởng, và cũng dám cắt lỗ dứt khoát, dập tắt các khoản lỗ lớn ngay từ trong trứng nước. Nhà giao dịch hàng đầu thực sự dám thành thật đối mặt với sai lầm của mình, điều này đến từ sự tự tin, bởi họ biết rằng chỉ khi thành thật đối mặt và sửa chữa sai lầm, bản thân mới có thể trở nên tốt hơn.</p> <p><strong>5. Dám thừa nhận sai lầm. Nhà giao dịch hàng đầu giỏi hơn người khác trong việc tự vấn về sai lầm của mình, dám kịp thời thừa nhận chúng. Cách bạn đối phó với thất bại sẽ quyết định bạn là người bình thường hay vĩ đại.</strong></p> <p>Nhà đầu tư gà mờ thực sự không bao giờ nhận lỗi: họ nghĩ mình luôn đúng. Khi kiếm được tiền, họ tự cho mình là nhà giao dịch siêu đẳng, ngay cả Warren Buffett cũng chẳng hơn gì. Khi thua lỗ, họ lại càng tự tin, coi mình là nhà đầu tư giá trị, cổ đông tinh thần, Warren Buffett tương lai. "Tôi luôn đúng, tôi thông minh và giỏi giang thế này, có bằng cấp, có sự nghiệp, việc thua lỗ trên thị trường chứng khoán chỉ có thể là do thị trường đang nhắm vào tôi thôi." Khi nhà đầu tư gà mờ kiếm được tiền, họ sẽ khoe khoang khắp nơi, phân tích và chứng minh cách họ đã đúng một, hai, ba điểm một cách khôn ngoan như thế nào để kiếm được tiền. Khi thua lỗ, họ lại im re, cho rằng sớm muộn gì giá cũng sẽ tăng trở lại. Nhà đầu tư gà mờ thực sự dũng cảm chịu trách nhiệm cho lợi nhuận của mình, nhưng không bao giờ chịu trách nhiệm cho thua lỗ, chỉ biết đổ lỗi.</p> <p>Nhà đầu tư gà mờ cần phải hiểu rõ mình đang giao dịch hay đang đầu tư. Ai muốn làm cả hai thì cuối cùng chỉ là nhà đầu tư gà mờ không làm tốt được cái nào, chỉ cung cấp vốn và thanh khoản cho thị trường.</p> <p>Nhà giao dịch hàng đầu thực sự biết: "Nếu tôi liên tục thua lỗ, chắc chắn là tôi đã sai, và tôi phải tìm cách cải thiện những sai lầm của mình." Nhà giao dịch chịu 100% trách nhiệm cho kết quả giao dịch của mình, tuyệt đối không đổ lỗi cho thị trường hay yếu tố bên ngoài. "Nếu tôi mất một khoản tiền lớn, thì tôi hoàn toàn không phải là một nhà giao dịch đủ tiêu chuẩn. Nếu tôi kiếm được tiền, đó chỉ là do thị trường ban ơn, do may mắn. Trong mỗi giao dịch, tôi chỉ cố gắng để thua ít tiền, hoặc không thua tiền."</p> <p><strong>6. Thông minh không phải là điều bắt buộc. Các nhà giao dịch hàng đầu có nhiều xuất thân khác nhau: có người từ ngành tài chính, cũng có nhiều người chuyển ngành từ lĩnh vực phi tài chính; có người có trình độ học vấn bình thường, cũng có cả các chuyên gia, giáo sư kinh tế học. Tuy nhiên, trên thực tế, giao dịch không có ngưỡng IQ. Thậm chí những người quá "thông minh" còn dễ trở nên tự mãn, không chịu thừa nhận sai lầm của mình, dẫn đến thua lỗ nặng nề. Điều mà nhà giao dịch hàng đầu cần không phải là "sự thông minh", mà là trí tuệ.</strong></p> <p>Nhà đầu tư gà mờ thực sự: "Giao dịch chẳng phải là mua thấp bán cao sao? Tôi có học vấn cao, sự nghiệp thành công thế này, những thứ đơn giản như vậy mà còn cần suy nghĩ sao? Thua lỗ thì chắc chắn là lỗi của thị trường, làm sao tôi có thể sai được chứ? Giá giảm thì tôi bắt đáy, giảm nữa thì lại bắt, giảm tiếp nữa thì tôi là nhà đầu tư giá trị. Giá tăng một chút là tôi vội vã chạy, rồi lên mạng xã hội khoe: nhìn tôi kiếm tiền siêu đẳng chưa." "Tăng thì nói mình đã mai phục từ sớm, giảm thì nói mình đã chạy từ lâu. Rồi khi đêm khuya vắng người, lại âm thầm rơi lệ trước các vị thế thua lỗ của mình."</p> <p>Nhà giao dịch hàng đầu thực sự: "Nếu giao dịch mà đơn giản đến vậy, nếu có bằng cấp là có thể làm được, thì tiền trên toàn thế giới đã chảy vào túi bạn hết rồi." Trên thực tế, trong việc giao dịch, thị trường tàn nhẫn với người thông minh cũng như với kẻ ngốc, vì vậy không có sự khác biệt nào cả. Giao dịch không cần sự thông minh, mà cần trí tuệ, sự khiêm tốn và lòng kính trọng đối với thị trường. Nhà giao dịch hàng đầu giữ tâm thái bình tĩnh dù kiếm được hay mất tiền, biết rằng mọi khoản kiếm được đều là do thị trường ban tặng, nếu không giữ sự khiêm tốn, thị trường sẽ đến và lấy lại. Vì vậy, họ cũng sẽ không khoe khoang thành quả giao dịch mỗi ngày.</p> <hr /> <h2>Nhà đầu tư gà mờ có thể thay đổi số phận bằng cách sao chép giao dịch của các nhà giao dịch hàng đầu không? Không.</h2> <p>Trước hết, phong cách giao dịch của mỗi người là khác nhau, và bạn không thể kiên trì làm những việc không phù hợp với tính cách của mình. Thứ hai, vì bạn không phải là chính nhà giao dịch đó, bạn không thể sao chép 100% hoàn hảo, như không cắt lỗ khi thua, không giữ được lợi nhuận, kiếm được một chút là chạy ngay. Bạn không thể khớp được thời gian và điểm vào lệnh giống hệt. Chậm một giờ thôi, biên độ lợi nhuận có thể đã rất nhỏ rồi. Hơn nữa, đạt được tỷ lệ thắng 50% với tỷ lệ lời/lỗ 2:1 đã là một nhà giao dịch xuất sắc rồi. Nếu bạn không theo dõi từng lệnh, mà chỉ theo dõi những lệnh thua lỗ, khi thua bạn sẽ chỉ nghĩ rằng nhà giao dịch này kỹ thuật kém. Nhà đầu tư gà mờ không có chiến lược giao dịch riêng và khả năng tư duy độc lập, chỉ có thể tiếp tục số phận của một nhà đầu tư gà mờ.</p> <p>Bức tranh lớn của giao dịch là gì? Có rất nhiều trường phái giao dịch khác nhau, mỗi trường phái đều có thể xây dựng một hệ thống giao dịch có kỳ vọng dương, và sau đó là việc thực thi. Phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật, kết hợp cả hai, hành vi giá, giao dịch định lượng, giao dịch chênh lệch giá (arbitrage), giao dịch dài hạn, giao dịch ngắn hạn, v.v. Mỗi trường phái đều có thể tạo nên nhà giao dịch hàng đầu, điều này có thể thấy rõ từ các cuộc phỏng vấn với hàng chục nhà giao dịch hàng đầu thế giới.</p> <p>Họ đều có thành tích xuất sắc trong dài hạn, bao gồm cả các nhà quản lý quỹ phòng hộ hàng đầu. Điều quan trọng là tìm ra phong cách và mô hình giao dịch phù hợp với bản thân, và điều còn lại rất quan trọng là thực hiện một cách kiên định. Đừng thấy một người có ý kiến không giống mình mà cho rằng họ nhất định sai. Hai nhà giao dịch có phong cách khác nhau có thể tranh cãi về cùng một diễn biến thị trường, nhưng cuối cùng cả hai đều có thể đúng. Điều quan trọng là tìm ra phong cách phù hợp với bản thân.</p> <h2>Nhận thức sai lầm lớn nhất mà người bình thường có về giao dịch là cho rằng giao dịch rất đơn giản.</h2> <p>Là một nhà giao dịch đã đạt được lợi nhuận ổn định, tôi có thể khẳng định với mọi người rằng: chỉ có nhà giao dịch hàng đầu, không có nhà giao dịch tầm thường. Hoặc là 0, hoặc là 100. Một lập trình viên tầm thường vẫn có thể làm công việc CRUD (Create, Read, Update, Delete) như một người thợ xây, nhưng một nhà giao dịch tầm thường sớm muộn gì cũng sẽ là một nhà đầu tư gà mờ thua lỗ. Để trở thành một nhà giao dịch hàng đầu, bạn cần phải dành toàn bộ thời gian và sự chú ý của mình, có niềm đam mê mãnh liệt với giao dịch cùng khả năng học hỏi và lĩnh hội tốt, cộng thêm ý chí thực thi mạnh mẽ. Bạn cũng cần một khoản vốn rủi ro và sự đảm bảo về cuộc sống. Hơn nữa, bạn phải cống hiến ít nhất ba đến năm năm nỗ lực cật lực không ngừng nghỉ (ba đến năm năm là đối với người có khả năng lĩnh hội cao, trung bình cần năm đến tám năm, và cũng có rất nhiều người phải mất hơn mười năm mới thấy kết quả rõ rệt). Ngay cả như vậy, bạn cũng chưa chắc đã thành công. Có vô số nhà đầu tư gà mờ đã thua lỗ hàng chục năm mà vẫn đang trên đường tìm cách hòa vốn. Nếu bạn không có ít nhất ba năm (với nỗ lực cật lực không ngừng nghỉ) về thời gian, chi phí, bản lĩnh, quyết tâm và sự kiên nhẫn, thì bạn có thể nói lời tạm biệt với con đường trở thành nhà giao dịch rồi.</p> <p>Nhà giao dịch có thể được ví như vận động viên, nhạc sĩ, họa sĩ. Bạn không thể chỉ bằng nỗ lực mà trở thành vận động viên hay nhạc sĩ hàng đầu, và bạn cũng phải chấp nhận rằng mình không thể chỉ bằng nỗ lực mà trở thành nhà giao dịch hàng đầu. Để đạt được trình độ cao nhất trong bất kỳ lĩnh vực nào, mức độ thời gian, mồ hôi, đau khổ và đấu tranh bỏ ra đều tương tự nhau. Khả năng lĩnh hội và sự bền bỉ của một người sẽ quyết định họ có thể đạt đến đỉnh núi nhanh đến mức nào, hoặc thậm chí là không tìm thấy đường lên núi.</p> <p>Bất kỳ ai cố gắng giao dịch ngắn hạn trên thị trường đều phải biết rằng đối thủ của bạn là những nhà giao dịch hàng đầu vừa chăm chỉ vừa tài năng. Nếu bạn không thể vượt qua họ, tiền của bạn sẽ bị họ kiếm mất.</p> <p>Đối với những người khác không có ý định trở thành nhà giao dịch hàng đầu, không có hứng thú với giao dịch và cũng không muốn bỏ ra quá nhiều tâm sức để đi con đường giao dịch chuyên nghiệp, chỉ muốn dễ dàng đạt được mức lợi nhuận trung bình thị trường khoảng 10-20% mỗi năm, thì con đường tốt nhất là đừng tự mình làm phức tạp hóa vấn đề. Hãy tập trung tích lũy khả năng kiếm tiền bên ngoài thị trường, bạn vẫn có thể học cách đầu tư và sau đó đầu tư định kỳ vào các quỹ chỉ số chứng khoán Mỹ. Sau năm năm, bạn sẽ thấy mình vượt qua hầu hết các nhà đầu tư nhỏ lẻ/gà mờ tự phụ, một lượng lớn quỹ phòng hộ [1] và các loại ETF [2], cùng với 99% "nhà giao dịch tầm thường" [3].</p> <p>[1] Nhiều quỹ phòng hộ không tồn tại quá ba năm. Các quỹ phòng hộ đặc biệt xuất sắc (ám chỉ quỹ có quy mô ít nhất hàng trăm triệu USD, lợi nhuận hàng năm tối thiểu 50%) về cơ bản chỉ dành cho nhân viên nội bộ hoặc các nhà đầu tư lớn quen biết.</p> <p>[2] Có thí nghiệm cho thấy, khả năng chọn cổ phiếu của hầu hết mọi người còn kém hơn cả những con khỉ chọn ngẫu nhiên.</p> <p>[3] Có số liệu thống kê cho thấy chỉ 1% Day Trader (nhà giao dịch trong ngày) có thể duy trì lợi nhuận ổn định trong một năm, và số người có thể duy trì lợi nhuận ổn định trên ba năm chắc chắn còn ít hơn.</p> <hr /> <h2>Đạo Giao Dịch</h2> <p>Con đường trở thành một nhà giao dịch hàng đầu là một hành trình "khám phá bản thân, thấu hiểu thế giới, và đồng cảm với vạn vật", nơi bạn không phải chiến đấu với thị trường, mà là đấu tranh với chính nội tâm mình.</p> <p><strong>Khám phá bản thân</strong> là phải thành thật đối mặt với chính mình, thành thật đối mặt với lòng tham, nỗi sợ hãi và sự yếu đuối của bản thân, biết rõ sở trường và khuyết điểm thực sự của mình. Nếu thực sự mình sai thì chính là sai, tuyệt đối không đổ lỗi hay tìm cớ. Giao dịch soi rọi rõ mồn một bản chất con người và tính cách của bạn. Được là được, không được là không được. Dám không tự giới hạn bản thân là một loại trí tuệ, dám thừa nhận khuyết điểm của mình cũng là một loại trí tuệ. Đó chính là sự tự biết mình.</p> <blockquote> <p><strong>《Đạo Đức Kinh》 chương 33:</strong> "Tri nhân giả trí dã, tự tri giả minh dã." (Người biết người là trí, người tự biết mình là sáng.)</p> </blockquote> <p><strong>Thấu hiểu thế giới</strong> là phải kính sợ thị trường, tôn trọng rủi ro. Thị trường là vô tình, thị trường không quan tâm đến vị thế của bạn. Trước những cuộc khủng hoảng thực sự to lớn, tất cả mọi người chẳng qua chỉ là những con kiến bé nhỏ. Phải kính sợ thị trường, phải luôn giữ sự khiêm tốn. Nếu để lộ sự tự mãn, kiêu ngạo, thị trường sẽ nhanh chóng dạy cho bạn một bài học. Nếu bạn không chấp nhận bài học mà thị trường ban cho, điều chờ đợi bạn chính là sự phá sản.</p> <p><strong>Đồng cảm với vạn vật</strong> là lấy người làm gương, nhìn thấy lòng tham và nỗi sợ hãi đang luân chuyển mỗi ngày trên thị trường, nhìn thấy bao nhiêu kẻ lừa đảo hoành hành, để nhắc nhở bản thân rằng nếu không khiêm tốn, không thành thật, thì mình cũng chẳng khác gì hàng vạn nhà đầu tư gà mờ, con bạc ngoài kia. Đồng cảm với vạn vật còn có nghĩa là phải nhìn thấy muôn vàn nỗi khổ của con người trên thế gian, và có thể thông qua việc làm từ thiện để đóng góp lại cho xã hội, làm cho thế giới tốt đẹp hơn một chút. Nhiều nhà đầu tư, nhà giao dịch hàng đầu đồng thời cũng là những nhà từ thiện, nhà giáo dục vĩ đại. Khi nghèo thì giữ mình tốt, khi phú quý thì giúp đời, giống như Đức Phật, vừa độ người vừa độ mình. Người chỉ làm mọi việc vì lợi ích của bản thân sẽ không bao giờ trở thành bậc thầy.</p> <p>"Khám phá bản thân, thấu hiểu thế giới, và đồng cảm với vạn vật" vừa là quá trình tuần tự tiến triển, vừa đan xen, tương hỗ và thúc đẩy lẫn nhau, không thể thiếu bất kỳ yếu tố nào. Đây chính là "đạo" của một nhà giao dịch hàng đầu, ngược lại, "thuật" (kỹ năng) lại không quá quan trọng. Vì vậy, các nhà giao dịch hàng đầu đồng thời đều là những nhà tư tưởng lỗi lạc, là người tu đạo, là người có sự tự biết mình.</p> <hr /> <p>Trên đây là một số suy nghĩ và cảm nhận của tôi về giao dịch. Hai cuốn sách này cũng rất đáng để những ai quan tâm đọc đi đọc lại nhiều lần. Jack D. Schwager có mỗi cuốn sách đều rất hay. Mặc dù ông không phải là một nhà giao dịch thành công, nhưng lại là một nhà văn rất thành công. Việc tìm thấy con đường mình yêu thích và phù hợp với bản thân cũng là một lựa chọn vô cùng sáng suốt.</p> Tản vănĐọc sáchGiao dịchhttps://philoli.com/vi/blog/ungifted/https://philoli.com/vi/blog/ungifted/Scott Barry Kaufman, một nhà khoa học nhận thức, chuyên nghiên cứu về trí thông minh, sự sáng tạo và tiềm năng con người. Trong các tác phẩm của mình, ông không chỉ khám phá cách chúng ta học hỏi, mà còn thách thức những định kiến hẹp hòi của số đông về "chỉ số IQ" và "năng khiếu bẩm sinh". Kết hợp với trải nghiệm cá nhân, ông đã mở ra những khả năng và hy vọng mới cho những người bị gắn mác "có khó khăn trong học tập". Năm nay tôi đã đọc 100 cuốn sách, coi như hoàn thành xuất sắc mục tiêu đọc sách 100 cuốn mỗi năm. Những tác phẩm tôi đọc thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như khoa học, y học, tâm lý học, nghệ thuật, khoa học xã hội, văn học, đầu tư tài chính... Trong số đó có rất nhiều tác phẩm xuất sắc, nên tôi đã tổng hợp lại để đưa ra một vài gợi ý. Có quá nhiều tác phẩm hay và đáng đọc, để danh sách không quá dài, tôi chỉ có thể chọn lọc những cuốn tinh hoa nhất. Các cuốn sách được giới thiệu dưới đây đều là những tác phẩm tôi đã đọc và chấm ít nhất 4 sao, thậm chí 5 sao (trên thang điểm 5 sao). Có lẽ chúng đã mở rộng tầm nhìn, nâng cao nhận thức của tôi; có lẽ chúng đã mang lại vô vàn kiến thức giá trị; hoặc có lẽ chúng đã chạm đến sâu thẳm tâm hồn tôi, khiến tôi vui sướng hay buồn bã. Tôi sẽ đọc lại những cuốn sách này trong tương lai, điều đó cho thấy tầm quan trọng của chúng đối với tôi, và cũng thể hiện giá trị của danh sách đề xuất này.Thu, 22 May 2025 12:00:00 GMT<p>Scott Barry Kaufman, một nhà khoa học nhận thức, chuyên nghiên cứu về trí thông minh, sự sáng tạo và tiềm năng con người. Trong các tác phẩm của mình, ông không chỉ khám phá cách chúng ta học hỏi, mà còn thách thức những định kiến hẹp hòi của số đông về "chỉ số IQ" và "năng khiếu bẩm sinh". Kết hợp với trải nghiệm cá nhân, ông đã mở ra những khả năng và hy vọng mới cho những người bị gắn mác "có khó khăn trong học tập".</p> <p>Năm nay tôi đã đọc 100 cuốn sách, coi như hoàn thành xuất sắc mục tiêu đọc sách 100 cuốn mỗi năm. Những tác phẩm tôi đọc thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau như khoa học, y học, tâm lý học, nghệ thuật, khoa học xã hội, văn học, đầu tư tài chính... Trong số đó có rất nhiều tác phẩm xuất sắc, nên tôi đã tổng hợp lại để đưa ra một vài gợi ý. Có quá nhiều tác phẩm hay và đáng đọc, để danh sách không quá dài, tôi chỉ có thể chọn lọc những cuốn tinh hoa nhất. Các cuốn sách được giới thiệu dưới đây đều là những tác phẩm tôi đã đọc và chấm ít nhất 4 sao, thậm chí 5 sao (trên thang điểm 5 sao).</p> <p>Có lẽ chúng đã mở rộng tầm nhìn, nâng cao nhận thức của tôi; có lẽ chúng đã mang lại vô vàn kiến thức giá trị; hoặc có lẽ chúng đã chạm đến sâu thẳm tâm hồn tôi, khiến tôi vui sướng hay buồn bã. Tôi sẽ đọc lại những cuốn sách này trong tương lai, điều đó cho thấy tầm quan trọng của chúng đối với tôi, và cũng thể hiện giá trị của danh sách đề xuất này.</p> <hr /> <p>Đây là cuốn sách thứ hai tôi muốn giới thiệu:</p> <p><strong>《Không Chỉ Là Năng Khiếu: Sự Thật Về IQ, Luyện Tập Có Chủ Đích và Sáng Tạo - Scott Barry Kaufman》</strong></p> <p>Tên gốc: Ungifted: Intelligence Redefined - Scott Barry Kaufman</p> <h3>Cuốn sách này dành cho ai:</h3> <ul> <li>Những người quan tâm đến khoa học nhận thức, tâm lý học, giáo dục học.</li> <li>Những ai muốn vượt qua giới hạn bản thân hoặc khám phá tiềm năng.</li> <li>Phụ huynh, giáo viên quan tâm đến giáo dục đặc biệt hoặc phát triển đa trí tuệ.</li> </ul> <hr /> <p>Lúc đầu, khi nhìn thấy tựa đề, tôi cứ nghĩ đây lại là một cuốn sách self-help sáo rỗng. Nhưng khi mở ra, tôi nhận ra nó là một công trình học thuật về khoa học nhận thức. Nhiều người đã chấm điểm thấp cho cuốn sách vì phong cách học thuật của nó, nhưng tôi thì lại cực kỳ yêu thích. Nếu bạn thích đọc những cuốn sách mang hơi hướng học thuật như thế này, bạn sẽ cảm thấy rất thú vị. Lý do chính là mật độ thông tin chất lượng cao, cùng với nhiều phân tích tư duy và luận chứng khoa học.</p> <p>Tác giả Scott Barry Kaufman là một nhà khoa học nhận thức người Mỹ, chuyên nghiên cứu về trí thông minh, sự sáng tạo và tiềm năng con người. Trong cuốn sách, ông không chỉ đi sâu vào chủ đề quen thuộc "chúng ta học hỏi như thế nào", mà còn cố gắng lật đổ những định kiến hẹp hòi của công chúng về "chỉ số IQ" và "năng khiếu". Bằng cách kết hợp với trải nghiệm cá nhân, ông đã mở ra những khả năng và hy vọng mới cho những người bị gắn mác "khó khăn trong học tập" hay "kém năng lực".</p> <h2>Đặt Vấn Đề Về Các Bài Kiểm Tra IQ Truyền Thống</h2> <p>Một trong những điểm nổi bật của cuốn sách là việc tác giả mạnh dạn đặt câu hỏi về các bài kiểm tra IQ truyền thống. Kaufman đã trích dẫn rất nhiều nghiên cứu và trường hợp thực tế, chỉ ra rằng nhiều người bị đánh giá thấp về IQ lại đạt được những thành tựu xuất sắc trong nhiều lĩnh vực khác nhau. Bản thân ông khi còn nhỏ cũng từng làm bài kiểm tra IQ. Tuy nhiên, do quá lo lắng và không phù hợp với hình thức thi chuẩn hóa, ông đã đạt điểm thấp và bị gắn mác "có khó khăn trong học tập":</p> <blockquote> <p>"Khi làm mỗi câu hỏi, tôi không ngừng nghi ngờ bản thân. Đối với mỗi câu hỏi mới, tôi đều nhìn thấy nhiều đáp án khả thi... Đáng tiếc là bài kiểm tra này không có phần đánh giá sự sáng tạo... Cứ thế, chỉ một bài kiểm tra đã định đoạt số phận của tôi."</p> </blockquote> <p>Chính vì vậy, ông hiểu rõ hơn ai hết hoàn cảnh của những đứa trẻ bị dán nhãn "IQ thấp" hoặc "có vấn đề". Bởi lẽ, các bài kiểm tra IQ chỉ tập trung vào một số khía cạnh nhất định, còn rất nhiều khả năng khác không thể hiện được qua các bài kiểm tra hay kỳ thi truyền thống, và không thể được định nghĩa bằng một con số đơn giản.</p> <p>Ở một cấp độ rộng hơn, chúng ta nên xem "trí thông minh" là một tập hợp các khả năng đa dạng, chứ không phải là một thước đo đơn lẻ. Ngoài khả năng ngôn ngữ, toán học và logic, trí thông minh còn bao gồm các khía cạnh như nghệ thuật, âm nhạc, nhận thức không gian, giao tiếp xã hội, sự sáng tạo, tư duy đa dạng, niềm đam mê, khả năng hành động, sự kiên trì... và tất cả những khả năng này đều có sự tương tác lẫn nhau.</p> <p>Việc dùng một điểm số IQ duy nhất để đo lường trí thông minh cũng không phải là ý định ban đầu của Binet. Chỉ là Binet bị tách rời khỏi giới học thuật, khiến nghiên cứu của ông không được coi trọng, thậm chí còn bị lạm dụng. Như nhà tâm lý học phát triển Robert Siegler từng nhận định: "Thật trớ trêu khi mọi người lại tin tưởng mãnh liệt rằng đóng góp lớn nhất của Binet là đã đơn giản hóa trí thông minh thành một con số – điểm số IQ, trong khi một chủ đề được lặp đi lặp lại trong nghiên cứu của Binet lại là sự đa dạng đáng kể của trí thông minh."</p> <p>Binet và Simon ban đầu thiết kế "Thang đo Trí thông minh Binet-Simon" với mục đích giúp các cơ quan giáo dục xác định những đứa trẻ có thể cần sự hỗ trợ đặc biệt trong hệ thống trường học thông thường. Tuy nhiên, tại Pháp vào thời điểm đó, nhiều người chỉ muốn nhận diện và "loại bỏ" những "đứa trẻ kém phát triển trí tuệ", chứ hoàn toàn không có ý định cải thiện phương pháp giáo dục hay giúp đỡ những đứa trẻ này tiến bộ. Xu hướng này dần lan rộng ra khắp thế giới.</p> <h2>Tiềm Năng Là Một Khái Niệm Năng Động và Phát Triển Không Ngừng</h2> <p>Michael Jordan không phải sinh ra đã có thể bật nhảy từ vạch ném phạt để úp rổ; những tài năng và phẩm chất xuất chúng của anh ấy không phải là bẩm sinh. Mã gen không được tạo ra để định hình các đặc điểm, mà là để tổng hợp protein. Chúng ta không hoàn toàn được định hình bởi yếu tố bẩm sinh, cũng không hoàn toàn do môi trường nuôi dưỡng. Môi trường và gen của chúng ta gắn bó mật thiết với nhau; mỗi đặc điểm đều phát triển từ sự tương tác giữa gen và môi trường. Yếu tố bẩm sinh và môi trường không đối lập mà bổ sung cho nhau.</p> <p>"Thành tựu vĩ đại" là kết quả tổng hòa của nhiều yếu tố, bao gồm sự phát triển của nhiều đặc điểm cá nhân, tích lũy kinh nghiệm sống, cơ hội và sự ngẫu nhiên. Trong đó, những kỹ năng quyết định kết quả bài kiểm tra IQ chỉ là một phần nhỏ trong vô vàn yếu tố làm nên thành tựu vĩ đại.</p> <p>Lợi thế di truyền nhỏ bé có thể tăng trưởng gấp bội trong môi trường phù hợp, đó chính là hiệu ứng nhân lên. Gen và môi trường tương tác lẫn nhau; gen sẽ tự động lựa chọn môi trường phù hợp nhất với bản thân, và môi trường ngược lại sẽ tiếp tục củng cố hoặc ức chế những đặc điểm đó. "Thành tựu vĩ đại" không phải là bẩm sinh, mà cần thời gian để phát triển. Và các bài kiểm tra IQ không thể quyết định hay tiên đoán "thành tựu vĩ đại".</p> <p>Tiềm năng là một mục tiêu luôn vận động và không ngừng thay đổi. Càng tham gia vào một việc gì đó nhiều hơn, tiềm năng của chúng ta cũng sẽ tăng lên. Không có lĩnh vực nào thực sự tồn tại cái gọi là "ngưỡng IQ", vì vậy đừng tự đặt ra giới hạn cho bản thân, hãy mạnh dạn thử sức. Hãy mơ lớn!</p> <p>Đây cũng là điều tôi từng nói:</p> <blockquote> <p>Về "hối tiếc", dường như luôn có người nói rằng họ hối hận vì đã làm XXX, rằng nếu ngày xưa chọn A thay vì B thì cuộc đời họ giờ đây đã hoàn toàn khác. Nhưng cuộc đời không chỉ có một lựa chọn, mà sẽ phải đối mặt với vô số lựa chọn. Chọn sai vài lần cũng không hề quan trọng, sau này có thể liên tục điều chỉnh, cuối cùng vẫn sẽ đi đến điểm cân bằng. Bạn trở thành người như thế nào cuối cùng không phải do may mắn hay sai lầm, mà là do chính bạn lựa chọn để trở thành người như vậy.</p> </blockquote> <h2>Đa Dạng Thần Kinh: Nhìn Nhận Sự Khác Biệt Với Góc Nhìn Khoan Dung</h2> <p>Tác giả đã đưa ra một góc nhìn khoan dung hơn đối với những người mắc chứng rối loạn phổ tự kỷ (ASD), rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD), chứng khó đọc... Ông cho rằng họ thường có những lợi thế độc đáo ở một số khía cạnh nhất định. Điều này hoàn toàn phù hợp với triết lý đa dạng thần kinh (Neurodiversity) hiện đại, vốn nhấn mạnh rằng những đặc điểm tính cách này không phải là một khiếm khuyết, mà nên được xem là một phần của quá trình tiến hóa và sự biểu hiện đa dạng của loài người.</p> <p>Các đặc điểm thần kinh khác nhau có thể thể hiện những lợi thế đặc biệt ở một số khía cạnh. Chẳng hạn, người có ADHD có thể có khả năng sáng tạo mạnh mẽ hơn; người mắc chứng tự kỷ có thể thể hiện sự tập trung hoặc trí nhớ siêu việt trong một số lĩnh vực; và những người có chứng khó đọc lại sở hữu lợi thế độc đáo trong lĩnh vực thị giác.</p> <p>Khi còn nhỏ, tác giả Scott Barry Kaufman được chẩn đoán mắc chứng khó khăn trong học tập. Tuy nhiên, sâu thẳm trong lòng, ông cảm thấy khả năng của mình không chỉ dừng lại ở đó. Vì vậy, ông đã miệt mài học tập và nghiên cứu khoa học nhận thức về sự phát triển tiềm năng con người, với mong muốn tìm hiểu giới hạn năng lực của bản thân và liệu mình có thể đạt được những thành tựu gì. Cốt truyện chính của cuốn sách bắt nguồn từ nỗi đau mà tác giả phải chịu đựng vì bị dán nhãn "khó khăn trong học tập". Từ đó, ông muốn tự mình phá vỡ những định kiến về cái mác đó, đồng thời đặt nghi vấn và phản kháng lại toàn bộ hệ thống đánh giá IQ. Cuối cùng, ông đã đạt được thành công vượt ngoài mọi mong đợi, với hy vọng rằng những trải nghiệm và kết quả nghiên cứu của mình sẽ mang lại nguồn cảm hứng và động lực cho người khác. Vì vậy, cuốn sách này vừa mang tính khoa học, vừa mang tính cá nhân sâu sắc, chứa đựng nhiều suy tư triết lý và tràn đầy lòng nhân ái, rất đáng để đọc.</p> <p>Hơn nữa, những gì tôi đề cập trong bài viết này chỉ là phần nổi của tảng băng chìm trong cuốn sách. Sách còn chứa đựng vô vàn nội dung giá trị khác. Bạn sẽ nhận thấy nhiều kết luận trong sách tương đồng với những cuốn sách self-help (sách phát triển bản thân) nổi tiếng, nhưng điều đặc biệt là nó cuối cùng đã giải thích từ góc độ khoa học lý do tại sao nhiều nhận thức về phát triển bản thân lại hợp lý. Có thể nói đây là "kinh thánh" phiên bản khoa học dành cho dòng sách phát triển bản thân.</p> Tản vănĐọc sáchTâm lý họchttps://philoli.com/vi/blog/monet-water-lilies-exhibition-in-tokyo/https://philoli.com/vi/blog/monet-water-lilies-exhibition-in-tokyo/Vài ngày trước, tôi đã kịp xem triển lãm Monet mà mình hằng mong ngóng, trước khi nó kết thúc. Monet là một trong những họa sĩ tôi yêu thích nhất, và cũng là một trong những bậc thầy trường phái Ấn tượng mà tôi ngưỡng mộ nhất. Tôi bỗng nghĩ, nếu vài trăm năm sau, tác phẩm của mình cũng được nhiều người say mê thưởng thức như vậy tại bảo tàng, chắc chắn tôi sẽ hạnh phúc đến mức bật nắp quan tài mà sống dậy mất thôi! Đây là triển lãm hoa súng của Monet được mệnh danh là quy mô lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản, trưng bày 64 tác phẩm gốc. Ngoại trừ một vài bản phác thảo nhỏ, tất cả đều là những tác phẩm vô cùng đồ sộ và quan trọng. Khoảng 50 tác phẩm trong số đó đến từ Bảo tàng Monet ở Paris, được trưng bày cùng với các bức tranh từ Bảo tàng Quốc gia Nghệ thuật phương Tây Tokyo và các bộ sưu tập khác ở Nhật Bản, khiến người xem không khỏi trầm trồ, thán phục.Sun, 16 Feb 2025 19:29:55 GMT<p>Vài ngày trước, tôi đã kịp xem triển lãm Monet mà mình hằng mong ngóng, trước khi nó kết thúc. Monet là một trong những họa sĩ tôi yêu thích nhất, và cũng là một trong những bậc thầy trường phái Ấn tượng mà tôi ngưỡng mộ nhất.</p> <p>Tôi bỗng nghĩ, nếu vài trăm năm sau, tác phẩm của mình cũng được nhiều người say mê thưởng thức như vậy tại bảo tàng, chắc chắn tôi sẽ hạnh phúc đến mức bật nắp quan tài mà sống dậy mất thôi!</p> <p>Đây là triển lãm hoa súng của Monet được mệnh danh là quy mô lớn nhất trong lịch sử Nhật Bản, trưng bày 64 tác phẩm gốc. Ngoại trừ một vài bản phác thảo nhỏ, tất cả đều là những tác phẩm vô cùng đồ sộ và quan trọng. Khoảng 50 tác phẩm trong số đó đến từ Bảo tàng Monet ở Paris, được trưng bày cùng với các bức tranh từ Bảo tàng Quốc gia Nghệ thuật phương Tây Tokyo và các bộ sưu tập khác ở Nhật Bản, khiến người xem không khỏi trầm trồ, thán phục.</p> <p>Mặc dù phải xếp hàng đến một tiếng rưỡi mới mua được vé, nhưng đây chắc chắn là triển lãm tuyệt vời nhất mà tôi từng xem trong nhiều năm qua. Tôi thuê một thiết bị thuyết minh. Mặc dù trước mỗi tác phẩm đều có rất đông người chen chúc trong phòng trưng bày, nhưng chỉ cần đeo tai nghe thuyết minh vào, tôi lập tức đắm chìm vào thế giới riêng của mình, hòa mình vào thế giới của Monet.</p> <p>Triển lãm được chia thành bốn phòng trưng bày và năm chương, kể lại một cách nhẹ nhàng, từ lý do Monet bắt đầu vẽ hoa súng, cách ông tạo ra ao hoa súng, cho đến những khó khăn mà ông phải đối mặt sau này như chiến tranh và bệnh đục thủy tinh thể. Những gì tôi thấy không chỉ là các tác phẩm, mà là cả một câu chuyện của tâm hồn.</p> <p>Tôi yêu sự bình yên và những gam màu đậm đà của các chương đầu. Monet đã bỏ rất nhiều tâm huyết để tạo ra ao hoa súng đó, ngắm nhìn sự thay đổi của ánh sáng và bóng tối trên ao hoa súng mỗi ngày. Dù là hoa súng, nhưng người xem vẫn có thể cảm nhận được buổi sớm mai, hoàng hôn, và cả ráng chiều rực lửa. Đó là sự tĩnh lặng mà phong phú, là nét tinh tế ẩn trong vẻ mộc mạc.</p> <p>Tôi cũng thích hai chương cuối, giai đoạn cuối đời của Monet. Một là sự bất lực và đau khổ trước Thế chiến thứ nhất, hai là nỗi ám ảnh vì bệnh đục thủy tinh thể. Các bức tranh và màu sắc trở nên hoang dã và phóng khoáng hơn, nhưng trong sự hoang dã đó, vẫn thấy được sự cảm nhận tinh tế của Monet về cuộc sống và cái đẹp. Đó là sự kháng cự số phận, là lời ai điếu cho những người dân khốn khổ trong chiến tranh.</p> <hr /> <p>Vào những năm cuối đời, Monet liên tục phải đối mặt với nỗi ám ảnh từ bệnh về mắt. Trong những năm sáng tác các tác phẩm liên quan đến cầu Nhật Bản, bệnh đục thủy tinh thể của Monet ngày càng trở nặng. Khi Monet 93 tuổi, mắt phải của ông gần như đã mù hẳn. Sau này, dù đã phẫu thuật và thị lực có phần hồi phục một chút, nhưng ông vẫn bị lệch màu vàng xanh rất nặng. Tuy nhiên, ông vẫn kiên trì sáng tác.</p> <p>“Khi một ca sĩ mất đi giọng hát, họ sẽ nghỉ hưu. Khi một họa sĩ phải phẫu thuật đục thủy tinh thể, họ buộc phải từ bỏ việc vẽ. Thế nhưng, từ bỏ hội họa lại là điều mà tôi không bao giờ có thể làm được.”</p> <hr /> <p>Tôi rất thích những bức tranh về cây liễu rủ. Có vài bức tranh khổng lồ vẽ cây liễu rủ, nhìn từ góc hơi ngước lên, không có bầu trời, toàn bộ khung hình đều bị liễu rủ chiếm trọn. Thân cây màu đỏ, sừng sững ở giữa, vô cùng nổi bật. Và rồi là ngàn vạn cành liễu rủ, cảm giác choáng ngợp này thậm chí còn tràn ra ngoài khuôn khổ bức tranh, chạm thẳng vào tâm hồn người xem.</p> <p>Một giai thoại thú vị: Ba người Nhật đến thăm xưởng vẽ của Monet, thấy ông đang vẽ cây liễu rủ này. Một người trong số họ tò mò không kiềm được mà hỏi: sự tương phản giữa thân cây màu đỏ và lá liễu rủ màu xanh này, ông ấy thắc mắc liệu màu sắc có đúng như thật không?</p> <p>Monet đáp: "Bạn biết đấy, những tác phẩm cũ của tôi, mà giờ đây các bạn cho là có màu sắc đẹp, từng bị mọi người chỉ trích là màu sắc kỳ lạ. Vì vậy, dù bây giờ bạn có thể thấy những màu sắc này thật kỳ quái, nhưng một ngày nào đó trong tương lai, mọi người sẽ phải thốt lên rằng: 'Ôi, màu sắc này thật đẹp làm sao!'"</p> <p>Vài năm sau khi Monet qua đời, các tác phẩm liên quan đến hoa súng của ông được trưng bày trong bảo tàng đã chạm sâu vào trái tim của công chúng.</p> <hr /> <p>Monet từng tạo một con đường hoa hồng nhỏ bên cạnh ao hoa súng, và bộ ba tác phẩm "Ngôi nhà nhìn từ vườn hồng" này là loạt tác phẩm cuối cùng ông thực hiện trong đời. Những gam màu hòa quyện vào nhau thật tuyệt đẹp. Ở góc trên bên trái, ngôi nhà ẩn hiện mờ ảo. Đó là nơi ông đã sống hơn 40 năm.</p> <p>Nhìn từ đây, cảnh sắc thật mỹ miều.</p> <p>“Sớm muộn gì rồi mọi thứ tôi nhìn thấy cũng sẽ biến dạng và trở nên khó hiểu. Điều đó thật không thể chịu đựng được. Nếu tôi không thể nhìn thấy tự nhiên như bây giờ, tôi thà mù lòa, để giữ lại ký ức về vẻ đẹp mà tôi hằng chiêm ngưỡng bấy lâu nay.”</p> <p>Khi Thế chiến thứ nhất bùng nổ vào năm 1914, Monet bắt đầu đắm mình vào việc sáng tác những tác phẩm khổ lớn. Ông cho rằng công việc giúp ông tránh phải suy nghĩ về những thời khắc đau buồn đó. “Tôi cảm thấy hổ thẹn, khi mình đang nghiên cứu những màu sắc và hình khối tầm thường này, trong khi đó, biết bao người đang phải đối mặt với cái chết và chịu đựng sự đau khổ tột cùng.”</p> <p>Sau khi Thế chiến thứ nhất kết thúc vào tháng 11 năm 1918, ông đã viết thư cho người bạn cũ của mình, Thủ tướng Georges Clemenceau, và tặng hai tác phẩm này để kỷ niệm sự kết thúc của chiến tranh.</p> <p>Liễu rủ được dùng để tưởng niệm, tượng trưng cho nỗi buồn và sự hoài niệm. Monet hình dung rằng khi người xem ngắm nhìn tác phẩm này, họ sẽ rơi vào trạng thái thiền định bình yên, tưởng tượng mình được bao quanh bởi dòng nước vô tận trong bức tranh. Trên mặt nước ao bên cạnh có bóng liễu rủ, phần liễu thật và liễu trong bóng nước dường như mất đi ranh giới, hòa làm một thể. Thực và ảo hòa quyện vào nhau trong một thế giới vi mô đang chuyển động, theo một cách nào đó.</p> <p>Trong một bức liễu rủ khác, phần thân dưới của cây, cùng với một nửa tán liễu rủ sát mặt nước, ám chỉ hình ảnh một người đang cúi đầu khóc.</p> <hr /> <p>Phần lớn những nội dung trên được tôi ghi lại trong lúc di chuyển, cũng như đứng trước mỗi tác phẩm để quan sát và viết ra những cảm nhận riêng. Vì chỉ có phòng trưng bày thứ ba là được phép chụp ảnh (với tám tác phẩm), hơn nữa, việc ghi chép thủ công cũng giúp tôi ghi nhớ sâu sắc hơn, và đắm chìm trọn vẹn mà không bị quấy rầy. Thêm vào đó, địa điểm tổ chức triển lãm đặc biệt này nằm ở tầng hầm 1 và tầng hầm 2, thậm chí ở tầng dưới cùng còn không có sóng điện thoại, đây cũng là một lý do tuyệt vời để hoàn toàn đắm chìm. Thiết bị thuyết minh cũng giúp tôi tách biệt khỏi dòng người, lập tức bước vào chế độ đắm chìm sâu sắc. Nội dung trong thiết bị thuyết minh cũng rất tuyệt vời, nâng tầm trải nghiệm xem triển lãm lên vài bậc, tôi khuyên ai đi cũng nên thuê một cái. Triển lãm không quá lớn, nhưng tôi đã ở lại đó hơn ba tiếng đồng hồ.</p> <p>Triển lãm ở Tokyo đã kết thúc, nhưng sau đó sẽ tiếp tục được trưng bày ở Kyoto, nên những ai bỏ lỡ vẫn còn cơ hội. Tôi thực sự rất yêu thích triển lãm này, có thể thấy rõ đây là một cuộc triển lãm được tuyển chọn và tổ chức vô cùng tỉ mỉ, với trình độ chuyên môn cực kỳ cao. Tôi cũng không kìm được mà mua sắm nhiệt tình ở cửa hàng quà lưu niệm, sắm về vài tấm bưu thiếp và cuốn catalogue giới hạn của triển lãm. Tổng thể chất lượng và trải nghiệm của triển lãm lần này (ngoại trừ việc quá đông người) đều vô cùng xuất sắc, tôi thực sự rất khuyến khích mọi người nên đi xem.</p> <p>Bạn có thể xem video lật nhanh cuốn catalogue trong tweet của tôi tại =&gt; <a href="https://x.com/Philo2022/status/1890294639682601296">x.com/Philo2022</a></p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/Monet-Water-Lilies-Exhibition-in-Tokyo-1.jpg" alt="Monet's Water Lilies Exhibition in Tokyo" /></p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/Monet-Water-Lilies-Exhibition-in-Tokyo-2.jpg" alt="Monet's Water Lilies Exhibition in Tokyo" /></p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/Monet-Water-Lilies-Exhibition-in-Tokyo-3.jpg" alt="Monet's Water Lilies Exhibition in Tokyo" /></p> Tùy bútNghệ thuậthttps://philoli.com/vi/blog/the-world-as-i-see-it/https://philoli.com/vi/blog/the-world-as-i-see-it/Einstein từng có một cuốn sách mang tên "Thế giới quan của tôi", tập hợp những bức thư, bài viết và diễn văn công khai của ông. Trong đó có một bài viết trùng tên với tựa sách. Tôi cũng muốn viết một bài về "Thế giới quan của tôi". Mục đích của bài viết này, trước hết là để sắp xếp lại những suy nghĩ hiện tại của tôi; thứ hai là để ghi lại những điều vô cùng quan trọng đối với bản thân, dùng để tự kiểm điểm, tự rèn luyện, và để nhắc nhở mình trong những lúc xuống tinh thần, rằng đâu là sức mạnh giúp tôi kiên trì tiến bước, đâu là con đường của tôi. Tôi hy vọng mình sẽ không lạc lối, sẽ luôn giữ được lòng dũng cảm và sự tò mò.Wed, 25 Dec 2024 18:19:46 GMT<p>Einstein từng có một cuốn sách mang tên "Thế giới quan của tôi", tập hợp những bức thư, bài viết và diễn văn công khai của ông. Trong đó có một bài viết trùng tên với tựa sách. Tôi cũng muốn viết một bài về "Thế giới quan của tôi".</p> <p>Mục đích của bài viết này, trước hết là để sắp xếp lại những suy nghĩ hiện tại của tôi; thứ hai là để ghi lại những điều vô cùng quan trọng đối với bản thân, dùng để tự kiểm điểm, tự rèn luyện, và để nhắc nhở mình trong những lúc xuống tinh thần, rằng đâu là sức mạnh giúp tôi kiên trì tiến bước, đâu là con đường của tôi. Tôi hy vọng mình sẽ không lạc lối, sẽ luôn giữ được lòng dũng cảm và sự tò mò.</p> <p>Thêm vào đó, dù tuổi đời còn khá trẻ, nhưng tôi tin rằng mình đã đi một chặng đường rất dài trong hành trình phát triển tâm trí và cảm xúc. Tôi đã vượt qua bao núi cao biển rộng, chiêm ngưỡng những cảnh đẹp tuyệt trần của thế gian, khám phá những vùng đất chưa ai đặt chân tới, nếm trải niềm vui của sự tìm tòi và khám phá, cảm nhận nỗi cô đơn từ sâu thẳm vũ trụ, trải qua những nỗi đau xé lòng, cảm nhận sự vô thường của lòng người, và cả hơi ấm từ những cái ôm chân thành chạm đến trái tim. Trong một thời gian dài, tôi vẫn luôn có cảm giác rằng bên trong thân xác trẻ trung này của mình, có rất nhiều linh hồn trú ngụ, và một trong số đó, mang một sức nặng đặc biệt, chính là một lão nhân trí tuệ đã trải qua biết bao thăng trầm cuộc đời. Tôi thường tự nhận mình là một ẩn sĩ giữa lòng thành phố, một người tu hành.</p> <p>Nếu có độc giả nào đó tình cờ tìm thấy sự đồng cảm, nguồn động viên hay cảm hứng từ những dòng này, thì đó cũng là điều vô cùng tuyệt vời.</p> <h2>Chính trị</h2> <p>Tôi chưa bao giờ tự nhận mình là một phần của bất kỳ quốc gia hay dân tộc nào. Tôi xem mình như một công dân toàn cầu, thậm chí là một người ngoài hành tinh. Tôi thuộc về tự nhiên, bầu trời, đại dương và vũ trụ.</p> <p>Từ khi tôi bắt đầu có ký ức, sự cô độc đã luôn ở bên cạnh, nhưng tôi chưa bao giờ cảm thấy cô đơn. Tôi xa lánh đám đông và tập thể, chưa bao giờ có ý định hòa nhập, cũng chẳng mảy may hứng thú với bất kỳ câu chuyện vĩ đại nào. Tôi thích tự mình giải trí, giỏi tự mình giải trí, và tận hưởng niềm vui khám phá. Tôi có thể tìm thấy niềm vui trong mọi sự vật, hiện tượng. Tôi giỏi trong việc nhận ra và học hỏi những ưu điểm từ người khác, dù là những người xung quanh, những nhân vật như ngọn hải đăng ở xa xăm, hay những tia sáng lấp lánh trong sách sử. Tôi luôn học được rất nhiều điều từ mọi người.</p> <p>Từ nhỏ, tôi đã nhận thức sâu sắc về sự may mắn của mình. Một buổi chiều nọ khi còn học cấp hai, tôi đã liệt kê hàng chục điều may mắn trong sổ tay và luôn biết ơn vì điều đó. May mắn lớn nhất của tôi chính là được sinh ra trong một thời đại hòa bình và một khu vực tương đối yên ổn. Tuy nhiên, là một người phụ nữ sinh ra từ một làng quê hẻo lánh, tôi không sở hữu nhiều tài sản. Những năm trước tuổi đi học, tôi sống cùng ông bà, làm việc từ bình minh đến hoàng hôn. Dù không có nhiều, thậm chí còn ít hơn so với nhiều người bạn đồng trang lứa tôi quen biết, nhưng từ nhỏ tôi vẫn luôn biết ơn những gì mình có và cảm thấy mãn nguyện.</p> <p>Tôi từng đọc trong Luận ngữ rằng: "Một mẹt cơm, một gáo nước, ở nơi ngõ hẻm nghèo nàn, người khác khó chịu đựng được nỗi lo, nhưng Nhan Hồi vẫn không thay đổi niềm vui của mình." Tôi tin mình cũng là người như vậy.</p> <p>Tôi đề cao sự phát triển tự do của mỗi cá nhân, và phản đối mọi quyền lực hạn chế tự do hợp pháp của con người. Tôi ủng hộ tự do ngôn luận, phản đối chế độ toàn trị và độc tài. Con người có quyền tự do bày tỏ quan điểm chính trị, và có quyền tự do không phải sống trong sợ hãi.</p> <p>Tôi cho rằng nhiệm vụ cơ bản của chính phủ là bảo đảm quyền công dân trong khuôn khổ hiến pháp dân chủ, sử dụng tiền thuế một cách hợp lý dưới sự giám sát của người dân, và mưu cầu phúc lợi cho xã hội. Tôi khao khát được sống trong một xã hội mà mọi người đều có thể an cư lạc nghiệp, người già được phụng dưỡng, trẻ nhỏ có nơi nương tựa. Dĩ nhiên, ngoài đời thực không tồn tại một xã hội không tưởng (utopia), mà chỉ có thể cố gắng đạt được sự cân bằng tốt nhất có thể trên mọi phương diện. Và nền tảng của sự cân bằng này chính là chế độ dân chủ, vì nó có khả năng tự điều chỉnh và cải thiện không ngừng. Chính phủ độc tài thiếu cơ chế tự điều chỉnh hiệu quả và liên tục, thiếu cơ chế giám sát mạnh mẽ, thiếu sự phân quyền tam quyền phân lập thực sự. Ngay cả khi liên tục xâm phạm quyền sống, tài sản, an ninh và tự do của công dân, nó cũng không có cơ chế tự điều chỉnh và phanh hãm, đó là một mối hiểm họa an ninh tiềm ẩn rất lớn. Quyền lực của chính phủ quá lớn không phải là điều tốt.</p> <p>Tôi không hoàn toàn ủng hộ việc bãi bỏ án tử hình, nhưng cũng phản đối việc lạm dụng nó, nhìn chung tôi giữ thái độ trung lập. Mặc dù tôi tin rằng quyền được sống là quyền tự nhiên của con người, và không ai, kể cả chính phủ, có thể tước đoạt sinh mạng của người khác. Tuy nhiên, vì đã tìm hiểu về những tội ác ghê tởm của một số tội phạm có nhân cách phản xã hội trong lịch sử, tôi cho rằng người đóng thuế có quyền quyết định không lãng phí một khoản lớn tiền thuế để nuôi dưỡng những kẻ tội phạm này. Hơn nữa, nếu những kẻ đó vượt ngục, chúng sẽ gây ra mối hiểm họa khôn lường cho tính mạng và tài sản của công dân. Do đó, án tử hình cần được hạn chế nghiêm ngặt, không nên lạm dụng, và chỉ áp dụng trong những trường hợp cực kỳ nghiêm trọng, gây tổn hại trên diện rộng; trong các trường hợp khác, không nên dễ dàng tước đoạt sinh mạng của tội phạm.</p> <p>Tôi ủng hộ việc hợp pháp hóa an tử, nhưng phải có những điều kiện hạn chế nghiêm ngặt. Giả sử nếu tôi mắc bệnh nan y, tôi mong muốn mình có thể chủ động rời bỏ thế giới một cách đàng hoàng, thay vì phải chịu đựng nỗi đau vô tận trên giường bệnh. Tuy nhiên, một quốc gia hay khu vực cần cân nhắc kỹ lưỡng khi triển khai hợp pháp hóa an tử, dựa trên sự phát triển xã hội, trình độ dân trí và giáo dục của địa phương. An tử không thể bị lạm dụng.</p> <p>Tôi ủng hộ việc hợp pháp hóa hôn nhân đồng giới. Mặc dù tôi cho rằng hôn nhân là một thể chế lạc hậu, nhưng khi đa số người trên thế giới đều có quyền kết hôn, thì cộng đồng thiểu số tính dục cũng nên có quyền tương tự. Hơn nữa, một tờ hôn thú không chỉ mang lại sự công nhận tình cảm ở cấp độ xã hội, mà còn cho phép người bạn đời có quyền ký tên trong các ca phẫu thuật lớn, được luật hôn nhân bảo vệ và phân chia tài sản, không cần tốn thêm chi phí thuê luật sư làm các thủ tục công chứng rườm rà và tốn thời gian. Ít nhất cho đến hiện tại, đây vẫn là một lựa chọn tiện lợi, nhanh chóng và có hiệu quả kinh tế cao.</p> <p>Tôi phản đối việc hợp pháp hóa mại dâm và mua bán nội tạng. Tôi biết rằng dù tôi ủng hộ hay phản đối, mại dâm sẽ không biến mất, vì bản chất con người là như vậy. Nhưng tôi phản đối việc hợp pháp hóa mại dâm, đó là quan điểm của tôi. Một mặt, mại dâm gây ra những tổn thương khó lường về thể chất và tinh thần cho những người tham gia. Việc hợp pháp hóa mại dâm sẽ tiếp tay cho các ngành công nghiệp xám và đen liên quan hoành hành mạnh mẽ hơn, làm gia tăng nạn buôn người – những thực tế đã tồn tại ở các quốc gia hiện đang hợp pháp hóa mại dâm. Mặt khác, khi tình dục có thể được mua bán hợp pháp bằng tiền, điều này sẽ thúc đẩy sự vật hóa con người, làm tổn hại tâm hồn một số người, khiến họ chỉ theo đuổi những ham muốn bản năng mà bỏ qua việc tìm kiếm và xây dựng các mối quan hệ bình đẳng, đầy yêu thương. Đó là một con đường không lối thoát.</p> <p>Tôi phản đối chiến tranh và mọi hành vi cổ súy chiến tranh, phản đối những cuộc chiến tranh chủ động phát động dưới bất kỳ danh nghĩa nào. Chiến tranh vô cùng tàn khốc, vượt xa sức tưởng tượng của con người, trong khi hòa bình lại vô cùng quý giá. Những người sinh ra trong thời bình thường quên mất điều này, đó là lý do lịch sử cứ lặp lại. Tôi cho rằng việc phân chia con người thành các đẳng cấp dựa trên bất kỳ lý do nào, là khởi nguồn của nhiều tội ác lớn, bao gồm chiến tranh, thảm sát, diệt chủng, v.v. Tôi xem hành vi thanh lọc cái gọi là "dân số cấp thấp" là một tội ác.</p> <p>Sau khi đọc cuốn "Người phụ nữ vô hình", hàng loạt sự thật được liệt kê trong sách đã phơi bày hiện trạng đáng báo động về quyền lợi của phụ nữ bị bỏ qua, bị đối xử bất bình đẳng ở nhiều khu vực trên thế giới. Điều đó khiến tôi nhận ra rằng hoàn cảnh của phụ nữ trong thế giới thực còn nghiêm trọng hơn rất nhiều so với những gì tôi từng biết. Tôi hy vọng tất cả những điều này sẽ luôn nhắc nhở tôi trên con đường đời, để tôi có thể làm điều gì đó trong khả năng của mình.</p> <p>Tôi tin rằng con người cần có niềm tin, dù là tin vào tôn giáo, hay tin vào Chân - Thiện - Mỹ, tin vào công lý, tin vào sự thật. Người không có niềm tin dễ dàng bị cuốn theo dòng đời, trở thành những cái xác không hồn. Niềm tin giúp con người tìm lại phương hướng ngay cả khi lạc lối. Bất kể môi trường có tối tăm đến đâu, ánh sáng của niềm tin cũng sẽ xuyên qua bóng tối và u ám, soi rọi, đồng hành cùng chúng ta tiến bước.</p> <h2>Phản đối mọi hình thức khinh miệt</h2> <p>Có rất nhiều người dùng "chuỗi khinh thường" về trường học để chọn trường, dùng "chuỗi khinh thường" về ngành học để chọn chuyên ngành, dùng "chuỗi khinh thường" về nghề nghiệp để chọn nghề. Tính cách của họ là gì, sở thích và đam mê của họ là gì, giá trị quan của họ ra sao – tất cả đều trở nên không quan trọng. Cuộc đời họ dường như đã được đặt vào một khuôn mẫu ngay từ khi sinh ra, và mỗi ngày sau đó chỉ là diễn một vở kịch theo một kịch bản rập khuôn.</p> <p>Từ xưa đến nay, mục đích học hành của người Trung Quốc thường rất thực dụng. Các khẩu hiệu thường là học để cầu công danh lợi lộc, học để quốc gia hưng thịnh, chứ không phải học để thỏa mãn sự tò mò. Nhiều người cũng theo đuổi những mục tiêu rập khuôn: nhà cửa, xe cộ, vợ chồng, con cái, và những cuộc đua so sánh không hồi kết.</p> <p>Tôi không hề khao khát một cuộc đời rập khuôn như vậy. Tôi sẵn sàng trở thành một người khác biệt, và tôi không sợ hãi khi trở thành một người khác biệt.</p> <p>Tôi phản đối mọi hình thức trịch thượng, bao gồm nhưng không giới hạn ở các "chuỗi khinh thường" đa dạng, thái độ kiêu ngạo tự cho mình hơn người, cũng như những lời chỉ trích và ép buộc đạo đức từ cái gọi là "đỉnh cao đạo đức". Khoan dung với người, nghiêm khắc với mình – đạo đức là để tự ràng buộc bản thân, chứ không phải để đòi hỏi người khác.</p> <p>Tuyên bố phòng ngừa tranh cãi: Mọi điều tôi nói đều là để tự răn mình. Tôi có thể bày tỏ sự thông cảm và thấu hiểu đối với con người và hành vi trong mọi hoàn cảnh, nhưng không thể ngưỡng mộ. Không ngưỡng mộ không có nghĩa là chỉ trích, mà chỉ đơn giản là "mỗi người một sở thích", một lẽ thường tình.</p> <p>Tôi không thích nhìn lên hay nhìn xuống người khác, cũng không thích bị người khác nhìn lên hay nhìn xuống. Tôi theo đuổi sự bình đẳng tuyệt đối về nhân cách, không phân biệt chủng tộc, tuổi tác, giới tính, xu hướng tính dục, v.v. Tôi tôn trọng bất kỳ ai, xem họ là những cá thể bình đẳng như mình, điều này không cần bất kỳ tiền đề nào, không cần phải "giành được sự tôn trọng của tôi". Đây là cài đặt mặc định của tôi. Tuy nhiên, nếu ai đó làm điều mà tôi vô cùng khinh bỉ, có lẽ họ sẽ mất đi sự tôn trọng của tôi. Về nhân cách thì vẫn bình đẳng, nhưng tôi chỉ đơn giản là không thích, và chắc chắn sẽ không tiếp xúc hay xây dựng mối quan hệ.</p> <p>Chức năng bình luận trên mạng xã hội đã tạo cho nhiều người chưa phát triển hoàn thiện một ảo giác rằng nó tương đương với việc "để lại đánh giá sau khi mua hàng". "Tôi đã mua món đồ này thì có quyền viết đánh giá, tôi lướt thấy thông tin này thì có thể đánh giá bạn theo bất kỳ góc độ hay cách thức nào." Bản chất của các comment (bình luận) phải là công cụ để giao tiếp và trao đổi, chứ không phải là những review (đánh giá) để thể hiện sự yêu ghét hay phán xét.</p> <h2>Tự do và Hạnh phúc</h2> <p>Đối với tôi, việc đưa ra những quyết định quan trọng không phải là điều khó khăn hay cần phải suy đi tính lại nhiều lần. Với tôi, tự do là điều tối quan trọng, kế đến là niềm vui đi kèm với tự do, và cả sự hứng thú khi khám phá. Tôi có thể dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ, xây dựng hệ thống giá trị của bản thân, sau đó chỉ tốn một ít thời gian để đưa ra quyết định, rồi lại dành một khoảng thời gian dài để thực hiện, bởi vì tôi biết rõ nguyên tắc quan trọng nhất đối với mình là gì.</p> <p>Tôi chọn dành phần lớn năng lượng để tập trung vào bản thân, thay vì chú ý đến người khác. Tôi chọn dồn phần lớn năng lượng vào việc suy nghĩ và hành động, chứ không phải sự do dự, chần chừ. Chỉ trích thì dễ dàng (kể cả chỉ trích từ vị thế đạo đức cao), chỉ là gõ phím với cảm giác tự mãn mà thôi. Còn việc thực sự làm những điều khó khăn, như thử thách và hiện thực hóa bản thân, như tạo ra những thứ phi thường, như mở rộng ảnh hưởng và thành lập quỹ từ thiện để mang lại sự giúp đỡ thật sự cho những người cần, thì lại rất khó. Và tôi chắc chắn sẽ chọn những con đường khó khăn ấy.</p> <p>Tôi sẽ chọn rời bỏ những môi trường không tự do, những mối quan hệ khiến tôi cảm thấy gò bó, không thoải mái. Với tôi, tự do và hạnh phúc là hai khái niệm bổ trợ, cùng tồn tại và cùng diệt vong. Đối với tôi, niềm vui mà không có tự do thì không phải là niềm vui, còn tự do mà không có niềm vui thì hoàn toàn không tồn tại.</p> <p>Tự do bao gồm tự do tư tưởng, tự do kinh tế và tự do nhân cách. Đó là quyền tự do nói không với bất cứ điều gì mình không muốn làm.</p> <p>Tôi tự do hơn về mặt cảm xúc so với bản thân trong quá khứ. Trước đây, tôi từng chống lại nỗi buồn, cho rằng đó là biểu hiện của sự yếu đuối. Sau khi trải qua nhiều lần thăng trầm cảm xúc, rơi vào trầm cảm kéo dài, và chạm đến vực sâu, tôi hiểu sâu sắc tầm quan trọng của việc để cảm xúc được tự do tuôn chảy. Dù là vui hay buồn, ta đều cần thừa nhận cảm xúc thật của mình. Chối bỏ sẽ không làm tổn thương biến mất, dám thừa nhận cũng là một dạng dũng khí, và chỉ sau khi thừa nhận, vết thương mới có cơ hội lành lại.</p> <p>Đối với cá nhân, việc chỉ kéo dài tuổi thọ không có ý nghĩa gì, bởi vì dù là ai đi chăng nữa, chất lượng cuộc sống ở giai đoạn cuối đời (từ vài năm đến vài chục năm) đều khá tệ. Thay vì kéo dài tuổi thọ, chúng ta nên nghĩ nhiều hơn về cách nâng cao chất lượng cuộc sống.</p> <p>Không khí vui vẻ thật sự rất dễ lây lan, không phải là kiểu vui đùa ngây ngô, mà là một cảm giác tràn đầy năng lượng và sức sống. Nghĩ lại thì đôi khi khi giao tiếp với mọi người, tôi cũng ở trong trạng thái rất lạc quan như vậy. Hạnh phúc cũng là một nghệ thuật sống, phải biết cách khám phá vẻ đẹp trong những điều bình dị hàng ngày, luôn tò mò, có chút hài hước, biết thưởng thức cái đẹp, chân thành – như vậy cũng có thể coi là một nghệ sĩ nhỏ rồi.</p> <h2>Cuộc đời và Vận may, Ý nghĩa của sự kiên trì</h2> <p>Sau khi đọc quá nhiều hồi ký của người nổi tiếng, những câu chuyện về những người tài năng và thành đạt, tôi hiểu sâu sắc tầm quan trọng của quá trình phát triển lịch sử, vận may và năng khiếu đối với thành công của mỗi cá nhân. Nhưng khi chuyển sang góc nhìn cá nhân, mức độ nỗ lực của những vĩ nhân trong các câu chuyện ấy cũng vượt xa người bình thường và những người đồng hành của họ. Đúng vậy, có quá nhiều người may mắn hơn bạn, tài năng hơn bạn và nỗ lực hơn bạn. Nếu bạn không ngừng tiến lên trên con đường này, bạn chắc chắn sẽ gặp những người như vậy.</p> <p>Chuyển sang góc nhìn chủ quan cá nhân của tôi, điều tôi có thể nắm bắt là thời gian và hành động của chính mình. Điều tôi có thể kiểm soát và thay đổi là bản thân tôi. Lịch sử có tiến trình của lịch sử, và tôi có sự chủ động của riêng mình. Tôi xin nhấn mạnh lại, đây là một tư duy tự giác. Tôi sẽ không vì điều này mà chỉ trích người khác không nỗ lực (điều này vi phạm nguyên tắc bình đẳng đã nói ở trên), mà là yêu cầu bản thân, đừng đơn giản quy kết thành công của người khác là "may mắn". Mặc dù đối với đại đa số mọi người, đây là một loại thuốc an thần tâm lý rất hiệu nghiệm, nhưng đừng dừng lại ở đó; hãy nhìn thấy nhiều hơn thế. Nếu tôi chỉ dừng lại ở đây, tôi sẽ không bao giờ tiến bộ.</p> <p>May mắn là một đòn bẩy. Quan trọng hơn may mắn chính là khả năng phát hiện và nắm bắt vận may, bởi vì 0 nhân với 10.000 cũng bằng 0. Tôi phải nỗ lực hết mình để tăng cường đòn bẩy này, để vận may chủ động tìm đến tôi. Nắm bắt được đòn bẩy chính là nắm giữ chìa khóa làm chủ vận mệnh của mình, không phải bị động chấp nhận, mà là chủ động thay đổi.</p> <p>Nếu tỷ lệ thành công khi thử một việc là 10%, giả sử việc này không tốn kém gì, thì xác suất thành công ít nhất một lần trong 10 lần thử liên tiếp là 65.13%, trong 20 lần thử liên tiếp là 87.84%, và trong 38 lần thử liên tiếp, xác suất thành công ít nhất một lần có thể đạt đến 98%.</p> <p>Hơn nữa, con người rất giỏi trong việc học hỏi và trưởng thành từ sai lầm, thất bại; tiếp thu kinh nghiệm sai lầm trong quá khứ, rồi thực hiện lần thử tiếp theo. Bạn sẽ thấy tốc độ trưởng thành của mình nhanh đến kinh ngạc, và tỷ lệ thành công của mỗi lần thử sẽ không ngừng tăng lên cùng với kinh nghiệm. Vì vậy, trên thực tế, số lần thử cần thiết để đạt được tỷ lệ thành công 98% sẽ ít hơn nhiều so với ước tính ban đầu.</p> <p>Đây chính là ý nghĩa của sự kiên trì, cũng là ý nghĩa của việc không để những khó khăn không lường trước đánh bại mình. Hơn nữa, trên thế giới có rất nhiều việc mà chi phí cho những lần thử liên tiếp lại rất nhỏ. Điều quan trọng là phải phát hiện và chủ động tìm kiếm những cơ hội thực sự, sau đó không ngừng thử nghiệm và kiểm chứng.</p> <p>Cuộc sống là trò chơi của những người dũng cảm, chỉ khi dốc hết sức mình, ta mới có thể đạt được tất cả.</p> <h2>Quản lý rủi ro</h2> <p>Quản lý rủi ro không chỉ là một khái niệm trong lĩnh vực đầu tư. Muốn sống một cuộc đời tốt đẹp, ta nên đặt quản lý rủi ro lên hàng đầu. Mắc lỗi không đáng sợ, con người mắc lỗi là điều tất yếu, nhưng phải thông qua việc xây dựng một hệ thống nhận thức và thực thi tốt, để loại bỏ khả năng cuộc đời sụp đổ không thể đứng dậy được nữa. Các sự kiện thiên nga đen chắc chắn sẽ xảy ra, và xác suất xảy ra của chúng cao hơn nhiều so với những gì người ta tưởng tượng. Một sự kiện "trăm năm có một" không có nghĩa là 100 năm mới xuất hiện một lần, mà là mỗi năm đều có 1% xác suất xảy ra.</p> <p>Cùng với sự nâng cao nhận thức, tôi dần nhận ra rằng nhiều việc tôi vẫn làm bấy lâu nay thực chất đều thuộc về quản lý rủi ro. Bởi vì điều tôi luôn theo đuổi là tự do, nhưng trên thực tế, tự do và quản lý rủi ro lại là những thứ tương tự nhau. Rủi ro thấp đi kèm lợi nhuận cao là một dạng tự do; chi phí thấp nhưng lợi ích cao là tự do; rủi ro thấp, chi phí thử nghiệm thấp, khả năng chấp nhận sai sót cao là tự do. Tâm lý tốt nghĩa là có khả năng bao dung cao đối với bản thân và người khác, đó cũng là một dạng tự do cảm xúc. Có tự do làm điều mình muốn, và tự do không làm điều mình không muốn.</p> <p>Phía trước đã đề cập rằng từ góc độ xác suất, kiên trì là có ý nghĩa, nhưng đánh bạc thì khác. Chẳng hạn, xác suất trúng số một lần thấp hơn nhiều so với 1%, và nó không tăng lên theo kinh nghiệm. Đó là một trò chơi có kỳ vọng âm; chỉ cần chơi đủ số lần, phá sản là điều tất yếu.</p> <p>Quản lý tốt rủi ro cá nhân, rủi ro gia đình và rủi ro cho thế hệ mai sau, thực chất đều là biểu hiện của tình yêu. Quản lý rủi ro cho người thân không phải là để họ sống trong nhà kính, mà là thực hiện các biện pháp phòng ngừa có hệ thống, bao gồm khám sức khỏe định kỳ, thường xuyên giao tiếp trong cuộc sống, quản lý rủi ro và phân bổ tài sản hợp lý, phát hiện vấn đề kịp thời và sớm nhất có thể, thay vì chờ đến khi mọi thứ đã muộn màng mới hối hận không kịp.</p> <h2>Về mối quan hệ thân mật và tình yêu đích thực</h2> <p>Người hiện đại có lẽ đã đánh giá quá cao giá trị của tình yêu, đồng thời lại đánh giá thấp sức mạnh và khả năng chữa lành mà một tình yêu đẹp có thể mang lại.</p> <p>Theo tôi, thứ tự sức mạnh/khả năng chữa lành/hạnh phúc mà các trạng thái quan hệ khác nhau có thể mang lại cho con người là:</p> <p>Tình yêu tuyệt vời &gt; Trạng thái độc thân tự chủ &gt;&gt; Mối quan hệ thân mật bình thường &gt;&gt; Mối quan hệ thân mật tồi tệ</p> <p>Tôi không thể đưa ra một định nghĩa chính xác cho tình yêu, nhưng tôi có thể khẳng định rằng, tình yêu đích thực chắc chắn không phải là một khuôn mẫu hay một công thức rập khuôn, không phải là một danh sách hàng chục điều có thể liệt kê, và việc thỏa mãn danh sách đó không có nghĩa là tình yêu đích thực.</p> <p>Tình yêu đích thực phải là một thứ mà trước khi bạn thực sự gặp nó, bạn hoàn toàn không thể hình dung nó trông như thế nào, hình dáng ra sao, và cũng không thể tưởng tượng nó sẽ mang lại cho bạn trải nghiệm gì. Cho đến khi bạn gặp nó, bạn biết đây là một điều đủ đặc biệt, nhưng bạn đã lật giở hết từ điển và các cuốn sách lớn, tìm kiếm mọi cuộc phỏng vấn liên quan, nhưng vẫn không thể diễn tả tốt trải nghiệm của mình. Bạn chỉ có thể tạm thời định nghĩa nó là "tình yêu" với một chút lo lắng. Theo thời gian trôi đi, bạn từ chỗ bất an về định nghĩa này dần trở nên tin tưởng, và cuối cùng là hoàn toàn vững tin.</p> <p>Một tình yêu đẹp không chỉ lay động cảm xúc của bạn, mà còn phải là một liều thuốc an thần tinh thần cực kỳ hiệu quả. Vì vậy, tôi chắc cũng rất yêu thích việc đọc sách, suy nghĩ, nghiên cứu, vẽ tranh và chụp ảnh.</p> <p>Mặc dù Open Relationship (quan hệ mở) nghe có vẻ thú vị, nhưng tôi vẫn khao khát nhất một mối quan hệ lâu dài, một đối một. Đó là mối quan hệ mà sau nhiều năm bên nhau, khi nhìn bạn, trong mắt tôi vẫn lấp lánh những vì sao, và khi nhắc đến bạn với người khác, tôi vẫn không kìm được nụ cười. Dù trong mắt thế tục bạn có thể không phải là người xuất sắc nhất, nhưng chắc chắn bạn cũng là một người tuyệt vời, và trong mắt tôi, bạn là sự tồn tại đặc biệt nhất. Trời có muôn vàn vì sao, nhưng tôi chỉ yêu say đắm một ngôi sao mà thôi.</p> <p>Và tôi cho rằng trên thế giới, chỉ có rất ít người có trình độ tâm lý và EQ cực kỳ cao mới có thể đồng thời yêu nhiều người và xử lý các mối quan hệ một cách khéo léo. Dù là Open Relationship hay đa ái, đó đều là những điều vô cùng khó khăn. Tất cả những người khác, phần lớn chỉ là mượn danh nghĩa đó để hẹn hò lừa dối; nếu ai đó đề xuất một cuộc hôn nhân mở giữa chừng, rất có thể họ đã ngoại tình rồi.</p> <p>Điều quý giá nhất trên đời này không gì hơn một tấm lòng chân thành, và trong những tấm lòng chân thành ấy, hiếm có nhất chính là tấm lòng thuần khiết có thể nhìn thấu tâm hồn người khác.</p> <p>Vì sao tình yêu đích thực khó tìm? Một phần lớn nguyên nhân là vì tấm lòng chân thành khó gặp. Trước hết phải có "chân" (thật), sau đó mới có "ái" (yêu). Có người chỉ có "chân" mà không có "ái", có người chỉ có "ái" mà không đủ "chân". Cả hai phải hòa quyện vào nhau mới đạt đến cảnh giới tình yêu đích thực. Bạn cần chân thành, và còn phải đáng yêu, vậy thì bạn thật đáng yêu.</p> <h2>Điều tôi ngưỡng mộ nhất</h2> <p>Tôi không bị thu hút bởi những người có nội tâm không đủ mạnh mẽ. Tôi thích những nhân cách mạnh mẽ, có sức sống bền bỉ, gu thẩm mỹ tốt, không kiêu ngạo cũng không tự ti, xuất sắc nhưng không thích khoe khoang, tử tế và không hung hăng, cùng với những đặc điểm đặc biệt khác thường. Họ có sự tò mò không mệt mỏi, tầm nhìn phi thường, và luôn nghiêm túc cống hiến cho sự nghiệp mà mình đam mê.</p> <p>Và một điểm rất quan trọng nữa: hãy thành thật với bản thân và với người khác.</p> <p>Điều tôi ngưỡng mộ nhất chính là "con người lý tưởng của tôi". Tôi tự thấy mình có thể đạt được khoảng 85% những điều trên, điều này cũng cho thấy tôi thực sự yêu thích bản thân mình. Không quan trọng người khác có đánh giá tôi hay đánh giá tôi như thế nào, điều đó sẽ không làm lung lay vị trí của tôi trong lòng mình. Không liên quan đến việc một sự việc cụ thể nào đó đúng hay sai, có thể nói đây là nền tảng của sự tự tin về nhân cách, và mọi phong cách, cách thức làm việc khác đều được xây dựng trên nền tảng này.</p> <p>Một người chỉ nhìn thấy những gì họ muốn thấy, chứ không phải thế giới thực. Mỗi người đều bị ảnh hưởng bởi những định kiến của riêng mình.</p> <p>Nhưng tôi chỉ mong muốn trở thành một người đáng yêu, bởi vì người đáng yêu sẽ nhìn thấy một thế giới đáng yêu.</p> <p>Những phẩm chất con người tôi trân trọng nhất: Dũng cảm, Tử tế, Chân thành.</p> <p>Tôi nghĩ một dấu hiệu quan trọng cho sự trưởng thành nhân cách của một người là liệu họ có thể thực sự nhận ra sự tồn tại của người khác hay không. Nhận ra rằng mình không phải là trung tâm của thế giới, không ai có nghĩa vụ phải đáp ứng nhu cầu của mình mọi lúc mọi nơi, không ai có nghĩa vụ phải thích và công nhận mình. Tôi quan tâm, yêu thương những người xung quanh không phải với mục đích để được họ yêu thích, mà là vì họ là những người quan trọng đối với tôi. Tôi quan tâm đến việc họ có phiền muộn hay không, và hy vọng họ có thể hạnh phúc.</p> <p>Mục đích chính của việc tôi học hỏi và trưởng thành để trở thành phiên bản tốt hơn, xuất sắc hơn của chính mình cũng không phải để nhận được sự ngưỡng mộ và công nhận từ người khác, mà là vì việc học hỏi và trưởng trưởng thành mang lại niềm vui. Dù một người có xuất sắc đến đâu, mạnh mẽ đến đâu, ít khuyết điểm đến đâu, người khác vẫn có quyền không thích họ, nếu không sẽ hình thành sự kiểm soát thụ động. Cần phải nhận thức được sự tồn tại của người khác, mọi người đều bình đẳng, mỗi người có những nhu cầu khác nhau. Mỗi người đều phải trải qua giai đoạn trưởng thành này, và khi đó, phần lớn phiền muộn sẽ tan biến.</p> <h2>Giá trị quan là một tiêu chuẩn thẩm mỹ</h2> <p>Sự đồng điệu về thẩm mỹ quan trọng hơn sự tương đồng về sở thích, và nó cũng phân biệt con người rõ ràng hơn; con người được phân loại theo thẩm mỹ. Thẩm mỹ theo nghĩa rộng thực chất không chỉ bao gồm quan điểm về "liệu một tác phẩm cụ thể nào đó có đẹp hay không", mà còn bao gồm cả quan điểm của bạn về những điều trừu tượng, giá trị quan, v.v., thể hiện ở việc bạn có đồng tình với những quan điểm đó hay không.</p> <p>So với sự nhất quán về "tam quan" (thế giới quan, giá trị quan, nhân sinh quan), sự đồng điệu về thẩm mỹ là một cấp độ trừu tượng cao hơn. Có thể một người chưa hiểu rõ một sự vật nào đó, nhưng nếu họ đã có tiêu chuẩn thẩm mỹ của riêng mình, thì khi lần đầu tiên tìm hiểu về sự vật đó, họ sẽ hình thành phán đoán giá trị của riêng mình. Những người có thẩm mỹ đồng điệu sẽ đưa ra kết quả khá tương đồng trong các phán đoán giá trị tương tự.</p> <p>Sở thích tương đồng có thể không dẫn đến tình bạn, bởi vì mọi người có thể có nhiều điểm xung đột, sớm muộn gì cũng sẽ đường ai nấy đi.</p> <p>Ngược lại, với sự đồng điệu về thẩm mỹ, khi A chia sẻ một điều đẹp đẽ cho B, B cũng có thể phần nào cảm nhận và hiểu được vẻ đẹp của điều đó, mà không cần phải có cùng sở thích. Họ thực chất đã gặp nhau ở ngã ba đường và đang cùng đi trên một con đường.</p> <p>Phong cách dùng từ ngữ của một người cũng có thể thể hiện gu thẩm mỹ của họ. Có người viết văn như thơ như họa, biểu đạt chân thành đáng yêu, trong khi có người lại dùng từ ngữ thô tục, khiến người ta nghi ngờ liệu đó có phải là ngôn ngữ của con người hay không. Nếu phong cách diễn đạt trực tuyến ẩn danh và ngoài đời thực tương đối nhất quán, có thể coi là "tri hành hợp nhất", người đó tương đối đáng tin cậy. Nếu ngôn ngữ và hành vi trực tuyến ẩn danh của một người thô tục, bất kể người đó ở trạng thái nào ngoài đời, thì người ta cũng chỉ muốn tránh xa.</p> <p>Theo tôi, phẩm chất quan trọng nhất mà một người sáng tạo xuất sắc nên có là khả năng cảm nhận siêu việt và một trái tim có thể khám phá Chân - Thiện - Mỹ. Những yếu tố khác như ham muốn biểu đạt, khả năng sáng tạo hay gu thẩm mỹ đều không phải là huyền học, mà là những kỹ năng có thể học hỏi và rèn luyện. Nhưng phẩm chất đầu tiên thì không thể có được chỉ bằng nỗ lực. Nếu bạn cho rằng sáng tạo là huyền học, thì đó chỉ là vì bạn chưa hiểu sâu sắc về bản chất của sáng tạo mà thôi.</p> <p>Tôi cảm thấy cuộc đời mình là một hành trình theo đuổi cái đẹp: những lý thuyết tối thượng tuyệt vời, nhân cách tốt đẹp, phong cảnh mỹ miều, món ăn ngon miệng... vẻ đẹp ẩn chứa trong khoảnh khắc và vĩnh cửu, trong sự bình thường và vĩ đại, trong thực tại và ảo ảnh, trong thiện và ác, trong khuất phục và đấu tranh. Nếu tạm thời không tìm thấy, tôi sẽ tự mình tôi luyện, tự tạo ra tác phẩm của riêng mình. Tôi là một người quan sát, một người thưởng thức, và cũng là một người sáng tạo.</p> <p>Sau này, tình cờ tôi đọc được những lời tương tự mà Chu Quang Tiềm đã viết:</p> <blockquote> <p>Bản thân cuộc đời vốn là một loại hình nghệ thuật rộng hơn. Lịch sử cuộc đời của mỗi người chính là tác phẩm của chính họ. Tác phẩm này có thể là nghệ thuật, cũng có thể không phải là nghệ thuật, giống như một khối đá thô, người này có thể đẽo gọt thành một bức tượng vĩ đại, còn người khác lại không thể khiến nó "thành hình". Sự khác biệt hoàn toàn nằm ở thiên tính và sự tu dưỡng. Người biết sống chính là nghệ sĩ, và cuộc sống của họ là một tác phẩm nghệ thuật. — Chu Quang Tiềm 《Bàn về Cái đẹp》</p> </blockquote> <h2>Tôi là một cái cây</h2> <p>Trạng thái "vô dụng" là tự do nhất, tôi không đòi hỏi ai, cũng không bị ai đòi hỏi. Tôi vô cùng yêu thích cuốn "Tiêu Dao Du" của Trang Tử. Tôi vẫn luôn nói muốn trở thành một cái cây, thực chất là một cái cây như vậy: một cái cây vô dụng, một cái cây tự do tự tại, một cái cây lớn lên tùy thích không ai quấy rầy.</p> <blockquote> <p>"Nay ông có một cây đại thụ, lo rằng nó vô dụng. Sao ông không trồng nó ở nơi không có gì, nơi hoang dã rộng lớn, thong dong đi lại bên cạnh nó, tiêu dao nằm ngủ dưới bóng nó? Không bị búa rìu chặt phá, không bị vật gì làm hại, vô dụng thì còn có gì phải khổ não nữa!"</p> </blockquote> <p>Dĩ nhiên, xét về mặt vật lý, tôi chắc chắn có mối liên hệ mật thiết với thực vật; những ngày có nắng, tâm trạng tôi rạng rỡ, còn không có nắng thì dễ u sầu.</p> <p>Tôi cũng vô cùng yêu thích cây bách trong "Walden" (Một mình sống trong rừng) như sau:</p> <blockquote> <p>Tôi đọc trong tác phẩm "Vườn Hồng" của nhà thơ Ba Tư cổ đại Saadi rằng: "Người ta hỏi một hiền nhân rằng, Đấng Tối Cao đã tạo ra nhiều loại cây quý, tất cả đều cao lớn và sum suê, nhưng chỉ có cây bách không bao giờ kết trái lại được gọi là cây tự do, điều này có bí mật gì?</p> <p>Hiền nhân đáp: Mỗi cây đều có mùa ra hoa kết trái cố định của mình, trong thời gian đó cành lá xum xuê, hoa trái đầy cành, sau đó lại héo úa tàn tạ; cây bách thì không liên quan đến hai trạng thái này, nó luôn xanh tươi tốt um, và đây chính là đặc tính của người tự do, hay người không bị ràng buộc bởi tôn giáo – đừng để tâm hồn bạn vướng bận những thứ phù du, dễ thay đổi; bởi vì dù dòng dõi Caliph có bị diệt vong, sông Tigris vẫn sẽ chảy qua Baghdad: Nếu bạn dư dả, hãy hào phóng như cây chà là; nếu bạn không có của cải dư thừa để cho đi, thì hãy như cây bách, sống một cuộc đời tự do." —— 《Walden》</p> </blockquote> <h2>Thế giới quan của tôi</h2> <p>Để kết thúc bài viết, tôi xin trích dẫn lại một đoạn trong "Thế giới quan của tôi" của Einstein:</p> <blockquote> <p>Từ trước đến nay, việc theo đuổi Chân - Thiện - Mỹ đã soi sáng con đường của tôi, không ngừng ban cho tôi lòng dũng cảm, giúp tôi hân hoan đối mặt với cuộc đời. Nếu không có tình bạn tri kỷ đồng điệu, nếu không tập trung khám phá thế giới khách quan, cái thế giới mà trong lĩnh vực nghệ thuật và nghiên cứu khoa học mãi mãi không thể với tới, thì cuộc sống đối với tôi sẽ chẳng còn ý nghĩa gì. Từ thuở ấu thơ, những mục tiêu tầm thường mà người đời theo đuổi – tài sản, thành công bề ngoài và những hưởng thụ xa hoa – tôi đều khinh thường.</p> </blockquote> <p>Tôi cũng nguyện lấy đó làm châm ngôn soi sáng cuộc đời mình.</p> <p>Nghèo thì lo thân mình, giàu thì giúp đời.</p> <p>Tôi biết mình không thể diễn đạt "Thế giới quan của tôi" một cách toàn diện, có lẽ sau này sẽ còn bổ sung, sửa đổi, nhưng cái sườn lớn hiện tại sẽ không thay đổi. Những điều này cũng sẽ là nền tảng tinh thần của tôi, soi sáng con đường tôi bước. Tôi biết rằng có những tư tưởng này đồng hành, dù có bạn bè hay không, tôi cũng sẽ không bao giờ thực sự cô đơn.</p> <h2>Hậu ký</h2> <p>Khi viết bài này, đồng hồ của tôi đã nhiều lần cảnh báo nhịp tim bất thường và quá cao. Tôi luôn như vậy, khi chìm đắm vào việc gì đó, tôi thường quên hết mọi thứ xung quanh, quên cả thời gian và địa điểm. Chiều Giáng Sinh, tôi viết những dòng này bên bàn đầy nắng, từ sáng đến tối. Mặt trời lặn về phía núi Phú Sĩ, màn đêm buông xuống, và ánh đèn trong các khu dân cư rộng lớn dần hiện lên. Bầu trời dần tối đi, nhưng ngọn lửa trong tôi vẫn cháy ổn định, phát ra ánh sáng kiên định, dịu dàng và không chói mắt.</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/trip-to-lamma-island/https://philoli.com/vi/blog/trip-to-lamma-island/Một chuyến đi không nằm trong kế hoạch ban đầu, ai ngờ lại trở thành một kỷ niệm khó quên.Thu, 19 Sep 2024 11:19:46 GMT<p>Một chuyến đi không nằm trong kế hoạch ban đầu, ai ngờ lại trở thành một kỷ niệm khó quên.</p> <p>Rời khỏi trung tâm Hồng Kông, tạm thời bỏ lại sau lưng dòng người đông đúc, không khí oi ả và những tòa nhà cao tầng chật chội, ngột ngạt đến nghẹt thở, tôi lên chuyến phà hai tầng kiểu cũ khởi hành từ bến cảng Aberdeen. Đây là tuyến đường mà Aqua đã gợi ý, mang đến một trải nghiệm đi phà vô cùng đặc biệt và thú vị. Bốn phía thông thoáng giúp tôi cảm thấy mát mẻ, và toàn cảnh biển khơi hiện ra trước mắt không chút che khuất, không như những con phà hiện đại phải nhìn qua cửa kính mờ đục.</p> <p>Đặt chân lên đảo Lamma độc đáo, theo chỉ dẫn chi tiết, tôi tìm đến nhà của Aqua. Một căn nhà hai tầng màu xanh trắng đáng yêu, trang nhã và rất riêng biệt. Ngay cổng là thảm thực vật xanh tươi bao quanh, đẹp mắt vô cùng. Bước vào bên trong, đó là một ngôi nhà ấm cúng với đầy đủ nội thất, rất nhiều sách (dù không hợp gu đọc của tôi lắm) cùng vô vàn đồ trang trí nhỏ xinh và đồ nội thất thú vị. Có thể thấy chủ nhà là người rất biết cách tận hưởng cuộc sống. Aqua vô cùng nhiệt tình, chu đáo và ân cần, cô ấy còn giới thiệu nhiều tuyến đường tham quan trên đảo. Tôi cũng đã chào hỏi cô hàng xóm người Pháp của Aqua và vuốt ve chú chó lớn đáng yêu.</p> <p>Từ Sok Kwu Wan, đi bộ khoảng hai mươi phút là đến bãi biển Lo So Shing, nơi có thể ngắm trọn vẹn hoàng hôn tuyệt đẹp. Ở đây rất ít người, bãi biển sạch sẽ và cảnh sắc thì đẹp mê hồn. Đây cũng là lần đầu tiên tôi được chiêm ngưỡng một bãi biển đẹp đến vậy.</p> <p>Ngày hôm sau, tôi đã trải nghiệm tuyến đường đi bộ đường dài trên đảo kéo dài gần hai tiếng rưỡi, mất một tiếng để leo lên đỉnh núi. Giữa đường quả thực rất mệt vì nắng hè gay gắt, nhưng tôi nhanh chóng quên đi sự mệt mỏi của cơ thể và được chiêm ngưỡng khung cảnh tuyệt vời nhất mà tôi từng thấy trong cuộc đời ngắn ngủi này. Quả là một hòn đảo hoàn hảo.</p> <p>Hơn nữa, trước khi tôi ra ngoài leo núi vào buổi trưa, Aqua đã tập yoga một tiếng trong phòng khách. Sau đó, cô ấy ra ban công trước nhà, cùng chú chó lớn của hàng xóm nhâm nhi trà, ngắm cảnh và sưởi nắng, được bao quanh bởi cây xanh. Quả là một cuối tuần an yên và tuyệt vời. Tôi nghĩ rằng một người biết tận hưởng cuộc sống đến vậy, chắc chắn cũng là một con người vô cùng tuyệt vời.</p> <p>Chiều tối, tôi cùng Aqua vừa trò chuyện vừa quay lại bãi biển Lo So Shing. Trên đường đi, cô ấy đã trò chuyện với những người quen cũ bằng tiếng Quảng Đông và tiếng Anh một cách thuần thục, thậm chí còn nhớ tên từng chú chó gặp trên đường. Chúng tôi vừa trò chuyện, vừa nghịch nước và ngắm hoàng hôn trên biển, cũng hiểu thêm nhiều điều về nhau. Aqua là một cô gái tài giỏi và thú vị: cô ấy đang nghiên cứu văn học tại một trường đại học ở Hồng Kông, ba năm trước đã chuyển từ trung tâm thành phố ra đảo sống, và tháng trước còn ở Paris một tháng để xem Olympic. Sau đó, chúng tôi còn cùng nhau nấu ăn: tôi đã làm món tủ của mình là cơm gà hầm vàng, còn cô ấy thì xào trứng với hẹ vàng. Lại là một bữa ăn vô cùng ngon miệng và ấm cúng. Chúng tôi đã trò chuyện rất nhiều, tâm đầu ý hợp, và tôi rất vui khi có được người bạn mới tuyệt vời như vậy.</p> <p>Toàn bộ trải nghiệm chuyến đi đều vô cùng tuyệt vời, mọi chi tiết đều được chăm chút tỉ mỉ và chu đáo. Hơn nữa, vẻ đẹp và sự tĩnh lặng của hòn đảo, cùng sự ấm cúng trong căn nhà của Aqua, đủ để tạo nên một ngôi nhà nhỏ ấm áp cho bất cứ ai muốn rời xa thành phố ồn ào. Ngoài việc du lịch, nơi đây cũng rất phù hợp cho những ai muốn tìm một khoảng thời gian yên tĩnh để thư giãn, thiền định, học tập, đọc sách, nghiên cứu và viết lách, thực sự là một nơi tuyệt vời để xả hơi và tái tạo năng lượng. Aqua là một người rất tốt, bạn hoàn toàn có thể tin tưởng cô ấy.</p> <p>Tóm lại, đây là một chuyến đi vô cùng đáng nhớ. Cảnh đẹp, những con người tôi đã gặp, thời tiết và ẩm thực đều là những yếu tố không thể thiếu làm nên chuyến đi này. Tôi thực sự rất vui khi có được trải nghiệm tuyệt vời như vậy.</p> <p><img src="https://philoli.com/uploads/images/lamma-island-1.jpg" alt="Lamma Island 1" /> <img src="https://philoli.com/uploads/images/lamma-island-2.jpg" alt="Lamma Island 2" /> <img src="https://philoli.com/uploads/images/lamma-island-3.jpg" alt="Lamma Island 3" /> <img src="https://philoli.com/uploads/images/lamma-island-4.jpg" alt="Lamma Island 4" /> <img src="https://philoli.com/uploads/images/lamma-island-5.jpg" alt="Lamma Island 5" /></p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/thoughts-on-success-and-failure/https://philoli.com/vi/blog/thoughts-on-success-and-failure/Trong từ điển của tôi không hề có hai từ "thành công" và "thất bại". Tôi không dùng chúng để phán xét bản thân hay người khác. Với tôi, con người chỉ đơn giản là đẹp hay không đẹp (theo ý nghĩa thẩm mỹ).Wed, 18 Sep 2024 15:02:52 GMT<h2>Thoát khỏi chủ nghĩa thành công</h2> <p>Trong từ điển của tôi không hề có hai từ "thành công" và "thất bại". Tôi không dùng chúng để phán xét bản thân hay người khác. Với tôi, con người chỉ đơn giản là đẹp hay không đẹp (theo ý nghĩa thẩm mỹ).</p> <p>Tôi chưa bao giờ bận tâm đến điểm số của mình. Dù thi tốt hay tệ đến mấy, tôi cũng không vì thế mà vui sướng tột độ hay buồn bã, vì tôi không tin rằng một kết quả điểm số có thể định nghĩa con người tôi. Tôi cũng không bận tâm liệu công việc của người khác có tốt hơn hay họ kiếm được nhiều tiền hơn tôi. Những lời khen hay chê từ người khác về cơ bản không ảnh hưởng đến cách tôi đánh giá bản thân mình. Thực ra, từ khi tôi bắt đầu có ký ức, cốt lõi bên trong và giá trị tự thân của tôi đã khá ổn định, không hề phụ thuộc vào những đánh giá từ bên ngoài.</p> <p>Từ nhỏ, tôi còn có một thói quen là thỉnh thoảng hỏi bạn bè xung quanh về ấn tượng và nhận xét của họ về tôi. Nhưng đây không phải để lung lay giá trị tự thân của tôi, mà đơn thuần là để thu thập thông tin, hiểu rõ những phản chiếu và gợn sóng mà tôi tạo ra trên thế giới này, rồi so sánh với cách tôi tự nhìn nhận bản thân. Nếu có sự chênh lệch lớn giữa đánh giá từ bên ngoài và tự đánh giá, thì chắc chắn có vấn đề ở đâu đó – có thể là quá tự cao hoặc quá tự ti – và khi đó, tôi cần phải cải thiện. Còn nếu sự chênh lệch không đáng kể, thì trạng thái đó là rất lành mạnh, cho thấy nội tâm bình yên và tự tại.</p> <p>Phần lớn thời gian trong đời, tôi đều ở trong trạng thái khá lành mạnh và bình yên này. Còn về việc một việc nào đó là thành công hay thất bại, tôi không suy nghĩ hay định nghĩa theo cách đó. Nếu cứ mãi dùng những từ ngữ như vậy, người ta sẽ chỉ rơi vào cái gọi là "chủ nghĩa thành công" và liên tục phải tự chứng minh bản thân. Tôi muốn thoát khỏi những tiêu chuẩn đánh giá này, tự tạo ra một chiếc cân của riêng mình, vừa để quan sát và hiểu bản thân, lại vừa để nhìn nhận người khác bằng những góc nhìn phong phú.</p> <h2>Đặt vấn đề và giải quyết vấn đề</h2> <p>Sau khi thoát khỏi "chủ nghĩa thành công", vậy phải hành động thế nào?</p> <p>Với tôi, điều quan trọng là biết đặt ra vấn đề và giải quyết vấn đề. Và "vấn đề" có thể chia thành hai loại: "vấn đề đáng được giải quyết" và "vấn đề không đáng được giải quyết". "Giải quyết vấn đề" lại có hai dạng: "vấn đề đã được giải quyết" và "vấn đề chưa được giải quyết". Trước tiên, cần xác định rõ những vấn đề nào là quan trọng nhất đối với tôi, là những vấn đề đáng để tôi dành thời gian và công sức giải quyết.</p> <p>Sau đó là giải quyết vấn đề. Nếu một vấn đề thực sự quan trọng và đáng để tôi giải quyết, thì hãy hành động ngay, và mục đích của hành động chỉ có một: đó là giải quyết vấn đề. Tất cả những việc khác không liên quan đến việc giải quyết vấn đề đều không quan trọng. Ví dụ, nếu tôi muốn giải quyết vấn đề tự do, thì điểm số của một kỳ thi, công việc ở một công ty lớn, việc kết hôn, sinh con, ở lại trong nước, v.v., đều không giúp ích gì cho việc giải quyết vấn đề tự do. Vậy nên, những việc này đối với tôi hoàn toàn không quan trọng. Tôi dành một giây hay một chút cảm xúc lãng phí vào chúng đều là đang lãng phí cuộc đời mình. Vì vậy, tôi hoàn toàn sẽ không làm vậy, thậm chí không nghĩ đến.</p> <p>Một vấn đề có vô số giải pháp. Điều cốt yếu là tìm ra giải pháp vừa có thể giải quyết vấn đề, lại vừa phù hợp với bản thân.</p> <h2>Đặt câu hỏi phù hợp</h2> <p>Nếu một vấn đề không thể nào giải quyết được, thì bạn cần xem xét lại: a. Vấn đề này thực sự có thể giải quyết được không? Hay vốn dĩ nó là một vấn đề không thể giải quyết? b. Vấn đề này thực sự đáng để bạn dành nhiều thời gian, công sức và cảm xúc đến vậy để giải quyết không? Hay bạn có thể quay lại từ đầu, thay đổi vấn đề, rồi tiếp tục?</p> <p>Nếu là trường hợp a: Nhiều người đau khổ vì cố chấp vào những vấn đề không thể giải quyết. Họ muốn giải quyết, nhưng thực tế là vô phương. Ví dụ, luôn có người muốn giải quyết vấn đề cái chết, không chấp nhận sự thật tất yếu rằng con người ai rồi cũng phải chết. Cũng có người muốn ép buộc người khác chấp nhận quan điểm của mình, không chấp nhận rằng mỗi người có thể có những suy nghĩ và quan điểm khác nhau. Cũng có người muốn ép buộc người không thích mình phải thích mình, nếu không thì sẽ vô cùng đau khổ.</p> <p>Những người này là quá tự đề cao bản thân. Dù bạn có tài giỏi đến mấy, cũng phải tôn trọng những quy luật khách quan cơ bản của thế giới, những quy luật vật lý cơ bản.</p> <p>Nếu là trường hợp b: Còn nhiều người khác muốn giải quyết vấn đề, nhưng lại luôn đặt sai câu hỏi. Họ làm gì cũng thấy đau khổ, không tự tại, và tự đánh giá với đánh giá từ bên ngoài vĩnh viễn không khớp nhau. Những người này hoặc cực kỳ tự ti, hoặc cực kỳ kiêu ngạo, hoặc dao động qua lại giữa hai thái cực này.</p> <p>Sự tự đánh giá của những người này phụ thuộc nghiêm trọng vào đánh giá từ bên ngoài, cũng như các tiêu chuẩn vật chất, tài sản trong thế giới khách quan. Vì vậy, bạn có thể thấy có người thi cử tốt, kiếm được nhiều tiền, làm quan nhỏ thì trở nên rất kiêu ngạo, coi thường người khác, nhưng khi gặp người mạnh hơn thì lại muốn quỳ lạy nịnh bợ. Dao động giữa cực kỳ tự ti và kiêu ngạo, họ luôn so sánh mọi lúc mọi nơi, vĩnh viễn không có được sự bình yên thật sự trong nội tâm. Hoặc họ luôn chạy theo hệ thống đánh giá của xã hội và người khác, muốn đạt được sự hoàn hảo trong mọi hệ thống đánh giá: muốn trở thành một đứa trẻ hoàn hảo, xuất sắc về mọi mặt; có một công việc hoàn hảo, một người vợ/chồng hoàn hảo; nuôi dạy ra những đứa con hoàn hảo; muốn sự hiếu thảo tuyệt đối; và lại muốn thế hệ sau lặp lại quá trình "hoàn hảo" như vậy. Nhưng họ lại hiếm khi có thời gian và năng lượng để tự xem xét bản thân, rằng rốt cuộc mình cần gì và muốn gì. Những người như vậy thường rất đau khổ, đánh giá bên trong lẫn bên ngoài mất cân bằng nghiêm trọng, nội tâm không thể tự tại và bình yên.</p> <p>Cách đặt câu hỏi cũng là một môn học, nhưng nhiều người đơn giản là không biết, dù sao thì trường học cũng không chuyên dạy về điều này. Mặc dù có một cuốn sách tên là "Cách đặt câu hỏi", nhưng tôi đoán mọi người đọc rồi cũng sẽ không học được. Môn học mang tính thực hành này phải được học trong thực tiễn.</p> <p>Tất nhiên, để đạt đến trạng thái giá trị tự thân ổn định, tự tại, không kiêu ngạo tự đại, không cực kỳ tự ti, và cũng không dễ dàng bị cám dỗ bên ngoài làm lung lay phương hướng nội tâm – cảnh giới bình yên trong nội tâm này – chắc chắn cũng cần không ngừng tu dưỡng và theo đuổi liên tục.</p> <p>Tương tự như sức khỏe không phải là một mục tiêu, mà là một trạng thái. Không phải là khi các chỉ số cơ thể đều đạt chuẩn rồi thì có thể mặc kệ, mà là phải duy trì lối sống lành mạnh lâu dài, con người tự nhiên sẽ duy trì được trạng thái khỏe mạnh. Thỉnh thoảng có chệch hướng, thì chỉ cần quay lại là được. Giá trị tự thân cũng vậy.</p> <p>Cuộc sống trở nên đơn giản, mục tiêu trở nên rõ ràng, hành động cũng sẽ không quá khó khăn. Sự hao tổn nội tâm giảm bớt. Đời người có thăng trầm, các mối quan hệ có hợp tan ly biệt. Ngay cả như vậy, điều còn lại khi ở bên chính mình vẫn là sự bình yên và hạnh phúc trong nội tâm.</p> <h2>Về sáng tạo</h2> <p>Con người, đặc biệt là người sáng tạo, nhất định phải dành đủ thời gian để ở một mình và sống độc lập. Trong thời gian dài ở một mình, người ta có thể đạt đến những tầng sâu hơn của việc tự nhìn nhận, tự phản tỉnh, để suy nghĩ và sáng tạo sâu sắc hơn. Nếu ở lâu với những người mình không thích, thì phần lớn năng lượng sẽ bị sa vào sự tiêu hao nội tâm, không còn thời gian để suy nghĩ. Nếu phải ở cả ngày với người mình thích, thì sẽ luôn không kìm được mà buột miệng nói ra những ý tưởng chưa kịp lắng đọng, và những suy nghĩ sâu sắc sẽ tan biến vào không khí.</p> <p>Có lẽ có người cam tâm biến mình thành trò cười, dưới danh nghĩa mang lại niềm vui cho người khác. Nhưng niềm vui từ việc đùa giỡn, giải trí và niềm vui từ việc chế nhạo, dẫm đạp người khác là một trời một vực. Tuy nhiên, dù là loại nào tôi cũng không muốn. Nếu nhất định phải được thế giới biết đến với một danh phận nào đó, tôi hy vọng mình có thể được mọi người biết đến như một người sáng tạo nghiêm túc, có thể là hình ảnh một nhà khoa học hoặc một nghệ sĩ.</p> <p>Tôi không muốn sự tồn tại của mình bị những lời đùa cợt làm cho trở nên vô nghĩa, không cần được tâng bốc, càng không muốn bị chà đạp, cũng không muốn làm nền cho bất kỳ ai. Tôi chỉ là tôi, tôi chỉ là đang hiện hữu, tôi chỉ là được nhìn thấy. Không cần nhiều người nhìn thấy tôi, vì tôi không tin đó là sự "nhìn thấy" thật sự. Cũng không nhất thiết người nhìn thấy tôi phải là người cùng thời đại, mà có thể là thế hệ sau, thế hệ sau nữa.</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/building-a-blog-from-scratch/https://philoli.com/vi/blog/building-a-blog-from-scratch/Chắc hẳn bạn đã quá chán ngán những giao diện blog thiếu thẩm mỹ, mệt mỏi với những thông báo phiền phức không ngừng nghỉ? Bạn đã ấp ủ ý định xây dựng một blog cho riêng mình từ lâu, nhưng lại ngại bắt đầu vì những hướng dẫn phức tạp và hàng loạt đoạn mã đau đầu? Vậy thì xin chúc mừng bạn, bài viết này sẽ từng bước hướng dẫn bạn cách xây dựng blog của riêng mình một cách dễ hiểu nhất. Bạn chỉ cần một chút kiên nhẫn và làm theo từng bước là được.Thu, 11 Apr 2024 00:25:20 GMT<p>Chắc hẳn bạn đã quá chán ngán những giao diện blog thiếu thẩm mỹ, mệt mỏi với những thông báo phiền phức không ngừng nghỉ? Bạn đã ấp ủ ý định xây dựng một blog cho riêng mình từ lâu, nhưng lại ngại bắt đầu vì những hướng dẫn phức tạp và hàng loạt đoạn mã đau đầu? Vậy thì xin chúc mừng bạn, bài viết này sẽ từng bước hướng dẫn bạn cách xây dựng blog của riêng mình một cách dễ hiểu nhất. Bạn chỉ cần một chút kiên nhẫn và làm theo từng bước là được.</p> <p>Hexo, với tư cách là một framework blog nhanh chóng, gọn gàng và hiệu quả, thực sự là một cứu cánh cho những người mới bắt đầu. Hơn nữa, GitHub lại giúp chúng ta không còn phải lo lắng về việc thuê và triển khai máy chủ. Vì vậy, bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách xây dựng blog bằng Hexo và GitHub.</p> <p>Tôi từng viết một bài hướng dẫn tương tự vào năm 2018 mang tên <a href="https://lulalap.com/2018/01/25/building-a-blog-from-scratch/">Xây dựng blog từ đầu với hướng dẫn ngắn gọn</a>. Tuy nhiên, do các plugin đã được cập nhật, có một số chi tiết cần điều chỉnh, vì thế tôi xin giới thiệu lại phiên bản hướng dẫn ngắn gọn năm 2024 này.</p> <h3>Chuẩn bị</h3> <ul> <li>Tải và cài đặt Node.js (<a href="https://nodejs.org/en/">tải từ trang chủ</a>)</li> <li>Tải và cài đặt Git (<a href="https://git-scm.com/downloads">tải từ trang chủ</a>)</li> </ul> <h3>Xây dựng blog tĩnh Hexo cục bộ</h3> <ul> <li>Cài đặt framework Hexo: Mở CMD và chạy lệnh</li> </ul> <pre><code>$ npm install -g hexo-cli </code></pre> <ul> <li>Tạo một thư mục mới, ví dụ MyBlog, sau đó vào thư mục đó, nhấp chuột phải và chọn Git Bash Here (trên Windows), nhập lệnh:</li> </ul> <pre><code>$ hexo init </code></pre> <ul> <li>Sau khi tạo xong template Hexo, cài đặt các gói npm bằng lệnh:</li> </ul> <pre><code>$ npm install </code></pre> <p>Đúng vậy, phần chính của blog đã hoàn thành! Giờ hãy xem thành quả nhé. Chạy lệnh:</p> <pre><code>$ hexo server </code></pre> <p>Bây giờ, hãy mở trình duyệt và nhập localhost:4000 để xem blog của bạn trông như thế nào. Vui mừng một chút rồi nhấn Ctrl + C để tiếp tục các bước sau.</p> <h3>Cài đặt cá nhân hóa (Bước đầu)</h3> <h4>Thay đổi Theme</h4> <ul> <li>Tải theme mới (ví dụ theme <a href="http://theme-next.iissnan.com/">NexT</a>), chạy lệnh trong thư mục gốc của blog:</li> </ul> <pre><code>$ git clone https://github.com/theme-next/hexo-theme-next themes/next </code></pre> <ul> <li>Mở file <code>_config.yml</code> trong thư mục gốc, sửa trường <code>theme</code> thành:</li> </ul> <pre><code>theme: next </code></pre> <ul> <li>Chọn giao diện: Mở <code>/themes/next/_config.yml</code>, tìm trường <code>scheme</code> (có thể dùng Ctrl + F để tìm nhanh). NexT cung cấp bốn giao diện khác nhau, bạn có thể chọn một cái mình thích rồi bỏ dấu # ở đầu dòng (sau này, hai file chính bạn sẽ chỉnh sửa là <em>site config file</em> và <em>theme config file</em> này).</li> </ul> <pre><code># Schemes #scheme: Muse scheme: Mist #scheme: Pisces #scheme: Gemini </code></pre> <ul> <li>Để xem kết quả, bạn có thể chạy các lệnh sau (có thể lặp lại bước này mỗi khi muốn xem thay đổi):</li> </ul> <pre><code>hexo g #hoặc hexo generate hexo server </code></pre> <h4>Cấu hình trang web</h4> <ul> <li>Mở file cấu hình trang web <code>_config.yml</code> trong thư mục gốc bằng một trình soạn thảo (trên Windows, đừng dùng Notepad vì tiêu đề tiếng Trung có thể bị lỗi font), sửa các trường trong mục <code>Site</code>. Lưu ý: sau dấu hai chấm phải có một khoảng trắng:</li> </ul> <pre><code># Site title: Thế giới chưa biết //Tên blog subtitle: description: Do something cool //Một câu khẩu hiệu author: LulalaP //Tác giả language: zh-Hans //Ngôn ngữ trang web timezone: </code></pre> <h3>Đặt ảnh đại diện cho thanh bên</h3> <ul> <li> <p>Tạo một thư mục mới có tên <code>uploads</code> trong <code>/source</code>, sau đó đặt ảnh đại diện (ví dụ: avatar.jpg) vào thư mục này.</p> </li> <li> <p>Mở <code>/themes/next/_config.yml</code>, tìm trường <code>avatar</code> và sửa thành:</p> </li> </ul> <pre><code>avatar: url: /uploads/avatar.jpg </code></pre> <h3>Hoàn thiện các trang blog</h3> <h4>Thêm Menu</h4> <ul> <li>Mở <code>/themes/next/_config.yml</code>, bỏ comment (dấu #) trước các mục menu bạn muốn hiển thị. Nếu muốn thêm các mục menu khác, bạn có thể thêm vào tùy ý (lưu ý căn lề cho đúng):</li> </ul> <pre><code>menu: home: / || fa fa-home about: /about/ || fa fa-user tags: /tags/ || fa fa-tags categories: /categories/ || fa fa-th archives: /archives/ || fa fa-archive </code></pre> <h4>Tạo trang Danh mục (Categories)</h4> <ul> <li>Tạo một trang mới có tên <code>categories</code> bằng lệnh sau:</li> </ul> <pre><code>$ hexo new page categories </code></pre> <ul> <li>Chỉnh sửa trang vừa tạo <code>/source/categories/index.md</code>, đặt <code>type</code> của trang là <code>categories</code>. Theme sẽ tự động hiển thị tất cả các danh mục trên trang này (lưu ý giữ khoảng trắng sau dấu hai chấm).</li> </ul> <pre><code> title: Categories date: 2024-04-10 23:40:31 type: "categories" comments: false --- </code></pre> <h4>Tạo trang Đám mây Thẻ (Tag Cloud)</h4> <ul> <li>Tạo một trang mới có tên tags bằng lệnh sau:</li> </ul> <pre><code>$ hexo new page "tags" </code></pre> <ul> <li>Chỉnh sửa trang vừa tạo, đặt <code>type</code> của trang là tags. Theme sẽ tự động hiển thị một đám mây thẻ (tag cloud) trên trang này.</li> </ul> <pre><code>--- title: Tags date: 2024-04-10 23:41:25 type: "tags" comments: false --- </code></pre> <h4>Tạo trang "Về tôi" (About Me)</h4> <ul> <li>Tạo một trang "About" mới:</li> </ul> <pre><code>$ hexo new page "about" </code></pre> <ul> <li>Chỉnh sửa trang vừa tạo, bạn có thể viết nội dung thông tin giới thiệu về mình bằng định dạng Markdown tại phần nội dung chính.</li> </ul> <pre><code> title: About date: 2024-04-10 23:41:56 comments: false --- </code></pre> <h3>Cài đặt liên kết mạng xã hội trên thanh bên</h3> <ul> <li>Chỉnh sửa file <code>_config.yml</code> của trang web, tìm trường <code>social</code>, sau đó thêm tên và địa chỉ các trang mạng xã hội. Định dạng key-value là <code>Tên hiển thị: Địa chỉ liên kết</code>, ví dụ:</li> </ul> <pre><code># Social links social: GitHub: https://github.com/your-user-name || fab fa-github E-Mail: mailto:yourname@gmail.com || fa fa-envelope #Weibo: https://weibo.com/yourname || fab fa-weibo #Google: https://plus.google.com/yourname || fab fa-google Twitter: https://x.com/your-user-name || fab fa-twitter </code></pre> <ul> <li>Mở <code>/themes/next/_config.yml</code>, thêm tên các trang mạng xã hội (lưu ý chữ hoa/thường) và (biểu tượng)[<a href="http://fontawesome.io/icons/">http://fontawesome.io/icons/</a>] vào dưới trường <code>social_icons</code>. Tùy chọn <code>enable</code> dùng để kiểm soát việc hiển thị biểu tượng, bạn có thể đặt <code>false</code> để ẩn chúng. Ví dụ:</li> </ul> <pre><code>social_icons: enable: true GitHub: github Twitter: twitter </code></pre> <h3>Liên kết blog với GitHub</h3> <ul> <li> <p>Đăng ký tài khoản GitHub: Nếu bạn chưa có tài khoản GitHub, hãy đăng ký trước.</p> </li> <li> <p>Trên GitHub, tạo một dự án có tên <code>XXX.github.io</code>, trong đó XXX là tên người dùng GitHub của bạn.</p> </li> <li> <p>Mở file cấu hình <code>_config.yml</code> trong thư mục dự án <code>MyBlog</code> trên máy tính cục bộ, đặt <code>type</code> thành <code>git</code>:</p> </li> </ul> <pre><code>deploy: type: git repository: https://github.com/your-name/your-name.github.io.git branch: main </code></pre> <ul> <li>Chạy lệnh:</li> </ul> <pre><code>npm install hexo-deployer-git --save </code></pre> <ul> <li>Tạo các file tĩnh cục bộ và đẩy chúng lên GitHub, chạy lệnh:</li> </ul> <pre><code>hexo g hexo d </code></pre> <p>Bây giờ, mở trình duyệt, truy cập <a href="http://your-name.github.io">http://your-name.github.io</a>. Chúc mừng bạn, đến đây blog của bạn đã hoàn thành!</p> <h3>Liên kết tên miền riêng</h3> <p>Đến đây, blog đã được xây dựng hoàn chỉnh và có thể truy cập qua tên miền của GitHub. Sẽ càng tuyệt vời hơn nếu bạn liên kết blog này với một tên miền ngắn gọn, dễ nhớ.</p> <h4>Mua tên miền</h4> <ul> <li>Mua một tên miền, khuyên dùng <a href="https://www.namesilo.com/">namesilo.com</a> – một nhà cung cấp tên miền lâu đời, giá cả phải chăng và dịch vụ đáng tin cậy. Nếu bạn sử dụng mã giới thiệu của tôi <code>PhiloArt.io</code>, bạn sẽ nhận được ưu đãi giảm 1 USD, có giá trị đến 31/12/2025.</li> </ul> <h3>Cấu hình phân giải tên miền</h3> <ul> <li> <p>Cài đặt DNS của nhà cung cấp tên miền</p> </li> <li> <p>Thêm 4 bản ghi A, trỏ về GitHub Pages:</p> </li> </ul> <blockquote> <p>185.199.108.153 185.199.109.153 185.199.110.153 185.199.111.153</p> </blockquote> <ul> <li>Thêm một bản ghi <code>CNAME</code>, <code>name</code> là <code>www</code>, <code>content</code> là <code>your-name.github.io</code> (trỏ đến địa chỉ GitHub Pages của bạn):</li> </ul> <blockquote> <p>CNAME —&gt; <a href="http://philo-li.github.io">philo-li.github.io</a></p> </blockquote> <ul> <li> <p>Để biết cài đặt chi tiết hơn, vui lòng xem <a href="https://docs.github.com/en/pages/configuring-a-custom-domain-for-your-github-pages-site/managing-a-custom-domain-for-your-github-pages-site#configuring-a-subdomain">Tài liệu GitHub Pages</a></p> </li> <li> <p>Thêm file CNAME vào thư mục blog</p> </li> </ul> <p>Sau khi cấu hình phân giải tên miền, vào thư mục blog, tạo một file mới có tên <code>CNAME</code> (lưu ý viết hoa, không có phần mở rộng) trong thư mục <code>source</code>. Mở file bằng Notepad và điền tên miền đã mua vào, ví dụ: <code>www.philoli.com</code>.</p> <ul> <li>Chạy lệnh:</li> </ul> <pre><code>hexo g hexo d </code></pre> <p>Bây giờ, mở trình duyệt, nhập tên miền, nhấn Enter. Chúc mừng bạn đã sở hữu một blog với tên miền riêng!</p> <h3>Đăng bài viết mới</h3> <ul> <li> <p>Thực hiện lệnh <code>hexo new “Bài viết đầu tiên của tôi”</code> trong thư mục gốc của blog. Một file <code>.md</code> sẽ được tạo trong thư mục <code>source/_posts</code>.</p> </li> <li> <p>Chỉnh sửa file đó, thay đổi các trường ban đầu thành:</p> </li> </ul> <pre><code>title Tiêu đề bài viết date Ngày tạo (ngày tạo file) updated Ngày sửa đổi (ngày sửa file) comments Có bật bình luận không? true tags Thẻ categories Danh mục permalink Tên trong URL (tên file) </code></pre> <ul> <li> <p>Viết nội dung chính (theo quy tắc Markdown)</p> </li> <li> <p>Tạo các file tĩnh cục bộ và đẩy chúng lên GitHub, chạy lệnh:</p> </li> </ul> <pre><code>hexo g hexo d </code></pre> <h3>Cài đặt cá nhân hóa (Nâng cao)</h3> <p>Dưới đây là một số cài đặt tùy chỉnh nâng cao cho giao diện blog, người mới bắt đầu có thể bỏ qua phần này trước.</p> <h4>Thêm RSS</h4> <ul> <li>Cài đặt plugin trong thư mục gốc</li> </ul> <pre><code>$ npm install hexo-generator-feed --save </code></pre> <ul> <li>Thêm vào cuối file <code>_config.yml</code> trong thư mục gốc: (<strong><em>Lưu ý: Phải có một khoảng trắng sau dấu hai chấm, nếu không sẽ xảy ra lỗi!</em></strong>)</li> </ul> <pre><code># Extensions ## Plugins: http://hexo.io/plugins/ plugins: hexo-generate-feed </code></pre> <ul> <li>Mở <code>/themes/next/_config.yml</code>, sửa <code>rss</code> (lưu ý có một khoảng trắng sau dấu hai chấm)</li> </ul> <pre><code>rss: /atom.xml || fa fa-rss </code></pre> <h4>Ngắt bài viết trên trang chủ</h4> <ul> <li>Mỗi khi viết bài, bạn chỉ cần thêm dòng sau vào vị trí muốn ngắt bài trong file .md:</li> </ul> <pre><code> </code></pre> <ul> <li>Mở <code>/themes/next/_config.yml</code>, sửa tùy chọn <code>scroll_to_more</code> thành <code>false</code>.</li> </ul> <h4>Căn giữa văn bản trích dẫn trong bài viết</h4> <ul> <li>Tối ưu hóa kiểu dáng mặc định của trích dẫn Markdown.</li> </ul> <pre><code>{% centerquote %} Nội dung trích dẫn {% endcenterquote %} </code></pre> <p>{% centerquote %} Nội dung trích dẫn {% endcenterquote %}</p> <h4>Sửa đổi kiểu dáng khối mã</h4> <ul> <li>Chỉnh sửa <code>/themes/next/_config.yml</code>, thay đổi cấu hình <code>codeblock</code> như sau:</li> </ul> <pre><code>codeblock: # Code Highlight theme # Available values: normal | night | night eighties | night blue | night bright | solarized | solarized dark | galactic # See: https://github.com/chriskempson/tomorrow-theme highlight_theme: night eighties # Add copy button on codeblock copy_button: enable: true # Show text copy result. show_result: true # Available values: default | flat | mac style: </code></pre> <h4>Đặt thời gian thành lập trang web</h4> <ul> <li>Chỉnh sửa file <code>_config.yml</code> của trang web, thêm trường <code>since</code>.</li> </ul> <pre><code>since: 2024 </code></pre> <h4>Cải thiện kiểu dáng liên kết bài viết</h4> <ul> <li>Chỉnh sửa file <code>themes\next\source\css\_common\components\post\post.styl</code>, thêm các kiểu CSS sau vào cuối file:</li> </ul> <pre><code>// Kiểu liên kết .post-body p a{ color: #0593d3; border-bottom: none; border-bottom: 1px solid #0593d3; &amp;:hover { color: #fc6423; border-bottom: none; border-bottom: 1px solid #fc6423; } } </code></pre> <h4>Thêm ảnh nền cho blog</h4> <ul> <li>Trong thư mục <code>source</code> ở thư mục gốc, tạo một thư mục <code>_data</code>. Sau đó, tạo file <code>styles.styl</code> mới bên trong <code>_data</code>. Mở file <code>source/_data/styles.styl</code> vừa tạo và thêm nội dung sau:</li> </ul> <pre><code>body { background:url(/uploads/background.jpg); background-repeat: no-repeat; //Khi ảnh không đủ lấp đầy, có lặp lại không và cách lặp lại background-attachment:fixed; //Ảnh có cuộn theo trang không background-size: cover; //Bao phủ background-position:50% 50%; //Vị trí ảnh } </code></pre> <ul> <li>URL có thể là liên kết ảnh hoặc đường dẫn thư mục ảnh. Bạn có thể đặt tên ảnh là <code>background.jpg</code> và đặt nó vào thư mục <code>source/uploads</code>.</li> </ul> <h4>Đặt nền nội dung blog bán trong suốt</h4> <ul> <li>Mở file <code>source/_data/styles.styl</code> đã chỉnh sửa ở bước trước, tiếp tục thêm nội dung sau vào bên dưới:</li> </ul> <pre><code> // Làm trong suốt nội dung blog // Cài đặt độ trong suốt cho nội dung bài viết if (hexo-config('motion.transition.post_block')) { .post-block { background: rgba(255,255,255,0.9); opacity: 0.9; radius: 10px; margin-top: 15px; margin-bottom: 20px; padding: 40px; -webkit-box-shadow: 0 0 5px rgba(202, 203, 203, .5); -moz-box-shadow: 0 0 5px rgba(202, 203, 204, .5); } .pagination, .comments { opacity: 0; } +tablet() { margin: 20px; padding: 10px; } +mobile() { margin: 15px; padding: 15px; } } // Cài đặt độ trong suốt cho thanh bên .sidebar { opacity: 0.9; } // Cài đặt độ trong suốt cho thanh menu .header-inner { background: rgba(255,255,255,0.9); } // Cài đặt độ trong suốt cho ô tìm kiếm (local-search) .popup { opacity: 0.9; } </code></pre> <h4>Tối ưu hóa kiểu dáng khối mã nội dòng</h4> <ul> <li>Mở file <code>source/_data/styles.styl</code> đã chỉnh sửa ở bước trước, tiếp tục thêm nội dung sau vào bên dưới:</li> </ul> <pre><code>// Tùy chỉnh làm đẹp cho thẻ mã Code code { padding: 2px 4px; word-wrap: break-word; color: #c7254e; background: #f9f2f4; border-radius: 3px; font-size: 18px; } </code></pre> <h4>Thêm số lượng khách truy cập vào cuối trang web</h4> <ul> <li>Chỉnh sửa file</li> </ul> <pre><code># Tìm thẻ copyright, sau đó thêm mã vào bên trong thẻ. &lt;div class="copyright"&gt; # ......Ở đây đã có một số cấu hình. # Thêm mã mới vào đây. &lt;/div&gt; # Sau khi thêm sẽ trông như thế này: &lt;div class="copyright"&gt; # ......Ở đây đã có một số cấu hình. # Thêm mã mới vào đây. {%- if true %} &lt;span class="post-meta-divider"&gt;|&lt;/span&gt; &lt;span class="post-meta-item-icon"&gt; &lt;i class="fa fa-user-md"&gt;&lt;/i&gt; &lt;/span&gt; Visitors: &lt;span id="busuanzi_value_site_uv"&gt;&lt;/span&gt; {%- endif %} &lt;/div&gt; </code></pre> <ul> <li>Tạo lại và xem trước các thay đổi, sau khi xác nhận không có vấn đề gì thì xuất bản.</li> </ul> <pre><code>hexo g hexo s # Xác nhận không có vấn đề gì thì xuất bản hexo d </code></pre> <h4>Thêm file <a href="http://README.md">README.md</a> vào repository</h4> <p>Mỗi dự án thường có một file <code>README.md</code>, nhưng khi triển khai bằng Hexo lên repository, file <code>README.md</code> trong dự án sẽ bị ghi đè. Vì vậy, cần cấu hình để tránh việc ghi đè này.</p> <p>Thêm một file <code>README.md</code> vào thư mục gốc <code>source</code> trong thư mục <code>Hexo</code>, sau đó chỉnh sửa file cấu hình trang web <code>_config.yml</code>, đặt giá trị cho tham số <code>skip_render</code> là:</p> <pre><code>skip_render: README.md </code></pre> <p>Lưu và thoát. Khi bạn triển khai blog bằng lệnh <code>hexo d</code> lần nữa, file <code>README.md</code> này sẽ không bị render.</p> <h4>Một số plugin thông dụng</h4> <ul> <li>Hexo Filter MathJax: Render công thức toán học <ul> <li>Cài đặt <code>npm install hexo-filter-mathjax</code></li> <li>Cấu hình chi tiết: <a href="https://github.com/next-theme/hexo-filter-mathjax">hexo-filter-mathjax</a></li> </ul> </li> <li>Hexo Word Counter: Thống kê số từ bài viết <ul> <li>Cài đặt <code>npm install hexo-word-counter</code></li> <li>Cấu hình chi tiết: <a href="https://github.com/next-theme/hexo-word-counter">hexo-word-counter</a></li> </ul> </li> <li>Hexo Optimize: Tối ưu tốc độ tải blog <ul> <li>Cài đặt <code>npm install hexo-optimize</code></li> <li>Cấu hình chi tiết: <a href="https://github.com/next-theme/hexo-optimize">hexo-optimize</a></li> </ul> </li> <li>Xem thêm các plugin khác tại: <a href="https://theme-next.js.org/plugins/">https://theme-next.js.org/plugins/</a></li> </ul> <h3>Sao lưu file nguồn</h3> <ul> <li>Luôn nhớ sao lưu các file nguồn cục bộ, đặc biệt là các file Markdown. Nếu mất các cấu hình khác, bạn sẽ không thể viết blog bình thường và phải cài đặt lại từ đầu.</li> <li>Nên sao lưu vào cùng một repository trên GitHub.</li> <li>Khuyên bạn nên sao lưu mỗi khi có thay đổi nhỏ, hoặc sao lưu hàng ngày.</li> <li>Để biết thêm cách sử dụng, vui lòng xem <a href="https://git-scm.com/book/pl/v2/Appendix-C%3A-Git-Commands-Sharing-and-Updating-Projects">Tài liệu Git</a></li> </ul> <pre><code># Thêm địa chỉ repository blog đã cài đặt trước đó. git remote add https://github.com/your-name/your-name.github.io.git # Thêm và lưu các thay đổi hiện tại, kèm theo ghi chú. git add . git commit -m "Cập nhật file nguồn" # Tạo và chuyển sang một nhánh mới. git checkout -b source # Đẩy toàn bộ nội dung của nhánh source cục bộ lên nhánh source trên repository từ xa. git push origin source:source </code></pre> <h3>Viết blog trên các máy tính khác nhau</h3> <ul> <li>Khi viết blog trên các máy tính khác nhau, bạn cần cài đặt các phần mềm cơ bản, sau đó kéo repository đã sao lưu từ GitHub về máy cục bộ để cập nhật blog.</li> </ul> <ul> <li>Tải và cài đặt Node.js (<a href="https://nodejs.org/en/">tải từ trang chủ</a>)</li> <li>Tải và cài đặt Git (<a href="https://git-scm.com/downloads">tải từ trang chủ</a>)</li> <li>Cài đặt framework Hexo: Mở CMD và chạy lệnh</li> </ul> <pre><code>npm install -g hexo-cli </code></pre> <ul> <li>Tiến hành cập nhật cục bộ</li> </ul> <pre><code># Clone repository về máy cục bộ. git clone https://github.com/your-name/your-name.github.io.git # Nếu đã clone cục bộ, mỗi lần cập nhật blog đều cần kéo nội dung nhánh mới nhất. git pull origin # Chuyển sang nhánh tương ứng. git checkout source # Sau khi cài đặt tất cả các plugin theo cấu hình Hexo, bạn có thể bắt đầu cập nhật và chỉnh sửa nội dung blog. npm install # Sau khi sửa đổi nội dung, hãy nhớ sao lưu ngay lập tức bằng các lệnh sau: git add . git commit -m "Cập nhật blog xxx" git push origin source:source # Xuất bản nội dung blog mới nhất lên trang web tên miền. hexo clean hexo g # Tạo các file tĩnh. hexo s # Xem trước hiệu ứng blog cục bộ. hexo d # Xuất bản nội dung blog mới nhất. </code></pre> <h3>Tổng hợp một số lệnh thông dụng</h3> <pre><code>hexo g # hoặc hexo generate, tạo trang web tĩnh từ các file nguồn. hexo d # hoặc hexo deploy, xuất bản và đẩy lên GitHub Pages. hexo s # hoặc hexo server, triển khai và kiểm tra cục bộ. hexo clean # Xóa cache các trang web tĩnh, sau đó hexo d để tạo lại.</code></pre> Xây dựng bloghttps://philoli.com/vi/blog/eternal-creations/https://philoli.com/vi/blog/eternal-creations/Những chiêm nghiệm về sáng tạo.Sun, 11 Sep 2022 20:53:13 GMT<p>Những chiêm nghiệm về sáng tạo.</p> <h3>1</h3> <p>Sự cô đơn vốn dĩ là lẽ thường tình ở đời, tôi chưa bao giờ trông chờ người khác giải quyết giúp tôi nỗi cô đơn, vì tôi biết chẳng ai có thể thực sự giúp tôi. Hơn hai mươi năm sống trong cô độc, tôi đã sớm học được cách tự tìm niềm vui cho mình, mọi năng lượng tôi đều có thể tự mình tạo ra. Người tự do và mạnh mẽ nhất không phải là kẻ chẳng bao giờ biết đến cô độc, mà là người biết đón nhận cô đơn, và biến nó thành một người bạn.</p> <p>Dĩ nhiên còn có một kiểu cô đơn khác, đến từ vực sâu vũ trụ, mà cả đời này tôi chẳng muốn nếm trải thêm lần nào nữa. Chỉ một lần duy nhất nếm trải, từ sau lần đó, tôi chỉ muốn được ở gần đám đông, càng gần càng tốt. Thật may mắn, tôi biết mình sẽ không bao giờ phải đối mặt với khoảnh khắc ấy lần nào nữa. Thời khắc đó đã mãi mãi được đóng băng trong một dòng thời gian cụ thể nào đó, và đối với tôi, đó cũng là một sự vĩnh cửu.</p> <h3>2</h3> <p>Thật thật giả giả, mộng mị ảo huyền. Tín hiệu điện lướt qua các đường dẫn thần kinh chằng chịt, phức tạp. Mỗi lần nhớ về quá khứ, ta thường vô thức sửa đổi một vài ký ức, và trong quá trình đó, bộ não dần được tái tạo một cách vô thức. Thực chất, chúng ta dùng ký ức để cảm nhận sự tồn tại của bản thân trong quá khứ. Vậy thì, liệu bản thân trong quá khứ có thật sự bị đóng băng vĩnh viễn trong dòng lịch sử không? Chắc là không. Họ, cùng với bản thân ta ở hiện tại, đang cùng nhau hít thở trong mọi không gian và chiều kích.</p> <h3>3</h3> <p>Đấu tranh là vĩnh cửu, kháng cự là vĩnh cửu, và khó khăn cũng là một phần vĩnh viễn của cuộc sống. Vì vậy, việc trạng thái cảm xúc lặp đi lặp lại cũng là điều hết sức bình thường. Trưởng thành cũng đồng nghĩa với việc chấp nhận những đổ vỡ cục bộ và rồi tái sinh. Chỉ có cái chết và sự chối bỏ trưởng thành mới có thể mang lại bình yên lâu dài.</p> <h3>4</h3> <p>Tôi nghĩ cuộc đời mình là một hành trình đi tìm cái đẹp: những lý thuyết tối hậu tuyệt vời, nhân cách tốt đẹp, cảnh sắc mỹ lệ, món ăn ngon... Cái đẹp hiện diện trong khoảnh khắc và vĩnh cửu, trong cái tầm thường và vĩ đại, trong thực tại và ảo ảnh, trong thiện lương và tà ác, trong sự khuất phục và kháng cự. Nếu tạm thời chưa tìm thấy, thì tôi sẽ tự mình tôi luyện, tạo nên tác phẩm của chính mình. Tôi là một người quan sát, một người thưởng thức, và cũng là một người sáng tạo.</p> <h3>5</h3> <p>Đại đa số mọi người đều say mê truyền lại DNA sinh học của mình, trong khi một nhóm nhỏ khác lại muốn truyền lại DNA linh hồn của mình. Sáng tạo chính là con đường dẫn đến sự bất tử. Tác phẩm còn vĩnh cửu hơn cả thể xác.</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/a-love-letter-to-nobody/https://philoli.com/vi/blog/a-love-letter-to-nobody/Những lời tình tự này, viết cho một người chưa biết tên, cũng chính là những mảnh ghép của tâm hồn tôi.Sat, 27 Aug 2022 20:53:13 GMT<p>Những lời tình tự này, viết cho một người chưa biết tên, cũng chính là những mảnh ghép của tâm hồn tôi.</p> <hr /> <h4>《Nếu》</h4> <p>Nếu đáng yêu là cái đẹp, vậy tôi sẽ đáng yêu. Nếu chân thành là cái đẹp, vậy tôi sẽ chân thành. Nếu dũng cảm là cái đẹp, vậy tôi sẽ dũng cảm. Nếu lương thiện là cái đẹp, vậy tôi sẽ lương thiện. Nếu trí tuệ là cái đẹp, vậy tôi sẽ tìm kiếm tri thức. Nếu chung thủy là cái đẹp, vậy tôi sẽ chung thủy. Nếu em chính là cái đẹp, vậy tôi sẽ yêu em, yêu mà không màng hồi đáp. Nếu em vốn dĩ đã đẹp, vậy tôi vốn dĩ đã yêu em, yêu từ tận đáy lòng.</p> <hr /> <h4>《Chiêm ngưỡng em như chiêm ngưỡng một bức tranh》</h4> <p>Tôi không muốn phán xét người khác, cũng không muốn bị người khác phán xét. Tôi chỉ muốn chiêm ngưỡng người khác như chiêm ngưỡng một bức tranh. Trong mắt tôi, một bức tranh không phân sang hèn, cao thấp, mà chỉ có đẹp hay không đẹp.</p> <p>Cũng như chiêm ngưỡng một bức tranh, tôi chiêm ngưỡng cấu trúc và màu sắc của em, những đường nét và chất cảm của em, dù là sự trùng lặp hay là độc nhất vô nhị. Cũng như chiêm ngưỡng một bức tranh, tôi chiêm ngưỡng những ưu điểm và khuyết điểm của em, con đường em đã đi qua, những cảnh đẹp em đã ngắm nhìn, niềm vui và nỗi buồn của em, cũng như bao tâm huyết em đã bỏ ra, và cách em tỉ mỉ, kiên nhẫn trau chuốt nhân cách của mình. Tất cả những điều đó đều có thể rất đẹp.</p> <p>Bất chợt tôi nhận ra, tôi yêu không phải là con người, cũng không phải là vạn vật, mà chỉ yêu cái đẹp mà thôi. Cái đẹp theo nghĩa mỹ học.</p> <hr /> <h4>《Lời Tỏ Tình Lãng Mạn Nhất》（2020）</h4> <p>「Lặng lẽ vẽ em」, có lẽ là lời tỏ tình lãng mạn và xúc động nhất mà một họa sĩ có thể nói ra.</p> <hr /> <h4>《Tôi Là Sinh Vật Đơn Luồng》（2019）</h4> <p>Tôi là một sinh vật đơn luồng. Làm gì có chuyện cùng lúc rung động trước nhiều cô gái. Chỉ riêng một tiến trình 「thích em」 thôi đã chiếm trọn cả bộ não tôi rồi.</p> <hr /> <h4>《Vô Đề》</h4> <p>Mỗi biểu tượng cảm xúc tôi gửi cho em, mỗi lời tôi nói, mỗi câu chúc ngủ ngon, cũng như mỗi ánh nhìn tôi dành cho em, đều đang nói lên rằng: tôi thích em. (2019)</p> <hr /> <p>Tôi mắc chứng sợ các mối quan hệ thân mật, tôi thường ngại tiếp xúc cơ thể với người khác, thế nhưng, tôi lại muốn hôn em, muốn từ tận đáy lòng. (2019)</p> <hr /> <p>Tôi vẫn sẽ không từ bỏ việc tìm kiếm một tình yêu thuần khiết và mãnh liệt nhất! Không chiếm hữu lẫn nhau, không vướng bận tạp chất, không chút hiềm khích, hoàn toàn tin tưởng lẫn nhau, đó là sự ôm ấp của hai tâm hồn. Dù bề ngoài có vẻ bình lặng như nước, nhưng bên trong lại vô cùng nồng cháy. Tôi tin rằng tình yêu ấy sẽ tồn tại. (2019)</p> <hr /> <h4>《Cái Gọi Là Tình Yêu Chân Thật》</h4> <p>Điều quý giá nhất trên đời này không gì khác ngoài một tấm chân tình, và trong tấm chân tình ấy, điều hiếm có nhất chính là một trái tim thuần khiết có thể thấu hiểu được tâm hồn người khác.</p> <p>Vì sao tình yêu chân thật lại khó tìm? Phần lớn nguyên nhân là do chân tình khó gặp. Trước hết phải có sự chân thật, sau đó mới có tình yêu. Có người chỉ có chân thật mà không có tình yêu, có người chỉ có tình yêu nhưng lại chưa đủ chân thật, chỉ khi cả hai hòa quyện làm một mới đạt được cảnh giới của tình yêu chân thật. Em vừa chân thật, lại vừa đáng yêu, vậy nên em là sự đáng yêu chân thật.</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/how-to-be-creative/https://philoli.com/vi/blog/how-to-be-creative/Mọi người đều có trí tưởng tượng, nhưng điều quan trọng là không biết cách khai thác nó. Thực ra, điều tôi muốn giải đáp không phải là "làm thế nào để có được trí tưởng tượng", mà là "làm thế nào để giải phóng trí tưởng tượng của bạn". Vì vậy, ở đây tôi sẽ chủ yếu nói về cái gọi là trí tưởng tượng bay bổng không giới hạn.Sat, 19 Mar 2022 20:53:13 GMT<p>Mọi người đều có trí tưởng tượng, nhưng điều quan trọng là không biết cách khai thác nó. Thực ra, điều tôi muốn giải đáp không phải là "làm thế nào để có được trí tưởng tượng", mà là "làm thế nào để giải phóng trí tưởng tượng của bạn". Vì vậy, ở đây tôi sẽ chủ yếu nói về cái gọi là trí tưởng tượng bay bổng không giới hạn.</p> <p>Trí tưởng tượng có thể chia thành hai loại: mức độ dễ hơn là "liên tưởng về một hình ảnh/ý niệm cụ thể", và mức độ khó hơn là "kể chuyện", tức là sự liên tưởng có đầu, có cuối, có logic.</p> <h3>Về liên tưởng</h3> <p>Trí tưởng tượng bay bổng không tự nhiên mà có, nó cần một chất xúc tác. Chất xúc tác này có thể là một mảnh ký ức, thiên nhiên, một người, một âm thanh, một cuốn sách, một tác phẩm nghệ thuật, hay bất cứ điều gì trên đời; thậm chí có thể là một ý tưởng đã được hình thành trước đó. Sự tưởng tượng có thể là liên tưởng về hình ảnh, cũng có thể là liên tưởng về cảm giác, mùi hương và không khí.</p> <h3>Liên tưởng đơn giản dựa trên sự tương đồng</h3> <p>Để kết nối một ý niệm (ý tưởng) 1 với một ý niệm 2 tưởng chừng không liên quan, cách đơn giản và phổ biến nhất là dựa vào sự tương đồng về hình ảnh.</p> <p>Ví dụ: có thể là hình ảnh con người/nhân hóa, động vật nhỏ, một phong cảnh nào đó, hay bất cứ thứ gì trong thế giới này.</p> <p>Ý niệm liên tưởng càng phổ biến, càng dễ gây được sự đồng cảm rộng rãi. Chẳng hạn, sử dụng các hình ảnh như động vật nhỏ, mây, sao, biển cả – những thứ mà ngay cả trẻ mẫu giáo cũng có thể hiểu – sẽ thể hiện sự hồn nhiên, ngây thơ. Ngược lại, nếu ý niệm liên tưởng đòi hỏi một kiến thức nhất định để hiểu, ví dụ như liên tưởng đến một nhân vật, người nổi tiếng, bức tranh lừng danh, một điểm kiến thức hay một "meme", thì nó sẽ mang tính "hardcore" và kén người xem hơn.</p> <h3>Sáng tạo thông qua sắp xếp và kết hợp</h3> <p>Bằng cách thay đổi một phần tên gọi, hình thái cục bộ, chất liệu và chức năng của chất xúc tác, chúng ta có thể tạo ra những vật thể/khái niệm hoàn toàn mới.</p> <p>Ví dụ: Con ngựa</p> <p>Các hình thái khác nhau: Ngựa + người: Nhân mã, người mặt ngựa; Ngựa + chim: Thiên mã (ngựa có cánh); Ngựa + sừng: Kỳ lân, v.v.</p> <p>Các chất liệu khác nhau: Ngựa + băng/nước: Ngựa băng/ngựa nước trong suốt; Ngựa + lửa: Ngựa lửa; Ngựa + lửa + chim: Phi mã lửa; Ngựa + gỗ: Ngựa gỗ;</p> <p>Ngựa + máy móc: Ngựa máy; Ngựa + mây: Ngựa mây/Mã Vân; Ngựa + gió: Ngựa gió, v.v.</p> <p>Các chức năng khác nhau: Ngựa + các siêu năng lực: Những con ngựa siêu năng lực khác nhau, ví dụ như có thể biến hình, đổi màu, bay lên trời, độn thổ, du hành thời gian, nói chuyện, v.v.</p> <h3>Đảo ngược đối lập, tạo hiệu ứng phản trực giác/phản vật lý</h3> <p>Lớn và nhỏ: Những quái vật khổng lồ hung dữ và con người bé nhỏ vô vọng; quái thú khổng lồ hiền lành/mèo khổng lồ và trẻ nhỏ.</p> <p>Mạnh và yếu: Cô con gái siêu năng lực và người cha "muggle" (người không có phép thuật); kẻ thù tự nhiên trở thành bạn bè; mèo luôn bị chuột bắt nạt.</p> <p>Cứng và mềm: Tưởng là cứng nhưng hóa ra mềm/tưởng là mềm nhưng hóa ra cứng; robot vẻ ngoài cứng cáp nhưng nội tâm mềm yếu; người hoặc động vật vẻ ngoài mềm mại nhưng nội tâm lạnh lùng, tàn nhẫn.</p> <p>Thực và hư: Những thứ tưởng chừng có thật trước mắt lại là hình chiếu; những vì sao và đám mây có thể với tay hái được; giấc mơ có thể ăn được; cây cối mọc chân và biết chạy...</p> <p>Lấy mây làm ví dụ: Điều gì sẽ xảy ra nếu một đám mây biến thành thú cưng, có thể dắt đi bằng dây như một quả bóng bay và còn có thể trang điểm; màu sắc của đám mây thú cưng có thể hiển thị tâm trạng của chủ nhân theo thời gian thực thì sao; đám mây hóa ra lại cứng ngắc, gõ vào kêu boong boong; mây có tính cách, thậm chí có cả một đế chế mây tương tự xã hội loài người; trong loài người có những thợ săn mây chuyên nghiệp, bắt chúng về thuần hóa thành thú cưng, vật cưỡi, nô lệ...</p> <p>Nếu cứ tiếp tục "động não" như vậy, ta có thể sáng tạo không ngừng, bởi vì các quy tắc của trí tưởng tượng đơn giản đến thế. Sau khi thành thạo các quy tắc trên, những ý tưởng tưởng chừng bay bổng vô định có thể được "sản xuất hàng loạt" một cách có ý thức. Còn một cấp độ khác là để những ý tưởng bay bổng này tự do phát triển điên cuồng trong não, khá khó kiểm soát và đặc biệt tốn sức, giống như rơi vào trạng thái mơ mộng ban ngày thuần túy.</p> <p>Trên cơ sở các liên tưởng đã nói ở trên, nếu thêm vào logic và cấu trúc hợp lý, bạn có thể tạo ra những câu chuyện bay bổng không giới hạn. Tuy nhiên, dù câu chuyện có bay bổng đến mấy, nó cũng không thể tách rời con người, và luôn kể về tình yêu: yêu người, yêu sự thật hay yêu tự do. Kể chuyện lại là một chủ đề rất lớn, cũng vượt quá khả năng của tôi, nên ở đây tôi sẽ không đi sâu vào chi tiết.</p> <h3>Thế nào là liên tưởng xuất sắc</h3> <p>Muốn sở hữu một trí tưởng tượng phong phú, bạn chỉ cần ghi nhớ các quy tắc trên và luyện tập thật nhiều. Sáng tạo là suy luận từ một trường hợp để hiểu các trường hợp khác (舉一反三), và trí tưởng tượng bay bổng cũng là một dạng sáng tạo. Nguyên lý tương tự nhau, điều cốt yếu là liệu bạn có thể phá vỡ lối tư duy cố định và áp dụng nó vào cuộc sống thực tế của mình hay không.</p> <p>Việc đơn thuần thực hiện liên tưởng đơn giản thì rất dễ, điều khó hơn là chọn lọc ra những liên tưởng xuất sắc. Điều này đòi hỏi một khả năng thẩm mỹ nhất định, cần lựa chọn các liên tưởng một cách có chủ đề, có định hướng và có chiến lược. Ví dụ, nhiếp ảnh gia chủ yếu chọn lọc những khung hình đẹp từ thực tế, họa sĩ chọn lọc những hình ảnh đẹp trong tâm trí/thực tế, còn nhạc sĩ thì chọn lọc những giai điệu hay.</p> <p>Có lẽ dựa vào phương pháp liệt kê vét cạn của máy tính và các quy tắc cơ bản trên, chúng ta cũng có thể tạo ra vô số tác phẩm thông qua việc sắp xếp và kết hợp. Nhưng liệu bạn có thể nói rằng những tác phẩm không qua chọn lọc đó là đẹp không? Chúng có giá trị không? Chúng có chứa đựng cảm xúc không? Chúng có thể được gọi là nghệ thuật vĩ đại không? Rất có thể là không. Có lẽ từ một đống rác cũng có thể tìm thấy một chút gì đó có giá trị, nhưng khả năng cao hơn là dù có đợi đến khi hệ mặt trời biến mất, vũ trụ kết thúc, thời gian của chúng ta vẫn không đủ để chọn ra một tác phẩm của Shakespeare từ một đống số ngẫu nhiên. Vậy tại sao chúng ta không tự mình nắm vững quy luật, tự mình tưởng tượng và sáng tạo?</p> <p>Những liên tưởng xuất sắc nên thú vị, có khả năng gây đồng cảm, lay động lòng người, và phải đẹp. Liên tưởng thú vị nên mang lại cho người xem khoảnh khắc "Aha!", trông có vẻ đơn giản nhưng không hề tầm thường, vừa nằm ngoài dự đoán lại vừa hợp lý. Một liên tưởng hay, hay nói cách khác là một sáng tạo tốt, cũng nên chứa đựng nhiều không gian cho trí tưởng tượng, có thể khơi gợi thêm nhiều ý tưởng và cách diễn giải khác nhau từ khán giả. Những liên tưởng có thể lay động lòng người nên chân thành, thiện lương, chứa đựng những cảm xúc bản năng chung của loài người, hoặc có thể khơi gợi trải nghiệm dễ chịu, khiến người ta tự động chìm đắm vào đó, hoặc gợi lên một ký ức xa xăm nào đó, kích thích một trải nghiệm cao cả và thiêng liêng, để khi người ta chợt tỉnh thì mắt đã đẫm lệ.</p> <p>Giỏi tưởng tượng nhất thì cũng chỉ có thể trở thành một người mơ mộng hão huyền. Bước khó nhất là biến những ý tưởng đó thành tác phẩm thực tế, hiện hữu. Điều này đòi hỏi khả năng thực thi và sự kiên nhẫn mạnh mẽ, và đó cũng chính là điều mà các loại hình nghệ sĩ đang làm. Ý tưởng thì rẻ tiền, điều quý giá là khả năng hành động và thực thi. Mơ mộng ban ngày thì đơn giản, hầu như ai cũng từng mơ tưởng được bay lên trời, nhưng không mấy ai thực sự đi chế tạo máy bay. Và điều khó hơn nữa là thực sự tạo ra một chiếc máy bay hay tên lửa có thể chở người an toàn.</p> <p>Cảm hứng dĩ nhiên là quan trọng, nhưng sau khi vượt qua đỉnh núi cảm hứng, vẫn còn vô số đỉnh núi hiểm trở khác phải chinh phục, đòi hỏi 99% mồ hôi còn lại. Đó là một trận chiến thử thách thể lực, năng lực, phẩm chất; là cuộc đối đầu thực sự của những bậc cao thủ, là trận "thần tiên đại chiến".</p> <p>Tưởng tượng có lẽ là một khả năng đặc biệt mà chỉ loài người mới có. Mong rằng tất cả chúng ta đều có thể tưởng tượng táo bạo hơn, để sức tưởng tượng bay bổng làm phong phú cuộc sống, thổi hồn vào những tác phẩm chúng ta tạo ra, làm giàu trải nghiệm cảm xúc và mang lại cho chúng ta nhiều niềm vui hơn.</p> <p>Những nội dung trên đây là kết quả từ quá trình quan sát, suy nghĩ và kinh nghiệm cá nhân lâu dài của tôi, chủ yếu bắt nguồn từ ghi chép của một buổi "động não" vào một đêm cách đây hai năm. Đây cũng là chút hiểu biết của tôi về trí tưởng tượng, hy vọng có thể mang lại cho bạn đôi chút cảm hứng.</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/life-is-a-game/https://philoli.com/vi/blog/life-is-a-game/Có người sống trong lo sợ, nơm nớp như đi trên vỏ trứng, coi cuộc đời là một chiến trường, chỉ cần hơi chệch mục tiêu là đã vội vàng cho rằng mình thất bại. Có người chưa kịp khám phá sở thích và sở trường thực sự của bản thân đã vội vàng chọn một con đường an toàn, phổ biến nhất. Có người mãi làm công việc mình không thích, lại không đủ sức thay đổi hiện trạng nên chỉ biết than vãn. Có người hết lần này đến lần khác lún sâu vào vũng lầy cảm xúc mà không thể thoát ra. Lại có người chỉ lo lợi ích ngắn hạn mà hy sinh lợi ích lâu dài, dẫn đến việc đưa ra hết quyết định này đến quyết định khác thiếu khôn ngoan…Sat, 19 Mar 2022 20:53:13 GMT<h3>Coi cuộc đời là một trò chơi</h3> <p>Có người sống trong lo sợ, nơm nớp như đi trên vỏ trứng, coi cuộc đời là một chiến trường, chỉ cần hơi chệch mục tiêu là đã vội vàng cho rằng mình thất bại. Có người chưa kịp khám phá sở thích và sở trường thực sự của bản thân đã vội vàng chọn một con đường an toàn, phổ biến nhất. Có người mãi làm công việc mình không thích, lại không đủ sức thay đổi hiện trạng nên chỉ biết than vãn. Có người hết lần này đến lần khác lún sâu vào vũng lầy cảm xúc mà không thể thoát ra. Lại có người chỉ lo lợi ích ngắn hạn mà hy sinh lợi ích lâu dài, dẫn đến việc đưa ra hết quyết định này đến quyết định khác thiếu khôn ngoan…</p> <p>Vậy tại sao chúng ta không thử phá vỡ lối mòn tư duy, coi cuộc đời như một game nhập vai trực tuyến quy mô lớn mà không thể tải lại (load game), và chơi nó với thái độ nghiêm túc nhất?</p> <hr /> <p>Những con số thay đổi trong tài khoản ngân hàng chính là tiền tệ trong game. Trên phiếu khám sức khỏe ghi rõ thanh máu/chỉ số sức khỏe của bạn. Trong sách vở và trên internet có vô vàn hướng dẫn chơi game. WikiHow là hướng dẫn dành cho người mới chơi. Wikipedia là bách khoa toàn thư của game. Trong sách vở có những kỹ năng nâng cao để phá đảo. ……</p> <hr /> <p>Trong cuộc chơi này, có người theo đuổi thật nhiều tiền bạc, có người khao khát được lưu danh trên bảng xếp hạng. Lại có người tìm kiếm tình yêu và được yêu thương. Có người vượt núi băng rừng, mong muốn tự mình chiêm ngưỡng khắp chốn sơn thủy hữu tình. Có người sẵn sàng đối mặt với những thử thách tột cùng để khẳng định bản thân, hoặc dũng cảm chinh phục đỉnh cao trí tuệ. Cũng có những người chỉ đơn giản đi theo cảm xúc và sở thích, muốn nếm trải, khám phá mọi điều. Người chọn lướt sóng trên biển, kẻ lại chỉ muốn an phận một góc, tận hưởng sự bình dị giản đơn nhất…</p> <p>Bạn là ai, bạn muốn gì, mục tiêu trong game của bạn là gì? Đâu là nhiệm vụ chính và đâu là nhiệm vụ phụ của bạn? Chẳng phải chúng ta chỉ sống một đời thôi sao? Nếu có thể sống mười đời, liệu bạn có sống như hiện tại không?</p> <p>Người hiện đại quá đỗi lo âu, dường như trong mắt mọi người chỉ có một con đường duy nhất mang tên "thành công". Họ chưa kịp cảm nhận trọn vẹn những món quà mà cuộc sống ban tặng đã sớm đánh mất tâm thái vui chơi, khám phá. Cuộc đời rõ ràng có thể có nhiều cách sống, và vô vàn con đường thú vị, đáng giá để ta lựa chọn.</p> <p>Nếu khát khao tự do, hãy theo đuổi tự do. Nếu mong muốn hạnh phúc, hãy tìm kiếm hạnh phúc. Nếu hướng tới trí tuệ, hãy không ngừng học hỏi. Hãy liên tục rèn giũa bản thân cả về thể chất lẫn tinh thần. Nếu có thể, tại sao chúng ta không đặt mục tiêu cao hơn một chút? Bởi lẽ, đặt mục tiêu cao, ta có thể đạt được ít nhất là mức trung bình; còn nếu chỉ đặt mục tiêu trung bình, e rằng kết quả sẽ còn thấp hơn.</p> <p>Đối với tôi, cuộc sống chính là một trò chơi với vô vàn điều đáng để khám phá. Tôi muốn vừa tìm tòi vừa thực hành để nắm bắt những quy tắc vận hành của thế giới. Một lối sống đầy mạo hiểm như vậy sẽ mang lại điều gì đây? Ai mà biết được? Dù sao thì cũng phải luôn ngẩng cao đầu nhìn về phía trước, đừng ngoảnh lại, hãy từ chối sự nhàm chán. Tôi còn phải học thật nhiều điều, nỗ lực để trở thành một sự tồn tại lấp lánh nhất trong mắt chính mình.</p> <p>Khi làm việc một cách thực tế, đừng quên ngẩng đầu ngắm nhìn bầu trời sao. Nếu có thể, hãy cố gắng trở thành một người thú vị, đó là yêu cầu của tôi đối với bản thân mình.</p> <h3>Những điều muốn nói thêm</h3> <p>Trong bối cảnh dịch bệnh hiện nay, rất có thể hiện trạng này chính là "bình thường mới". Với những người sinh ra và lớn lên trong thời bình như chúng ta, mấy năm gần đây có lẽ là những ngày tháng đen tối nhất mà chúng ta từng trải qua kể từ khi trưởng thành. Tuy nhiên, dù đông lạnh giá đến mấy cũng sẽ qua đi, dù đêm dài thăm thẳm đến mấy cũng sẽ có ngày kết thúc. Băng giá sẽ tan, mùa xuân sẽ đến, và mặt trời ngày mai vẫn sẽ mọc như thường lệ. Vậy, làm thế nào để vượt qua đêm trường này là một câu hỏi mà mỗi chúng ta đều phải suy ngẫm.</p> <p>Thật sự tôi không đành lòng nhìn vô số người sống trong đau khổ. Đóng cửa lòng mình, không nhìn không nghĩ có phải là lựa chọn duy nhất của tôi không? Tôi có thể làm gì đó không? Dù chỉ là một sự tồn tại nhỏ bé, tôi vẫn luôn tự hỏi mình có thể làm được điều gì. Tôi muốn trong khả năng của mình, nhóm lên một ngọn lửa trại, giúp mọi người tạo ra những kết nối, và trao đi sự đồng hành. Để bạn biết rằng bạn không hề cô đơn, và vẫn còn rất nhiều người khác đang cùng bạn bước qua giai đoạn này.</p> <p>Chúc cho chúng ta, trong đêm dài thăm thẳm, vẫn có những vì sao bầu bạn, vẫn còn ngọn lửa và một trái tim đang thổn thức.</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/collection-of-my-short-poems-2019/https://philoli.com/vi/blog/collection-of-my-short-poems-2019/Những mảnh ghép tâm hồn, có lúc mơ mộng, có lúc thực tế, lại có cả sự hồn nhiên đáng yêu. Tạm gọi đây là những bài thơ ngắn nhé. 《Mặt Trăng》 Mặt Trăng hắt hơi một cái Rải ra muôn vàn vì sao.Thu, 02 Jan 2020 20:53:13 GMT<p>Những mảnh ghép tâm hồn, có lúc mơ mộng, có lúc thực tế, lại có cả sự hồn nhiên đáng yêu.</p> <p>Tạm gọi đây là những bài thơ ngắn nhé.</p> <h3>Huyễn Mộng</h3> <p>《Mặt Trăng》</p> <p>Mặt Trăng hắt hơi một cái Rải ra muôn vàn vì sao.</p> <hr /> <p>《Bồn Cầu》</p> <p>Đầu dây thần kinh của biển cả.</p> <hr /> <p>《Vô Đề》</p> <p>Chim bơi lội giữa trời, cá tung tăng bay lượn trong biển khơi.</p> <hr /> <p>《Mặt Trời Biết》</p> <p>Mặt Trời biết chúng ta sợ bóng tối Nên mỗi khi đêm về Nó lại thắp lên Một vầng trăng cho ta.</p> <p>Mặt Trời biết chúng ta sợ cô đơn Nên mỗi khi xuất hiện Nó lại mang đến Chiếc bóng làm bạn.</p> <hr /> <p>《Cái Giường》</p> <p>Giường là cỗ máy thời gian Nhắm mắt lại Bạn có thể du hành đến tương lai.</p> <hr /> <p>《Hương Vị Nắng》</p> <p>Mỗi món ăn ta đưa vào miệng Thực ra đều mang hương vị của nắng.</p> <hr /> <p>《Cái Giường》</p> <p>Quan tài mở.</p> <hr /> <p>《Cay》</p> <p>SM của thế giới ẩm thực.</p> <hr /> <p>《Thức Ăn》</p> <p>Đao phủ của sự thèm ăn.</p> <h3>Hồn Nhiên</h3> <p>《Niềm Vui Tuổi Thơ》（Phần 1）</p> <p>Thuở bé thơ Ta từng trợn mắt nhìn thẳng mặt trời Rồi sau đó ta mù luôn.</p> <hr /> <p>《Niềm Vui Tuổi Thơ》（Phần 2）</p> <p>Ta thường ở những chỗ tường đất lồi lõm Hoặc bụi cỏ lộn xộn trong bồn hoa Ngồi xổm xuống Tập trung nhìn thật kỹ Thần hồn bay bổng Rồi khi đứng dậy thì ngã sấp mặt.</p> <hr /> <p>《Niềm Vui Tuổi Thơ》（Phần 3）</p> <p>Muỗi mùa hè vo ve như sấm rền Hàng ngàn con, hàng trăm con Rồi sau đó ta phát điên luôn.</p> <hr /> <p>《Vô Đề》</p> <p>Một người thỉnh thoảng còn quên cho bản thân ăn như tôi Thật sự không thích hợp nuôi động vật nhỏ đâu Chắc là để động vật nhỏ nuôi tôi thì hơn.</p> <hr /> <p>《Thám Hiểm》（Truyện ngắn, còn tiếp）</p> <p>Mang theo một thanh bảo kiếm Trong túi nhét vài viên kẹo Cùng một chú chó nhỏ vẫy đuôi không ngừng Thế là có thể lên đường thám hiểm rồi.</p> <p>Đói thì ăn kẹo, khát thì uống nước suối, đêm đến thì tìm một cái cây thật to, đốt lửa trại dưới gốc cây, rồi cùng chú chó nhỏ nằm gần đống lửa. Ngắm sao trời lấp lánh, nghe tiếng củi cháy tí tách, và tiếng ngáy khò khò của chú chó, không mấy chốc đã chìm vào giấc ngủ rồi.</p> <h3>Hiện Thực</h3> <p>《Vạn Sự Khởi Đầu Nan》</p> <p>Vạn sự khởi đầu nan Ngoại trừ việc sinh con.</p> <hr /> <p>《Hội Chứng Sợ Giao Tiếp Xã Hội》</p> <p>Dị ứng với con người.</p> <hr /> <p>《Đi Làm》</p> <p>Bán máu hợp pháp.</p> <hr /> <p>《Lương Hưu》</p> <p>Máu của người trẻ.</p> <hr /> <p>《Chủ Nghĩa Xã Hội》</p> <p>Hiến máu tình nguyện.</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/collection-of-my-interesting-ideas-2019/https://philoli.com/vi/blog/collection-of-my-interesting-ideas-2019/Bạn có hay mơ màng không? Khi mơ màng, bạn thường nghĩ gì? Điều gì sẽ xảy ra nếu con người ngủ đông? Làm thế nào để đạt được sự bất tử? Làm thế nào để trở nên hạnh phúc? Sẽ ra sao nếu con người cũng có diệp lục? Có người ngoài hành tinh không? Tại sao con người phải ngủ? Ký ức là gì? Giới tính là gì? Con người sinh ra đã biết đi chưa? Tại sao có người thích chạy marathon... Những ý tưởng và câu hỏi này thường bất chợt hiện lên trong đầu tôi. Qua các cuộc trò chuyện và tương tác với bạn bè trên mạng, tôi cũng đã nhận được rất nhiều niềm vui và những câu trả lời vô cùng thú vị, và đó là lý do bài tổng hợp cuối năm này ra đời. Mong rằng tôi sẽ mãi như một đứa trẻ, giữ được sự tò mò và óc tưởng tượng phong phú.Thu, 02 Jan 2020 10:53:13 GMT<p>Bạn có hay mơ màng không? Khi mơ màng, bạn thường nghĩ gì?</p> <p>Điều gì sẽ xảy ra nếu con người ngủ đông? Làm thế nào để đạt được sự bất tử? Làm thế nào để trở nên hạnh phúc? Sẽ ra sao nếu con người cũng có diệp lục? Có người ngoài hành tinh không? Tại sao con người phải ngủ? Ký ức là gì? Giới tính là gì? Con người sinh ra đã biết đi chưa? Tại sao có người thích chạy marathon...</p> <p>Những ý tưởng và câu hỏi này thường bất chợt hiện lên trong đầu tôi. Qua các cuộc trò chuyện và tương tác với bạn bè trên mạng, tôi cũng đã nhận được rất nhiều niềm vui và những câu trả lời vô cùng thú vị, và đó là lý do bài tổng hợp cuối năm này ra đời.</p> <p>Mong rằng tôi sẽ mãi như một đứa trẻ, giữ được sự tò mò và óc tưởng tượng phong phú.</p> <p>Điều thú vị nhất ở Twitter là, khi tôi hỏi liệu tế bào ung thư có thể dùng để làm thịt nhân tạo không, có người trả lời "ăn rồi, không ngon"; khi tôi hỏi liệu tế bào ung thư có thể giúp con người đạt được sự bất tử không, lại có người giới thiệu tiểu thuyết và truyện tranh liên quan; khi tôi đề cập đến sự áp bức mang tính cấu trúc của giới tính, tôi lại thấy có người đưa ra những luận điểm chuyên sâu hơn trong cuộc thảo luận. Khả năng tập hợp trí tuệ cộng đồng của một nền tảng mở như vậy thực sự rất tuyệt vời. Tôi cũng rất vui khi nhận được những câu trả lời vô cùng giá trị từ nhiều lĩnh vực khác nhau, dù chỉ từ những câu hỏi có vẻ bình thường. Xin cảm ơn các Tweeter nhiệt tình.</p> <h2>Điều gì sẽ xảy ra nếu con người ngủ đông?</h2> <p>Con người chúng ta, trải qua hàng trăm nghìn năm tiến hóa mà vẫn chưa phát triển được khả năng ngủ đông, thật là lạc hậu quá đi.</p> <p>Thử nghĩ xem, nếu ngủ đông, chúng ta sẽ tiết kiệm được một lượng lớn năng lượng dùng để sưởi ấm, tiết kiệm được vô số lương thực, tránh được sự lãng phí tài nguyên do hiệu suất làm việc và học tập thấp của con người trong điều kiện nhiệt độ thấp. Hơn nữa, tất cả các ngành công nghiệp sẽ ngừng hoạt động, lượng khí thải carbon toàn cầu giảm xuống mức thấp nhất, và sinh quyển bắt đầu tái tạo chu trình của nó.</p> <p>Khi chúng ta thức dậy, xuân về hoa nở, chất lượng không khí khắp nơi đều tuyệt vời. Mọi người bắt đầu một năm làm việc, học tập và sinh sống mới trong trạng thái thoải mái nhất.</p> <p>Mỗi quốc gia có thể sắp xếp lịch ngủ đông dựa trên vĩ độ của mình, ví dụ, khi Bắc bán cầu ngủ đông thì Nam bán cầu vẫn làm việc. Một số công việc cần bàn giao có thể được thêm vào danh sách việc cần làm của người ngủ đông, để họ thức dậy một giờ mỗi ngày hoặc một ngày mỗi tuần, hoàn thành những công việc cấp bách và cần thiết.</p> <p>Khi tất cả mọi người đều ngủ đông, chính phủ sẽ giữ lại một số ít người để duy trì an ninh trật tự hàng ngày của thành phố, bảo vệ tính mạng và tài sản của con người, cũng như ứng phó với các thảm họa khẩn cấp cá biệt. Những công việc vặt hàng ngày khác, như dọn dẹp đường phố, có thể dùng một lượng lớn robot; việc thu thập và ghi chép tin tức có thể được thực hiện tự động bằng máy bay không người lái để quay phim, sắp xếp, vừa làm tư liệu vừa có thể cho mọi người đọc khi thức dậy.</p> <p>Nếu có người ngoài hành tinh xâm lược, chiến tranh quốc gia, hoặc thảm họa thiên nhiên lớn, sẽ có thêm nhiều lực lượng chuyên nghiệp được đánh thức để giải quyết. Trong thời gian ngủ đông quy định, mọi người có thể tùy chỉnh các gói ngủ đông cá nhân hóa. Chẳng hạn, khi tuyết rơi, bạn và bạn bè sẽ được đánh thức để ra ngoài chơi đùa với tuyết; khi thời tiết đẹp hoặc có cảnh tượng kỳ vĩ, bạn sẽ được đánh thức để ngắm cảnh; nếu hẹn cùng ai đó thức dậy đồng thời, thì mỗi lần tỉnh giấc bạn đều có người bầu bạn vui chơi.</p> <p>Ngoài ra còn có kế hoạch ngủ đông an toàn và lành mạnh phù hợp để giảm cân. Thông qua việc điều chỉnh thời gian ngủ đông và liều lượng dinh dưỡng nạp vào, bạn sẽ thức dậy với một vóc dáng khỏe mạnh và xinh đẹp. Để đảm bảo sức khỏe cho người ngủ đông, cường độ của kế hoạch giảm cân sẽ có những hạn chế nhất định...</p> <p>Nếu con người bắt đầu ngủ đông, thật khó nói đây có phải là điều tốt cho nhân loại hay không, nhưng chắc chắn là một điều tốt cho Trái Đất.</p> <h2>Khi da người có diệp lục</h2> <p>Nếu thông qua biến đổi gen, các tế bào da của con người đều có diệp lục, vậy thì con người có lẽ không cần ăn uống hay nấu nướng nữa, chỉ cần uống một chút dung dịch dinh dưỡng vô cơ rồi phơi nắng là no. Tác dụng phụ duy nhất là toàn thân bạn sẽ biến thành màu xanh lá cây.</p> <p>@yourcountry64: Không phải vậy. Thực vật hấp thụ đủ ánh sáng nhờ có nhiều cành và diện tích lá rộng lớn. Tỷ lệ diện tích bề mặt/thể tích của cơ thể người rất thấp, khiến con người không có đủ hiệu suất quang hợp, trong khi lại có quá trình trao đổi chất cực kỳ năng động và nhu cầu năng lượng khổng lồ. Nếu con người có thể quang hợp, thì trong một ngày đầy nắng, nó cũng chỉ cung cấp chưa đến một phần trăm tổng nhu cầu năng lượng của cơ thể mà thôi.</p> <h2>Sử dụng tế bào ung thư để đạt được sự bất tử?</h2> <p>Tế bào ung thư không bị giới hạn bởi cơ chế tự hủy của tế bào. Chỉ cần có đủ chất dinh dưỡng, tế bào ung thư có thể tăng trưởng và phân chia vô hạn, không lão hóa và không chết. Nếu tìm được một cơ chế nào đó, biến tất cả tế bào trong cơ thể người thành tế bào ung thư, đồng thời hạn chế sự phân chia ở một mức độ nhất định, vậy thì liệu con người có đạt được sự bất tử không?</p> <p>Chúng ta có thể nghiên cứu cách tế bào ung thư phá vỡ giới hạn của cơ chế tự hủy tế bào và áp dụng điều này vào các tế bào bình thường. Vì hiện tại chỉ có tế bào ung thư mới có khả năng tăng trưởng vô hạn, nên cũng có thể nghiên cứu cách để chúng phục hồi các chức năng bình thường khác, nhằm mục đích giúp tế bào bình thường không lão hóa.</p> <p>@EndlessNull: Lúc đó thì nó chắc không còn gọi là tế bào ung thư nữa rồi (tế bào HeLa).</p> <h2>Sử dụng tế bào ung thư làm thịt nhân tạo?</h2> <p>Liệu có thể sử dụng khả năng phân chia vô hạn của tế bào ung thư để làm thịt nhân tạo không? Nếu được, vậy thì chúng ta có phải sẽ có nguồn cung cấp thịt giá rẻ và vô tận không?</p> <p>@Reno_Lam: Vẫn cần chất dinh dưỡng để nhân bản, và việc sản xuất môi trường nuôi cấy cũng là một nút thắt cổ chai. Đương nhiên, nếu nói về mô được nuôi cấy nhân tạo, thì hiện nay đã có cách để loại bỏ giới hạn phân chia tế bào, giúp chúng tăng sinh nhanh chóng (tương đối). Vì môi trường nuôi cấy tế bào động vật hiện nay thường được chiết xuất từ động vật (như bò), nên thịt nuôi cấy trong phòng thí nghiệm (lab-grown meat) hiện vẫn chưa được coi là thực phẩm thuần chay (ngay cả khi nguồn tế bào có thể đồng ý cung cấp cell line để "trồng" thịt).</p> <p>@hg4867: Cũng là phân chia tế bào, nhưng nuôi heo vẫn rẻ và hiệu quả hơn.</p> <p>@shijiejilupian: Có một cuốn tiểu thuyết khoa học viễn tưởng tên là 《Người Ung Thư》, khá thú vị đấy.</p> <p>@dizzzzziness: Mô ung thư ăn vào như đất, rất khó ăn.</p> <p>@eGUAbe2V7j26GHw: Thưa ông, đây là món ung thư tiền liệt tuyến kho tàu mà ông đã gọi... Ai mà ăn nổi chứ...</p> <h2>Nuôi dưỡng trẻ em theo xã hội hóa</h2> <p>Nếu để nhà nước thống nhất nuôi dưỡng tất cả trẻ sơ sinh, cung cấp dịch vụ bảo mẫu và chăm sóc trẻ em tốt nhất, cho trẻ đủ tình yêu thương và sự đồng hành, đảm bảo phát triển toàn diện cả thể chất lẫn tinh thần. Việc sinh đẻ có chọn lọc và nuôi dạy tốt sẽ dựa vào tuyên truyền. Cha mẹ ruột cần phải qua đánh giá và hoàn tất thủ tục nhận nuôi mới có thể đón con về, sau đó sẽ tiếp tục theo dõi, nếu không đạt tiêu chuẩn sẽ bị thu hồi. Nếu không vượt qua đánh giá, trẻ sẽ do chính phủ nuôi dưỡng vĩnh viễn. Vậy liệu cách này có thể tối đa hóa lợi ích của trẻ, nuôi dưỡng những đứa trẻ khỏe mạnh nhất không?</p> <p>Việc nuôi dưỡng tập trung không phải là sản xuất dây chuyền. Ngoài bảo mẫu, sẽ có những người khác cung cấp tình yêu thương và sự đồng hành, ví dụ như mô hình cộng đồng/đại gia đình, một cặp cha mẹ mới được chỉ định sẽ đồng thời chăm sóc năm, sáu đứa trẻ. Các cặp cha mẹ khác muốn nhận nuôi, nếu có khả năng và điều kiện, có thể nhận nuôi thêm vài đứa. Chi phí một phần đến từ thuế, một phần đến từ phí nuôi dưỡng bắt buộc thu từ cha mẹ ruột. Những trường hợp thực sự không thể chi trả phí nuôi dưỡng sẽ do nhà nước gánh vác.</p> <p>Cha mẹ nào muốn và có khả năng nuôi con thì có thể làm thủ tục nhận nuôi để đón con về. Những trường hợp không đón về cơ bản là do cha mẹ không đủ khả năng nuôi dưỡng. Hơn nữa, chính phủ cũng có thể cung cấp mọi thứ mà những bậc cha mẹ tốt có thể mang lại. Mô hình sống sẽ giống hệt một gia đình lớn có năm, sáu đứa trẻ, không phải quản lý theo kiểu trường học hay tập trung ăn ở. Điểm khác biệt duy nhất là giữa họ và đứa trẻ không có quan hệ huyết thống.</p> <p>Xin trích dẫn câu trả lời của cô giáo Lý Dĩnh. Tôi thấy góc nhìn này rất hay. Ý nghĩa lớn nhất của các loại hình gia đình nhỏ là sự đa dạng và tự do. Khi đối mặt với môi trường biến đổi không ngừng, khả năng chống chịu rủi ro của chúng mạnh hơn nhiều so với mô hình tập trung quyền lực. (Ý tưởng của tôi được khơi gợi từ câu "làm cha mẹ không cần thi cử", tôi nghĩ nếu thêm một kỳ thi thì sẽ thế nào. Trong điều kiện bình thường, hầu hết cha mẹ đều có thể vượt qua, nhưng mọi người lại có xu hướng cực đoan khi nghe đến từ "thống nhất").</p> <p>@LiYing_2015: Khuyên đọc cuốn 《Thế giới mới tươi đẹp》. Vấn đề lớn nhất của chế độ tập trung quyền lực là thiếu thông tin cục bộ (local information), sự quản lý quan liêu tuyệt đối không thể đối phó với những môi trường vi mô (micro-environment) biến đổi khôn lường. Về kinh tế, tập trung quyền lực sẽ dẫn đến nghèo đói tập thể; về nuôi dưỡng con cái, tập trung quyền lực sẽ làm khả năng chống chịu rủi ro giảm xuống hàng triệu lần. Một khi xuất hiện tình huống ngoài dự kiến, sẽ không thể ứng phó, dẫn đến diệt vong toàn bộ. Trong khi đó, sự phức tạp của xã hội loài người và tự nhiên đều vượt xa khả năng thiết kế của con người, vì vậy những "bất ngờ" như vậy chắc chắn sẽ xảy ra. Đây chính là ý nghĩa của tự do: mỗi người biết được lợi ích cụ thể của riêng mình, khác biệt với người khác, và tự mình ứng phó theo cách riêng. Tự do kinh tế mang lại sự linh hoạt và thịnh vượng, giống như sự đa dạng biến đổi trong sinh học, đó là cách duy nhất để tồn tại. Tự do về mặt xã hội và chính trị cũng có ý nghĩa quan trọng không kém tự do kinh tế. Sự thay đổi của thế giới thường khác với lịch sử, không có tiền lệ để theo dõi, không có kiến thức để tham khảo, không thể dự đoán, không thể lên kế hoạch. Vì vậy, chỉ có chế độ tự do mới dẫn đến vô số biến đổi, và sau đó mới có khả năng để lại hạt giống của những người sống sót trong những thay đổi của tương lai.</p> <p>Một ý tưởng tuyệt vời khác. Nuôi dưỡng theo xã hội hóa không nhất thiết có nghĩa là chuyên chế, mà ngược lại có thể giải phóng giới trẻ, không bị áp lực của quyền lực gia trưởng và gia đình, giúp thanh niên có thêm không gian tự do lựa chọn.</p> <p>@Searl_Scarlet: Trotsky đã từng đưa ra một kế hoạch chuyển đổi trong thời kỳ Kế hoạch 5 năm đầu tiên của Liên Xô: tất cả các công việc gia đình, nuôi dạy con cái, bếp ăn, v.v., đều được giao cho các tổ chức phúc lợi công cộng xử lý. Mục đích cuối cùng là loại bỏ chức năng kinh tế của gia đình, từ đó xóa bỏ gia đình. Tuy nhiên, kết quả là do thiếu vốn, chương trình phúc lợi này chỉ được thực hiện ở khu vực ngoại ô Moscow và đã bị hủy bỏ dưới thời Stalin. (Xem chi tiết trong 《Cuộc Cách Mạng Bị Phản Bội》).</p> <p>@postmodernbrute: Bạn hãy thử thay đổi cách suy nghĩ. Nuôi dưỡng theo xã hội hóa không có nghĩa là chính phủ phải cung cấp "dịch vụ bảo mẫu và chăm sóc trẻ em". Ví dụ, các cộng đồng địa phương có thể thành lập một tổ chức hỗ trợ nuôi dạy trẻ, phân bổ nghĩa vụ nuôi dưỡng cho toàn bộ cộng đồng. Điều này có thể tránh được nhiều vấn đề.</p> <p>Mặc dù chế độ gia đình có lịch sử lâu đời, nhưng cùng với sự tiến bộ của xã hội, chất lượng công dân được nâng cao, tỷ lệ sinh giảm, nhà nước và cộng đồng ngày càng gánh vác nhiều trách nhiệm nuôi dạy con cái hơn (tham khảo các chính sách khuyến khích sinh sản ở các nước phát triển). Việc sinh con ngoài giá thú ngày càng phổ biến, biết đâu một ngày nào đó chế độ gia đình sẽ hoàn toàn tan rã. Ảnh hưởng của cha mẹ đối với con cái ngày càng yếu đi, và cũng đang tiến gần đến mô hình mà tôi đã đề cập. Một xã hội văn minh phát triển cao vẫn có hy vọng đạt được điều này.</p> <p>Một ví dụ thực tế rất gần với ý tưởng này: Làng trẻ em SOS.</p> <h2>Chuồn chuồn robot bắt muỗi</h2> <p>Dùng chuồn chuồn bionics để bắt muỗi trong phòng thì sao nhỉ? Chúng sẽ bay lượn khắp phòng khi không có việc gì, hoạt động im lặng và có thể lơ lửng tại chỗ. Trên đầu lắp một khẩu súng laser mini, công suất không đủ làm hỏng đồ nội thất nhưng vừa đủ để bắn hạ muỗi. Sau khi muỗi rơi xuống, nó sẽ nhặt lên và vứt vào thùng rác. Nếu thấy không nhân đạo, khẩu súng laser có thể thay bằng súng hơi, chỉ làm muỗi choáng váng rồi ném ra ngoài cửa sổ. Những lúc khác, chuồn chuồn sẽ đậu trên đế sạc không dây để sạc, đồng thời theo dõi mọi động tĩnh trong phòng.</p> <p>@asaaoiokaeri: Có thể cải tiến một chút, bằng cách phát ra một loại pheromone kỳ diệu để dụ muỗi đến gần chuồn chuồn và tiêu diệt. Ngoài ra còn có khả năng nhận diện muỗi thông minh (ý kiến táo bạo).</p> <p>@MapleYu_Neko: Tạm thời liệt kê các bộ phận cần thiết cho chuồn chuồn bionics:</p> <p>Động cơ cường độ cao mô phỏng cơ bắp (hoặc thứ gì đó tương tự) Cánh bionics siêu nhẹ, mỏng và dẻo Dai Siêu tụ điện sạc/xả nhanh Hệ thống phát laser siêu nhỏ or máy nén khí mạnh Hệ thống định vị trong nhà Hệ thống nhận diện địch/ta Thiết bị gắp vật thể Đế sạc không dây không nhất thiết phải có, chỉ cần đủ điểm tiếp xúc là được.</p> <h2>Máy tạo giấc mơ</h2> <p>Có thể dùng "máy tạo giấc mơ" để giải quyết các vấn đề tinh thần của bệnh nhân trong giai đoạn chăm sóc cuối đời không? Máy tạo giấc mơ có thể can thiệp trực tiếp vào ý thức con người, giúp họ luôn chìm đắm trong giấc mơ mọi lúc mọi nơi. Trong giấc mơ, họ có thể thực hiện những ước mơ còn dang dở, như phục hồi sức khỏe, quay lại một ký ức đáng tiếc để chọn lựa lại, du lịch vòng quanh thế giới, v.v. Dù sao thì cũng là người sắp lìa đời, việc không phân biệt được thực tế và hư ảo cũng không thành vấn đề lớn.</p> <p>@Qiolin_: Cốt truyện của game To the Moon đó! Hồi đó chơi khóc luôn.</p> <h2>Du hành thời gian trên Internet</h2> <p>100 năm nữa, nếu những mạng xã hội chính này vẫn còn tồn tại, Internet sẽ xuất hiện rất nhiều "ngôi mộ kỹ thuật số". Mỗi tài khoản, mang theo những mảnh ghép cuộc sống và ký ức của chủ nhân đã khuất, sẽ ngày càng bị chôn vùi sâu hơn qua từng làn sóng Internet.</p> <p>Đến lúc đó, có lẽ ai đó sẽ phát triển dự án 《Du hành không gian-thời gian kỹ thuật số trăm năm》, thiết lập một trang web chuyên biệt hoặc các kênh duyệt khác, liệt kê những "ngôi mộ kỹ thuật số" đáng được khai quật nhất trong suốt một thế kỷ qua, và chỉ đường cho mọi người.</p> <p>Ở đây có những người nổi tiếng dưới ánh đèn sân khấu và cả vô số người bình thường, đây là cửa sổ quan sát nhân loại tuyệt vời nhất. Tại đây, bạn có thể thấy mọi chi tiết, từ khi một đứa trẻ chào đời cho đến khi chúng dần già đi, và dòng cuối cùng là cáo phó được đăng hộ. Hãy xem, những hỉ nộ ái ố của con người trăm năm trước và hôm nay giống nhau đến nhường nào. Từng cá thể đã từng sống động, thật thú vị biết bao.</p> <p>Họ đã sống rất nghiêm túc. Họ đã chết rất cố gắng.</p> <p>Họ còn bị kẹt xe ư? Thật không thể tin nổi. Cái thứ họ cầm trên tay có phải là "điện thoại di động" không? Tôi đã từng thấy ở nhà ông nội tôi. Tốc độ mạng là cái gì vậy?</p> <h2>Tại sao con người phải ngủ?</h2> <p>Sự cần thiết của giấc ngủ là gì? Con người liệu có thể phát triển đến mức không cần ngủ mà vẫn được nghỉ ngơi đầy đủ không?</p> <p>Phục hồi thể lực có thể thực hiện khi tỉnh táo, chỉ cần ngồi/nằm; trạng thái ngủ não vẫn hoạt động, chỉ là đang sắp xếp lại thông tin, vậy liệu có thể phát triển thành việc sắp xếp khi tỉnh táo không? Thói quen ngủ hàng ngày của động vật có phải hình thành vì trời tối không có việc gì làm không? Gấu Bắc Cực có nhìn thấy vào ban đêm không, vào đêm cực thì chúng ngủ suốt hay vẫn ra ngoài kiếm ăn?</p> <p>Tôi biết hiện tại giấc ngủ có sự cần thiết của nó, nhưng nếu xét trên một thang thời gian dài hơn, liệu có thể tiến hóa ra những cá thể không ngủ mà vẫn được nghỉ ngơi đầy đủ không? Bởi vì tôi cũng rất tò mò, từ góc độ tiến hóa, các đặc tính như hiệu quả sửa chữa DNA cao, sắp xếp ký ức trong trạng thái ngủ, liệu có phải là do động vật đã có thói quen ngủ trước (ngủ thì không có việc gì làm), rồi não mới cố tình chuyển thời gian làm việc của những công việc này từ bất kỳ lúc nào sang trạng thái ngủ?</p> <p>@ZenithFZH: Có lẽ là trước hết có nhu cầu dọn dẹp, từ đó phát triển các hoạt động tương tự giấc ngủ (một trạng thái mà nhiều chức năng sinh lý bị tắt) và dần dần ổn định trong quá trình tiến hóa. Mọi cơ quan nội tạng của con người đều có nhu cầu dọn dẹp. Tuy nhiên, tôi quan tâm hơn đến phần ion, ví dụ như bạn uống quá nhiều trà đặc thì tim sẽ khó chịu, đó là do natri vượt quá mức, tương tự như nguyên nhân thiếu ngủ. Não cũng cần khôi phục cân bằng natri-kali, hệ thống động lực cần trở về điểm ban đầu. (@philo2018: Nhưng nhất thiết phải tắt nhiều chức năng sinh lý mới có thể dọn dẹp sao? Tại sao không tiến hóa thành vừa tỉnh táo vừa dọn dọn dẹp?) Các cơ quan khác cũng có nhu cầu chứ, ví dụ như gan và thận cũng có công việc cần làm, chúng sẽ bị chi phối bởi hệ thần kinh giao cảm/phó giao cảm/đường dẫn kích thích đi lên, v.v. Nếu cứ phải duy trì trạng thái căng thẳng thì không thể thực hiện được.</p> <p>@yourcountry64: Đêm cực quang chính là mùa đông rồi, gấu Bắc Cực vào mùa đông dĩ nhiên là ngủ đông vài tháng.</p> <p>@sumail666 Tái tạo năng lượng. Tôi từng thấy một góc nhìn: ngủ là đi vào vũ trụ (tiêu hao rất lớn), khi thức làm việc chỉ là tích lũy năng lượng cho nó.</p> <p>@googollee: Ngược lại, độ phức tạp của não bộ tăng lên, cần thời gian ngừng hoạt động để bảo trì, nên mới tiến hóa ra giấc ngủ. Một cuốn sách: Tại sao phải ngủ?</p> <h2>Thế giới đa chiều</h2> <p>Liệu chúng ta có đang sống trong cùng một không gian với các sinh vật năm chiều, sáu chiều, ... mười một chiều, cùng hít thở với họ, nhưng vì khả năng quan sát của chúng ta có hạn, nên chỉ có thể nhìn thấy chính mình?</p> <p>Họ là những thực thể mà chúng ta không thể nào tưởng tượng được, giống như người giấy không thể hình dung ra thế giới ba chiều. Vũ trụ mà chúng ta đang quan sát hiện nay đã lớn đến mức khó tin rồi, nhưng mỗi khi tăng thêm một chiều không gian lại tương đương với việc có thêm vô số vũ trụ🤔...</p> <p>Ảnh hưởng của các chiều không gian có thể là ảnh hưởng của thuyết nhân quả không? (Một giả thuyết) Khả năng quan sát thể hiện như thế nào? Hai đường thẳng khác hướng tạo thành mặt phẳng, hai mặt phẳng khác hướng tạo thành không gian, vậy thì hai không gian khác hướng sẽ tạo thành không gian bốn chiều, cứ thế suy luận xuống. Các lựa chọn khác nhau có thể được xem là sự chuyển đổi từ không gian này sang không gian khác (tạo ra ảnh hưởng đến thế giới), và liệu các sinh vật chiều cao hơn có thể vẫn là chúng ta</p> <p>@asaaoiokaeri: Ảnh hưởng của các chiều không gian có thể là ảnh hưởng của thuyết nhân quả không? (Một giả thuyết) Khả năng quan sát thể hiện như thế nào? Hai đường thẳng khác hướng tạo thành mặt phẳng, hai mặt phẳng khác hướng tạo thành không gian, vậy thì hai không gian khác hướng sẽ tạo thành không gian bốn chiều, cứ thế suy luận xuống. Các lựa chọn khác nhau có thể được xem là sự chuyển đổi từ không gian này sang không gian khác (tạo ra ảnh hưởng đến thế giới), và liệu các sinh vật chiều cao hơn có thể vẫn là chúng ta? (@philo2018: Có thể. Thực ra chúng ta đang sống ở các chiều không gian khác, chỉ là vì giới hạn tư duy nên chỉ có thể nhìn thấy bản thân mình trong thế giới ba chiều (hình chiếu)) Wow, từ "hình chiếu" thật hình tượng! Phấn khích quá!!!!!!!!!! Đúng là như vậy, vì không thể quan sát trực tiếp, nên chúng ta mới cảm thấy cuộc sống của mình là tuyến tính.</p> <p>@muzi_ii: Khuyên xem bộ phim tài liệu khoa học của Pháp 《Đa chiều: Bước đi toán học》. Trên Bilibili có bản phụ đề song ngữ.</p> <h2>Con người sinh ra đã biết đi chưa?</h2> <p>Đi bộ là kỹ năng con người thuần túy học được sau này hay là kỹ năng đã được ghi vào gen?</p> <p>Nhiều loài động vật vừa sinh ra đã biết chạy, tại sao con người sinh ra không những không biết đi mà còn phải được dạy? Nếu không đặc biệt dạy em bé đi, liệu bé có thể tự học thành thạo không? Nếu bé lớn lên trong một không gian kín, chưa từng thấy ai đi bộ, liệu bé sẽ trở thành người khuyết tật hay đột nhiên biết đi?</p> <p>@gloriousgobid: Trẻ con sinh ra không những không thể đi bộ, mà ngay cả ngồi dậy và lật người cũng không làm được, bởi vì hệ thống cơ xương và thần kinh của cơ thể chưa phát triển đến mức đó. Trẻ con phải trải qua các quá trình lật người, ngồi dậy, bò, đứng, và đi bộ không cần vịn. Thực ra những quá trình này không cần dạy, bé tự sẽ làm được khi đến thời điểm.</p> <h2>Về ký ức</h2> <p>Con người được hình thành từ ký ức, chứ không phải từ quan điểm. Bạn có thể tìm thấy một người có cùng lập trường và quan điểm với bạn về mọi việc trên Trái Đất, nhưng người đó không thể thay thế bạn, và bạn cũng không thể thay thế người đó, bởi vì mỗi người các bạn đều có những ký ức khác nhau.</p> <p>Nếu một ngày bạn mất trí nhớ (không thể hồi phục), việc duy trì những tình cảm trong quá khứ không còn cần thiết nữa, bởi vì bạn đã được tái sinh, coi như là một người khác rồi.</p> <p>Ký ức của bạn tạo nên con người bạn. Nếu trong ký ức của bạn chỉ có thù hận, thì bạn chính là thù hận; nếu trong ký ức của bạn chỉ có niềm vui, thì bạn chính là niềm vui; nếu trong ký ức của bạn chỉ có tình yêu, thì bạn chính là tình yêu.</p> <p>@stoneyshow: Điều này trùng khớp với học thuyết 《Ai có câu chuyện hay hơn》 của Đại Tể tướng Tyrion Lannister.</p> <h2>Về giới tính</h2> <p>Cộng đồng chuyển giới (MtF/FtM) rốt cuộc là không thể chấp nhận cơ thể của mình (cơ quan sinh dục), hay không thể chấp nhận một loạt các ảnh hưởng mà giới tính mang lại, ví dụ như những kỳ vọng và xiềng xích mà xã hội đặt ra cho các giới tính khác nhau?</p> <p>Nếu một xã hội hoàn toàn không phân biệt đối xử với bất kỳ giới tính nào, tất cả mọi người đều có thể tự do phát triển theo sở thích của mình, công việc được đối xử bình đẳng, mọi đặc điểm giới tính đều không bị kỳ thị, vậy thì liệu còn có người chuyển giới (trans) nữa không?</p> <p>@tianna0026: Cộng đồng chuyển giới là những người có nhận thức về giới tính của bản thân khác với giới tính sinh học, nên họ mới muốn chuyển giới. Tôi nghĩ có thể nói rằng các quy tắc xã hội hoặc ảnh hưởng từ xã hội ít nhiều đã tác động đến suy nghĩ của họ, nhưng đó không phải là nguyên nhân chính. Nguyên nhân chính vẫn đến từ cơ thể.</p> <p>@h121040: Lấy bản thân làm ví dụ, tôi từng có ý nghĩ muốn trở thành một cô gái futa (có cả hai giới tính). Tôi muốn có ngoại hình, giọng nói của con gái, và cũng muốn có cả hai bộ phận sinh dục. Bởi vì tôi đã trải nghiệm cảm giác kích thích của phần nam tính, đồng thời cũng rất tò mò cảm giác kích thích của nữ giới là như thế nào. Có lẽ tôi lớn lên trong một môi trường khá cởi mở, bạn bè tôi đều ủng hộ việc sống thật với bản thân. Tóm lại, chỉ futa bẩm sinh tôi mới muốn, còn bây giờ đã là con trai thì cứ thuận theo tự nhiên.</p> <h2>Chủ đề hói đầu</h2> <p>Chủ đề hói đầu chỉ mới "hot" trong hai năm gần đây, hay mười năm trước (và từ trước đến nay) nó cũng "hot" như vậy rồi?</p> <p>@asaaoiokaeri: Mười năm trước, công nghệ máy tính chưa phát triển đến vậy, cho dù có người hói đầu làm những thứ này cũng không thể truyền bá rộng rãi được. Giống như sự khác biệt Nam Bắc, cũng chỉ mới "hot" vài năm gần đây, nhưng những vấn đề này vẫn luôn tồn tại. Có phải chúng ta mới bắt đầu quan tâm đến những vấn đề này không? Có thể là vì trước đây giao thông chưa phát triển lắm, người miền Bắc vào Nam học ít, tương tự người miền Nam ra Bắc học cũng ít, nên không có nhiều sự đồng cảm.</p> <p>@SamuelsLilin: Để một chủ đề có thể duy trì lâu dài, cần quan sát tính thời đại, tính thời sự, xu hướng xã hội và điểm chú ý của chính nó. Tìm kiếm trên Magi, đáng chú ý là dầu gội Bawang (霸王). Lý do tại sao nó dần trở thành xu hướng có lẽ là do những lời trêu chọc về việc thức khuya và lập trình viên làm việc quá sức trong vài năm gần đây, từ đó trở thành nhu cầu thị trường và thuộc tính của một thuật ngữ Internet. Sự nổi bật của gen hói đầu cũng là một trong những điều kiện tạo nên thuộc tính cơ bản hiện tại của nó, 10 năm trước và bây giờ vẫn có sự khác biệt. (@philo2018: Có thể hiểu rằng, mặc dù vấn đề hói đầu luôn tồn tại, nhưng trong những năm gần đây, xu hướng này thực sự trở nên nghiêm trọng hơn. Bởi vì sự phát triển của Internet di động, cuộc sống về đêm có nhiều cách giải trí hơn, và sự phổ biến của mô hình làm việc 996 đã dẫn đến số lượng người thức khuya tăng đáng kể so với trước đây. Ngoài ra, việc tăng số lượng lập trình viên, những người hoạt động sôi nổi trên Internet, cũng khiến các vấn đề (hói đầu) mà họ gặp phải dễ trở thành điểm nóng trên Internet hơn.) Thực ra tôi không nghĩ rằng hói đầu về mặt sinh lý đã trở nên nghiêm trọng hơn trong những năm gần đây, mà là tiếng nói của các nhóm có thể giao lưu, tìm kiếm sự đồng cảm lẫn nhau. Tiếng nói và nhu cầu của họ đã tạo ra thị trường và hình thành mối liên kết. Internet trong quá trình thúc đẩy này đã gán cho việc hói đầu, rụng tóc nhiều hơn những ý nghĩa sâu sắc hơn. Và áp lực xã hội cùng các yếu tố môi trường đã khiến mọi người quan sát xung quanh và chính bản thân mình xem liệu có thực sự xuất hiện vấn đề rụng tóc hói đầu vì một số lý do nào đó không.</p> <h2>Tại sao con người phải sống? (Một lời giải thích bi quan)</h2> <p>Con người sống là để giết thời gian.</p> <p>Cái gọi là xã hội vận hành tốt là, trong điều kiện đảm bảo không chết đói thông qua công việc, mọi người vẫn còn sức lực để phát triển sở thích giết thời gian; cái gọi là thay đổi thế giới là, hoặc là tìm ra một cách giết thời gian mới, hoặc là giúp nhiều người giết thời gian một cách vui vẻ hơn; cái gọi là khám phá những điều chưa biết là, ăn no rửng mỡ, muốn tìm thứ gì đó chưa ai từng chơi để giết thời gian.</p> <p>Cái gọi là phát triển sở thích là, làm cho quá trình giết thời gian bớt nhàm chán hơn; cái gọi là yêu đương là, tìm một người cùng bạn giết thời gian; cái gọi là kết bạn là, tìm một nhóm người cùng bạn giết thời gian.</p> <p>Cái gọi là đo lường giá trị của một người là, tính toán xem rốt cuộc có bao nhiêu người đã dành bao nhiêu thời gian cho bản thân bạn hoặc những thứ bạn tạo ra. Tổng thời gian càng dài, thì có thể nói người đó đóng góp giá trị càng lớn. Ví dụ như những người khai phá lĩnh vực mới để vô số thế hệ sau nghiên cứu, những người viết ra các tác phẩm kinh điển để vô số thế hệ sau đọc và nghiên cứu đi nghiên cứu lại, những người tạo ra YouTube, Twitter, những người tạo ra iPhone, v.v.</p> <h2>Tại sao mọi thứ trong giấc mơ đều có vẻ vô cùng chân thực?</h2> <p>Những sự vật, cảnh tượng, bối cảnh xuất hiện trong mơ, dù có kỳ lạ và hoang đường đến đâu, khi bạn đang ở trong đó, bạn sẽ không bao giờ nghi ngờ logic và sự hợp lý của tất cả những điều này, mà ngược lại, hoàn toàn tin tưởng và thụ động trải nghiệm diễn biến của câu chuyện.</p> <p>Tôi nghĩ, có lẽ là vì giấc mơ và thực tại đều có hệ thống quan điểm thế giới hoàn chỉnh riêng. Mọi thứ xuất hiện trong mơ đều phù hợp với hệ thống quan điểm thế giới mới đã được bạn nội hóa, vì vậy bạn sẽ cảm thấy mọi thứ đều hợp tình hợp lý và cũng vô cùng chân thực.</p> <h2>Sai lệch nhận thức</h2> <p>Tại sao trong phim truyền hình, kẻ xấu trở thành người tốt lại có thể thu hút một lượng lớn người hâm mộ, nhưng nếu người tốt trở thành kẻ xấu thì lại rất dễ bị mọi người khinh bỉ? Tuy nhiên, nếu đánh giá dựa trên những việc xấu thực tế mà cả hai bên đã làm, thì kẻ xấu đã làm nhiều việc xấu hơn người tốt rất nhiều. Liệu đây có phải là một ví dụ về việc con người bị cảm xúc che mờ lý trí không?</p> <p>@softlips1024: Trên thị trường vốn cũng có tình huống tương tự: nếu một cổ phiếu đang nắm giữ trước đó liên tục tăng giá nhưng giờ đột nhiên giảm một chút, dù tổng thể vẫn có lãi nhưng nhà đầu tư sẽ rất hối tiếc; nếu trước đó liên tục giảm giá nhưng giờ đột nhiên tăng một chút, dù tổng thể vẫn lỗ nhưng nhà đầu tư sẽ rất vui mừng. Trong tài chính hành vi, hiện tượng này được gọi là tài khoản tâm lý (Mental accounting), chỉ việc con người phi lý trí phân biệt lợi nhuận và thua lỗ. (@philo2018: À tôi nhớ ra rồi, đó là ác cảm với thua lỗ! Chắc là cùng một nguyên lý.) Đúng vậy, mức độ chấp nhận rủi ro của con người khi đối mặt với lợi nhuận và thua lỗ có sự khác biệt đáng kể. Ví dụ, người thắng khi chơi bài, đánh mạt chược sẽ cảm thấy dừng ở đây là được rồi, còn người thua thì luôn muốn tiếp tục vì nghĩ rằng biết đâu sẽ gỡ lại vốn. Ngành khoa học mới nổi này khá thú vị, hiện vẫn đang trong quá trình hoàn thiện, và giới học thuật cũng đang tranh luận không ngừng.</p> <p>@EoyWVGbVYr1NXuP: Chỉ riêng về việc sáng tạo câu chuyện, cảm giác của tôi là nhân vật phản diện dễ khiến người ta đồng cảm và khơi gợi tâm lý cứu thế của người xem một cách tự mãn; tương tự, (với cùng khả năng sáng tạo) nhân vật chính diện khó xây dựng hơn, nhiều khi là do nhân vật chính diện chưa được xây dựng đủ tốt. Còn về mặt xã hội học thì lại là chuyện khác.</p> <p>@Yvonne520: Nhớ đến một câu nói khác. Người tốt phải trải qua chín chín tám mốt kiếp nạn mới có thể thành Phật, còn kẻ xấu chỉ cần buông đao xuống là có thể thành Phật rồi.</p> <h2>Tại sao lời nói của đàn ông không đáng tin cậy?</h2> <p>Tục ngữ có câu "Miệng đàn ông, quỷ dối trá", so với phụ nữ, lời nói của đàn ông có thực sự đáng tin cậy đến vậy không? Nếu đúng là như vậy, từ góc độ tiến hóa và truyền gen, liệu có phải đàn ông phải dùng lời dối trá mới có thể tối đa hóa lợi ích của mình? Vì phụ nữ là chủ thể sinh sản, nên họ không cần đến kỹ năng cao siêu trong việc này chăng?</p> <h2>Tại sao có người thích chạy marathon?</h2> <p>Những người thích chạy marathon nghĩ gì? Nếu vì sức khỏe, hoàn toàn không cần thiết phải chạy marathon chuyên nghiệp, có rất nhiều cách tập thể dục nhẹ nhàng và đơn giản hơn. Nếu là vì thích cạnh tranh và thi đấu thì có thể hiểu được. Ngoài việc thích cạnh tranh, marathon còn có thể mang lại cho con người điều gì đặc biệt khác không (chủ yếu về mặt cảm xúc)?</p> <p>@milachatu: Cùng với việc marathon được phổ biến rộng rãi ở các thành phố lớn, vừa và nhỏ, cũng như các huyện thị, tham gia marathon nghiễm nhiên trở thành một môn thể thao thời thượng. Các phương tiện truyền thông quảng bá chỉ nói về việc rèn luyện sức khỏe, rằng kiên trì là chiến thắng, nhưng hiếm khi nhắc đến việc nếu cơ thể không khỏe nên dừng lại ngay lập tức, nếu không có thể gây ra các triệu chứng đe dọa tính mạng như tiêu cơ vân. Trong quá trình này, truyền thông và các thành phố đã có được ảnh hưởng, còn người tham gia đã lấp đầy khoảng trống trong cuộc sống.</p> <p>@yourcountry64: Giống như ăn cay, kiên trì chạy bộ có thể gây nghiện endorphin.</p> <p>@godfatherincape: Thực ra chính là tác dụng của dopamine, cộng thêm một chút cảm giác thành tựu, còn lại là có thể một mình tận hưởng sự cô đơn.</p> <p>@GuogySakura: Đó là một cách tuyệt vời để mở rộng chiều rộng và chiều sâu của cuộc sống. Đối với người bình thường, việc tăng quãng đường từ 5km lên 42km là một công trình hệ thống cực kỳ phức tạp, và thậm chí có thể gây tử vong.</p> <p>@wu_xiaoshun: Đạt được một cảm giác ưu việt về tinh thần. Như một thái độ hành hương, một sự thanh lọc tâm hồn, hoàn thành cuộc đua có ý nghĩa quan trọng đối với bản thân. Marathon có thể trở thành chỗ dựa tinh thần để con người trốn tránh thực tại.</p> <h2>Dự án hợp tác trực tuyến quy mô lớn: Cùng nhau viết tiểu thuyết</h2> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/hello2020/https://philoli.com/vi/blog/hello2020/Kết thúc một năm nghe có vẻ hơi buồn man mác, nhưng khởi đầu một năm mới lại mang đến cảm giác tràn đầy hy vọng và sức sống. Thế nên tôi luôn chọn tiêu đề "Hello XXXX" cho các bài tổng kết cuối năm của mình, và đây là bài viết thứ hai trong series blog này. Trong cuộc đời mỗi người, không ít thì nhiều ai cũng sẽ có lúc muốn thoát ly khỏi một điều gì đó. Có người trốn chạy gia đình, có người rời xa trường học, có người lánh mặt bạn bè… Còn tôi, trong năm vừa qua, tôi chủ yếu làm một việc: đó là thoát ly khỏi thời gian.Wed, 01 Jan 2020 20:53:13 GMT<p>Kết thúc một năm nghe có vẻ hơi buồn man mác, nhưng khởi đầu một năm mới lại mang đến cảm giác tràn đầy hy vọng và sức sống. Thế nên tôi luôn chọn tiêu đề "Hello XXXX" cho các bài tổng kết cuối năm của mình, và đây là bài viết thứ hai trong series blog này.</p> <p>Trong cuộc đời mỗi người, không ít thì nhiều ai cũng sẽ có lúc muốn thoát ly khỏi một điều gì đó. Có người trốn chạy gia đình, có người rời xa trường học, có người lánh mặt bạn bè… Còn tôi, trong năm vừa qua, tôi chủ yếu làm một việc: đó là thoát ly khỏi thời gian.</p> <h3>Tôi đã làm gì trong năm qua?</h3> <p>Nói tóm lại là, chẳng làm gì cả.</p> <p>Cái gọi là thoát ly khỏi thời gian, nói một cách mỹ miều thì là không muốn cuốn theo dòng chảy chung, còn nói thẳng ra thì là không làm việc đàng hoàng, trở thành một kẻ "ăn không ngồi rồi" trong xã hội. Tôi không muốn tuân theo cái logic "tốt nghiệp xong là phải đi làm". Tôi cần có cảm giác làm chủ cuộc đời mình, cần tìm thấy những ý nghĩa khác trong công việc, ngoài chuyện kiếm tiền. Nếu không, việc bị dòng chảy thời gian cưỡng ép đẩy đi sẽ chỉ thiêu rụi hết nhiệt huyết của tôi đối với cuộc sống mà thôi.</p> <p>Năm nay tôi đã đến Hàng Châu, bắt đầu cuộc sống độc lập thực sự. Tôi có được những khoảng thời gian dài ở một mình mà không bị quấy rầy, có cơ hội đối diện với chính mình.</p> <p>Trong thời gian này, tôi may mắn tìm được một công việc bán thời gian từ xa. Dù vẫn trong tình trạng "kiếm chẳng đủ tiêu" (chủ yếu vì ý muốn làm việc của tôi không quá mạnh mẽ), nhưng điều này đã trở thành một liều thuốc an thần cho tôi. Nó giúp tôi an tâm sống những ngày tháng tự do tự tại, dù không có thu nhập. (Thực sự mà nói, thứ không để tôi chết đói chính là Alipay và JD Gold, haha.)</p> <p>Những ngày tháng sống một mình cứ như đang hưởng thụ cuộc sống về hưu vậy. Mọi thứ đều chậm rãi đến lạ. Mỗi ngày tôi dành hàng giờ để suy nghĩ lung tung, đọc sách, viết lách, vẽ vời, đi dạo. Tôi tự sự trên Twitter, dành nhiều thời gian để nhìn lại cuộc đời đã qua. Thỉnh thoảng tụ tập bạn bè, hẹn người lạ chụp ảnh. Tôi cũng cảm nhận được sự luân chuyển của đông sang hè, và những biến đổi của trời đất mỗi ngày.</p> <p>Trong quá trình tự vấn, tôi đã rút ra một kết luận vô cùng quan trọng: Tôi cứ ngỡ mình rất thiếu thốn tình yêu, và trong một thời gian dài, tôi tin rằng mình không xứng đáng được yêu. Nhưng thực ra không phải vậy. Việc tôi có thể trưởng thành tốt đẹp đến vậy, lạc quan, tự tin và tràn đầy niềm vui như thế, chắc chắn là nhờ được nuôi dưỡng bằng tình yêu. Tôi đã nhận được tình yêu thương từ gia đình, bạn bè, bạn học, thầy cô, và cả từ nhiều người lạ nữa. Dù không tiếp xúc quá nhiều người, nhưng những ai tôi gặp đều luôn thân thiện và đáng yêu. Tôi tự thấy mình đã rất may mắn, và luôn biết ơn tất cả những điều này.</p> <p>Tôi cảm thấy mình tràn đầy sức mạnh,</p> <p>Như lời chia sẻ của người bạn Twitter @wjianjvn: "Vì vậy, nhiệm vụ quan trọng nhất trong cuộc đời là tập trung tích hợp lại những kinh nghiệm sống trong quá khứ, trong những kinh nghiệm đó, tìm thấy bằng chứng về tình yêu thương từ cha mẹ và gia đình, biết ơn sự quan tâm và giúp đỡ từ người khác. Những trải nghiệm như vậy có thể giúp bạn sống lại trong sự kết nối và tình yêu thương, giúp bạn lấy lại sự tự tin và cảm giác an toàn, rồi sau đó dũng cảm khám phá ý nghĩa và những điều bất định của cuộc đời."</p> <p>Tôi nghĩ, tôi có thể bước sang một giai đoạn mới rồi.</p> <h3>Tôi muốn làm gì?</h3> <p>Suốt một năm qua, tôi vẫn thường xuyên tự hỏi mình, tôi thực sự muốn gì, và điều tôi thực sự muốn làm là gì? Ít nhất là trong vài tháng, câu trả lời của tôi luôn là: Tôi không muốn đi làm (cười).</p> <p>Mục tiêu cuối cùng của tôi là không làm việc. Tiếp theo là làm nghề tự do, kế nữa là làm việc từ xa, và cuối cùng mới là làm việc văn phòng từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều. Tôi hy vọng một ngày nào đó có thể tự nuôi sống bản thân bằng cách "không làm việc đàng hoàng".</p> <p>Thực ra, năm nay tôi còn kiên trì làm một việc nữa, đó là đăng các "kiến thức thú vị" (cold facts) mỗi ngày. Trừ tháng này hơi lười, trung bình hai ngày mới có một bài, trước đó tôi luôn cập nhật hàng ngày, chưa từng gián đoạn, đến nay đã tích lũy hơn 300 bài. Các tài khoản "kiến thức thú vị" khác cần có sự đóng góp mới có thể duy trì cập nhật hàng ngày, còn tôi thì có thể tự mình làm được. Bởi vì sự tò mò về vạn vật chính là cuộc sống thường ngày của tôi.</p> <p>Điều tôi muốn làm là không ngừng trải nghiệm, học hỏi đủ loại kiến thức và kỹ năng, dù hữu ích hay vô ích. Luôn giữ lòng hiếu kỳ vô tận như vậy, hiểu thêm về thế giới mà tôi đang sống. Học cách yêu thương nhiều người hơn, yêu thương nhiều điều hơn – đây cũng là ý nghĩa của cái tên Philo. Nếu tiện thể có thể mang lại niềm vui và năng lượng cho người khác, đó sẽ là phúc phần lớn nhất của tôi.</p> <p>Tôi còn mong muốn giúp đỡ người khác, muốn nhiều người yêu thích đọc sách hơn, và cũng muốn họ cảm nhận được niềm vui của việc tìm tòi kiến thức. Tôi muốn khơi dậy sự tò mò của mọi người đối với những điều chưa biết, giúp họ tìm thấy điều mình yêu thích trong lòng, và thắp lên nhiệt huyết với cuộc sống. Tôi muốn họ biết rằng, trên thế giới này vẫn còn rất nhiều điều thú vị đáng để khám phá.</p> <h3>Tôi có thể làm gì?</h3> <p>Tôi rất rõ ràng rằng mình không muốn trở thành một con ốc vít nhỏ bé. Tôi cần tìm thấy niềm vui và cảm giác có giá trị trong công việc. Tôi muốn trở thành một người sáng tạo nội dung.</p> <p>Mục tiêu quá chung chung thì chẳng có ý nghĩa gì. Ở giai đoạn hiện tại, đối với tôi, mục tiêu khả thi nhất là trở thành một vlogger video phổ biến kiến thức tổng hợp, dùng hình thức hoạt hình để phổ biến mọi kiến thức về nhân văn, khoa học xã hội, khoa học tự nhiên, v.v. Điều này vừa phù hợp với sở thích phổ biến kiến thức của tôi, vừa phát huy được sự tò mò vô tận và lợi thế hiểu biết rộng của mình. Tôi vẫn có thể làm những điều mình yêu thích nhất, và đây lại là trạng thái nghề nghiệp tự do mà tôi hằng mong muốn. Tôi nghĩ một công việc như vậy thì không gì phù hợp với tôi hơn.</p> <p>Là một người mắc bệnh trì hoãn nặng, tôi cũng không biết bao giờ mới có sản phẩm chính thức. Dù sao thì tôi cũng muốn tạo ra những nội dung thật chất lượng, sánh ngang với những YouTuber xuất sắc nhất. Hiện tại vẫn đang trong giai đoạn bổ sung chi tiết cho kế hoạch, nhưng định hướng lớn thì đã xác định rồi. Đã vượt qua giai đoạn hoang mang, tôi tin rằng tương lai rất đáng để mong chờ.</p> <p>Một thành quả lớn khác của năm nay là, đọc sách đã từ một hình thức giải trí thông thường trở thành sở thích thực sự của tôi.</p> <p>Năm nay tổng cộng đọc được 65 cuốn sách, chủ yếu là sách về khoa học xã hội. Hy vọng sắp tới sẽ tiếp tục cố gắng, tìm hiểu thêm nhiều lĩnh vực khác nhau.</p> <p>Những lời đã nói năm ngoái, năm nay lại tự tặng cho mình.</p> <p>GoodBye 2019, Hello 2020. Năm mới, tôi cũng hy vọng có thể tiếp tục sống theo cách mình yêu thích (Năm ngoái tôi đã làm được rồi đó nha).</p> <p>{% centerquote %} Đừng để trái tim bạn gắn chặt vào những thứ thoáng qua: Vì sau khi bộ tộc Khalip diệt vong, sông Tigris vẫn sẽ tiếp tục chảy qua Baghdad. Nếu bạn giàu có, hãy rộng lượng ban phát như cây chà là; còn nếu không có gì để ban phát, vậy thì hãy sống tự do như cây bách. Walden {% endcenterquote %}</p> <p>Bài viết liên quan: <a href="https://philoli.com/hello2019">Hello 2019</a></p> Tùy búthttps://philoli.com/vi/blog/book-procrastination/https://philoli.com/vi/blog/book-procrastination/Cuốn sách này tôi mua gần 5 năm rồi, cứ trì hoãn mãi không đọc xong, giờ thì cuối cùng cũng đọc một mạch hết luôn. Để tiện cho việc đọc và nắm bắt, phần đầu bài viết này tôi đã tóm tắt lại nhiều nội dung chính trong sách, các tiểu đề mục cũng được đặt lại cho dễ hiểu. Sách có khá nhiều nội dung và ví dụ, ở đây tôi chỉ chắt lọc ra những thông tin giá trị và quan trọng nhất, giúp mạch lạc hơn, đồng thời cũng tiện cho những ai không muốn đọc toàn bộ cuốn sách gốc.Sat, 14 Sep 2019 00:25:20 GMT<p>Cuốn sách này tôi mua gần 5 năm rồi, cứ trì hoãn mãi không đọc xong, giờ thì cuối cùng cũng đọc một mạch hết luôn.</p> <p>Để tiện cho việc đọc và nắm bắt, phần đầu bài viết này tôi đã tóm tắt lại nhiều nội dung chính trong sách, các tiểu đề mục cũng được đặt lại cho dễ hiểu. Sách có khá nhiều nội dung và ví dụ, ở đây tôi chỉ chắt lọc ra những thông tin giá trị và quan trọng nhất, giúp mạch lạc hơn, đồng thời cũng tiện cho những ai không muốn đọc toàn bộ cuốn sách gốc.</p> <h2>Vòng Lặp Trì Hoãn Quái Đản</h2> <p>Đây là một chu kỳ trì hoãn mà bất kỳ ai hay trì hoãn cũng đều trải qua: (Thật sự quá đúng!)</p> <p><strong>1. "Lần này tôi sẽ bắt đầu sớm!"</strong> Khi mới nhận một nhiệm vụ, bạn luôn tràn đầy tự tin, đinh ninh rằng lần này mình nhất định sẽ hoàn thành nó một cách có hệ thống, đâu ra đấy.</p> <p><strong>2. "Mình phải bắt đầu ngay!"</strong> Thời điểm vàng để bắt đầu đã qua, áp lực bắt đầu tăng lên, nhưng hạn chót vẫn còn xa lắm, nên bạn vẫn lạc quan chán.</p> <p><strong>3. "Không bắt đầu thì sao chứ?"</strong> Lại một lúc nữa trôi qua, bạn vẫn chưa hành động, và bộ não bắt đầu 'đánh nhau':</p> <p>a. "Đáng lẽ mình nên bắt đầu sớm hơn." Nhận ra mình đã lãng phí quá nhiều thời gian, bạn rơi vào hối hận và tự trách. b. "Mình có thể làm mọi thứ, trừ việc này..." Ở giai đoạn này, bạn sẵn sàng làm bất cứ điều gì, như dọn dẹp phòng chẳng hạn, nhưng lại nhất quyết không đụng đến việc quan trọng nhất. Bạn giữ cho mình bận rộn, tạo ảo giác rằng mình đang tích cực hoàn thành công việc. c. "Mình không thể tận hưởng bất cứ điều gì." Bạn muốn dùng một vài hoạt động giải trí để phân tán sự chú ý, như xem phim, gặp gỡ bạn bè, nhưng những niềm vui ngắn ngủi này nhanh chóng bị thay thế bằng cảm giác tội lỗi và lo lắng. d. "Ước gì không ai phát hiện ra." Một thời gian dài trôi qua, công việc không chút tiến triển, bạn bắt đầu cảm thấy xấu hổ. Bạn giả vờ bận rộn để tránh người khác biết về tình cảnh tồi tệ của mình.</p> <p><strong>4. "Vẫn còn thời gian mà."</strong> Ngay trước khi 'chết' (đến hạn chót), bạn vẫn cố gắng giữ thái độ lạc quan, hy vọng phép màu 'gia hạn' sẽ xuất hiện.</p> <p><strong>5. "Tôi đúng là có vấn đề."</strong> Phép màu không xuất hiện, bạn tuyệt vọng. Bạn nghĩ mình có thể thiếu thứ gì đó mà người khác có — khả năng tự kiềm chế, lòng dũng cảm, trí tuệ hoặc may mắn.</p> <p><strong>6. "Lựa chọn cuối cùng: Làm hay không làm, chiến đấu hay bỏ chạy?"</strong></p> <p><strong>Lựa chọn một: Không làm</strong> a. "Tôi không thể chịu đựng được nữa." Hoàn thành nhiệm vụ trong khoảng thời gian ít ỏi còn lại đã là điều bất khả thi, đồng thời bạn còn phải chịu đựng sự đau khổ và dày vò khủng khiếp, thế là bạn bỏ chạy. b. "Đừng phí công nữa." Trong thời gian ngắn thế này đằng nào cũng không làm tốt được, làm cũng chỉ phí thời gian, thôi không làm nữa.</p> <p><strong>Lựa chọn hai: Làm</strong> a. "Tôi không thể ngồi chờ chết nữa." Ngồi không chờ chết quá đau khổ, chi bằng làm gì đó đi. b. "Mọi chuyện không tệ đến thế, sao mình không bắt đầu sớm hơn?" Sau khi bắt đầu, bạn nhận ra rằng sự trì hoãn và đau khổ trước đó là không cần thiết. c. "Cứ làm xong là được." Chạy đua với thời gian, chỉ cầu sao hoàn thành xong việc.</p> <p><strong>7. "Tôi sẽ không bao giờ trì hoãn nữa!"</strong> Bất kể nhiệm vụ này có được hoàn thành hay không, sau khi trải qua thử thách này, bạn lại một lần nữa hạ quyết tâm, lần tới sẽ không bước vào vòng luẩn quẩn này nữa, cho đến khi nhiệm vụ tiếp theo xuất hiện...</p> <h2>Tại Sao Bạn Trì Hoãn?</h2> <h3>1. Nỗi Sợ Thất Bại</h3> <p>"Họ lo sợ bị người khác hoặc chính mình phán xét, sợ những thiếu sót của bản thân bị phát hiện, sợ rằng dù đã cố gắng hết sức nhưng vẫn không làm tốt được."</p> <p>"Họ coi việc thể hiện tốt hay tệ là tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá năng lực của một người: thể hiện tốt tức là có năng lực mạnh, giá trị bản thân càng cao; thể hiện không tốt thì chứng tỏ mình không có năng lực."</p> <p>Người trì hoãn tin rằng: Giá trị bản thân = Năng lực = Hiệu suất.</p> <p>Sự trì hoãn phá vỡ dấu bằng thứ hai ở trên. Bất kể thể hiện tốt hay tệ, họ đều có thể tự an ủi rằng, mình làm không tốt là do trì hoãn, chứ không phải do năng lực kém.</p> <p>"Có những người thà chịu đựng hậu quả đau khổ do trì hoãn gây ra, còn hơn là chịu đựng nỗi nhục nhã khi đã cố gắng hết sức mà vẫn không đạt được điều mình mong muốn."</p> <p>Cách giải quyết: Nhìn nhận thất bại thế nào? Khi đối mặt với thất bại, người ta thường có hai kiểu tư duy chính: tư duy cố định và tư duy phát triển.</p> <p>Tư duy cố định cho rằng, năng lực và trí tuệ là bẩm sinh, mọi thử thách đều là để chứng minh khả năng xuất sắc của bạn. Trì hoãn ở đây là một cách tự bảo vệ, giúp tránh khỏi những 'bằng chứng' đó, tức là tránh chứng minh rằng mình không có năng lực.</p> <p>Tư duy phát triển lại cho rằng, năng lực không phải là cố định mà có thể thay đổi và phát triển, có thể trở nên xuất sắc hơn thông qua nỗ lực. Bạn không cần phải giỏi ngay lập tức một việc gì đó, thậm chí làm một việc mình không giỏi còn thú vị hơn, vì trong đó bạn có thể học hỏi và mở rộng bản thân. Hiệu suất của bạn không phản ánh giá trị cá nhân, bạn nên tập trung vào những gì mình học được. Thành công hay thất bại không quyết định năng lực của một người; thất bại là lý do để một người nỗ lực gấp đôi, chứ không phải lý do để bạn lùi bước, từ bỏ và trì hoãn.</p> <p>Điều nên khuyến khích ở đây chính là tư duy phát triển.</p> <p>Như Dweck đã nói, "Thành công là để học hỏi và tiến bộ, hay để chứng minh bạn thông minh?"</p> <h3>2. Chủ Nghĩa Hoàn Hảo</h3> <p>Người trì hoãn thường có những kiểu tư duy hoàn hảo này:</p> <p><strong>a. "Kỳ vọng vào bản thân quá cao, không thực tế."</strong> Họ thường đặt ra những tiêu chuẩn quá cao mà bản thân không thể đạt được.</p> <p><strong>b. "Không thể chịu đựng sự tầm thường."</strong> Không thể chịu đựng sự tầm thường, muốn mọi việc mình làm đều phải thật xuất sắc. Trì hoãn có thể giúp họ đổ lỗi cho việc thiếu thời gian, thay vì thừa nhận năng lực bản thân không đủ, khi kết quả chỉ ở mức bình thường.</p> <p><strong>c. "Cho rằng người xuất sắc không cần nỗ lực."</strong> Những người theo chủ nghĩa hoàn hảo tin rằng, đối với một người thực sự xuất sắc, dù việc có khó đến mấy cũng phải dễ dàng như trở bàn tay. Một khi không thể làm được điều đó, mọi nỗ lực của họ sẽ lập tức dừng lại.</p> <p><strong>d. "Từ chối nhờ giúp đỡ."</strong> Họ cho rằng bất kỳ sự cầu xin giúp đỡ nào cũng là biểu hiện của sự yếu đuối. Dù biết nhờ vả sẽ giúp tăng hiệu quả, họ vẫn chọn tự mình làm mọi việc, cho đến khi gánh nặng trở nên quá lớn.</p> <p><strong>e. "0 hoặc 100."</strong> Đối với họ, chỉ cần dự án chưa hoàn thành thì coi như không đạt được gì cả. Vì vậy, việc từ bỏ trước khi đạt đến đích trở nên hoàn toàn hợp lý.</p> <p>Đối với đa số những người theo chủ nghĩa hoàn hảo, thành tựu không chỉ đơn thuần là đạt được mục tiêu hay có năng lực xuất chúng. Trong nhiều gia đình, việc thể hiện xuất sắc dường như là cách đáng tin cậy nhất để giành được sự công nhận và tình yêu thương. Giá trị của thành tựu cao hơn tất cả, còn những biểu hiện kém hơn thì không đáng nhắc đến, vô giá trị.</p> <p>Đối với một kiểu người cầu toàn khác, họ luôn bị chỉ trích và đánh giá thấp, chưa bao giờ được khen ngợi. Việc thể hiện sự hoàn hảo để giành được sự tôn trọng là hy vọng duy nhất của họ.</p> <h4>Cách giải quyết: Không cần cầu toàn mọi việc</h4> <p>Bạn nên thay đổi tư duy của mình, không cần thiết phải cầu toàn mọi việc. Hãy cho phép bản thân mắc lỗi, và đừng phóng đại vô hạn những sai lầm nhỏ nhặt đó. Sai lầm là chuyện bình thường, mọi thứ không tệ đến mức đó đâu.</p> <p>Chuyển tư duy cố định của bạn thành tư duy phát triển, nhìn nhận những điều không hoàn hảo bằng một góc nhìn hoàn toàn mới. Đây không phải là một đòn chí mạng, mà là động lực tốt nhất để bạn nâng cao bản thân, học hỏi và trưởng thành.</p> <h3>3. Nỗi Sợ Thành Công</h3> <p>Họ lo lắng rằng để đạt được thành công sẽ phải bỏ ra quá nhiều nỗ lực, vượt xa khả năng chịu đựng của bản thân. Họ nghĩ mình không thể đáp ứng được những yêu cầu đó, nên chọn trì hoãn để trốn tránh.</p> <p>Họ lo sợ sau khi thành công sẽ bị đặt dưới ánh đèn sân khấu, mọi người sẽ tăng thêm kỳ vọng vào họ. Để đáp ứng những kỳ vọng đó, họ buộc phải tự tạo áp lực cho mình, trở thành kẻ cuồng công việc, đến mức mất đi quyền chủ động trong cuộc sống, ví dụ như thiếu cơ hội dành thời gian cho gia đình và bạn bè. Bằng cách trì hoãn, họ giảm bớt cơ hội thành công, để bản thân không bị mọi người chú ý, và có nhiều tự do hơn.</p> <p>Sợ thành công sẽ làm tổn thương người khác, vì khó tránh khỏi sự cạnh tranh. (Thực ra, con người không dễ bị tổn thương đến thế đâu).</p> <h4>Cách giải quyết: Không cần quá lo lắng</h4> <p>Thành công không phải là chuyện 'một sớm một chiều', mà cần phải hành động từng bước một cách thực tế. Khi bạn có mục tiêu rõ ràng hơn, hiểu rằng việc hoàn thành một mục tiêu không phải là điều xa vời, thì bạn sẽ không còn sợ hãi thành công nữa.</p> <p>Đạt được thành công và mất đi quyền kiểm soát cuộc sống không phải là mối quan hệ 'hoặc cái này hoặc cái kia'. Gia đình và bạn bè sẽ hiểu bạn, sẽ vui mừng vì sự trưởng thành và tiến bộ của bạn. Nhiều nỗi lo chỉ là phỏng đoán chủ quan, thực tế chúng sẽ không xảy ra.</p> <h3>4. Chống Đối Quy Tắc, Giành Lại Quyền Kiểm Soát Chủ Động</h3> <p>Trì hoãn thường trở thành một tuyên ngôn độc lập của một người. Họ cố gắng dùng việc trì hoãn để nói với mọi người: "Tôi là một người có quyền tự chủ. Tôi hành động theo lựa chọn của riêng mình. Tôi không cần phải làm việc theo quy định hoặc yêu cầu của bạn."</p> <p>Họ dùng trì hoãn để thoát khỏi sự kiểm soát, chống lại quyền lực, và phản đối những quy tắc bắt buộc phải tuân theo. Họ mong muốn sống theo ý mình, duy trì tính độc lập tự chủ. Họ tăng cường giá trị bản thân bằng mức độ không hợp tác, nghĩa là càng trì hoãn thì càng thể hiện sự độc lập, không bị kiểm soát, và giá trị bản thân càng mạnh.</p> <p>Trong tiềm thức, họ coi thế giới là một chiến trường, và xem mỗi người đều là đối thủ tiềm ẩn muốn kiểm soát mình. Có thể từ nhỏ họ đã bị quản lý nghiêm ngặt, thói quen cá nhân bị can thiệp quá mức, sự tò mò mãnh liệt của người khác khiến họ cảm thấy bị xâm phạm, những lời chỉ trích liên tục làm họ mất tự tin, và quá nhiều giới hạn đã kìm hãm tính tự phát và sáng tạo của họ.</p> <p>Họ cho rằng hợp tác có nghĩa là đầu hàng, hợp tác giống như một sự thỏa hiệp bị ép buộc, trái với ý muốn của bản thân. Việc cản trở đối phương trở nên quan trọng hơn cả việc đạt được điều mình muốn, điều này trở thành trọng tâm của bạn, vượt lên trên mọi cân nhắc khác.</p> <p>Trì hoãn cũng được dùng để từ chối một yêu cầu nào đó.</p> <p>Có người lại tìm kiếm cảm giác mạnh bằng cách 'chạy deadline'.</p> <h4>Cách giải quyết: Không phải quy tắc nào cũng cần phải chống đối</h4> <p>Khi bạn nảy sinh ý định chống đối, hãy thử suy ngẫm xem phản ứng đó có thực sự cần thiết không. Đôi khi sự chống đối của bạn là có lý, quả thật có người muốn ràng buộc, kiểm soát bạn. Nhưng cũng có rất nhiều lúc, cảm xúc chống đối của bạn chỉ xuất phát từ nỗi sợ hãi của chính mình, tức là lúc đó không hề có ai muốn kiểm soát bạn cả.</p> <p>Một yêu cầu không nhất thiết là sự kiểm soát, một quy tắc không hẳn là nhà tù không thể thoát ra, và hợp tác với người khác cũng có thể là một điều đáng vui.</p> <h3>5. Điều Chỉnh Mức Độ Thân Sơ Trong Quan Hệ Xã Hội</h3> <p><strong>a. Sợ bị xa lánh</strong> Họ phụ thuộc vào người khác, không thể tự làm việc độc lập, luôn mong muốn có một người dẫn đường phía trước. Họ dùng trì hoãn để tăng cường sự gần gũi, hy vọng có người đến 'cứu' mình vào phút chót, có lý do để nhờ vả.</p> <p><strong>b. Sợ sự thân mật</strong> Họ dùng trì hoãn để từ chối, nhằm tránh quá thân mật với người khác, giữ khoảng cách và ranh giới. Đồng thời cũng để tránh bị người khác cướp công hoặc lợi dụng.</p> <h4>Cách giải quyết:</h4> <p>Trì hoãn có thể tạm thời điều chỉnh mức độ thân sơ với người khác, nhưng đây chỉ là giải pháp tạm thời, không giải quyết được gốc rễ vấn đề. Trì hoãn chỉ khiến bạn mất đi cơ hội trưởng thành về mặt tinh thần.</p> <p>Khi gặp vấn đề và mâu thuẫn trong các mối quan hệ, bạn nên dũng cảm đối mặt, tăng cường giao tiếp và trao đổi. Duy trì một mối quan hệ tốt đẹp, đồng thời cân bằng giữa sự phụ thuộc và độc lập là điều hoàn toàn có thể và rất quan trọng.</p> <h3>6. Vấn Đề Về Quan Niệm Thời Gian</h3> <p><strong>a. Xung đột giữa thời gian khách quan và thời gian chủ quan</strong> Họ không thể hòa hợp tốt giữa thời gian chủ quan và khách quan, có cảm giác về thời gian yếu, thấy tương lai luôn xa vời, chỉ sống cho hiện tại. Sự khác biệt về quan niệm thời gian giữa người với người cũng dễ gây ra mâu thuẫn. Quá chú trọng hiện tại mà coi nhẹ tương lai sẽ ảnh hưởng đến việc thiết lập và thực hiện các kế hoạch dài hạn.</p> <p>Đừng sống mãi trong thời gian chủ quan, hãy học cách chấp nhận thời gian khách quan và sống hòa hợp với nó.</p> <p><strong>b. Chống lại thời gian, từ chối trưởng thành, từ chối già đi</strong></p> <p>Cuộc sống luôn thúc đẩy bạn tiến lên: tốt nghiệp, đi làm, kết hôn, sinh con, nghỉ hưu... Bạn muốn thông qua trì hoãn để tìm lại cảm giác kiểm soát và quyền chủ động với thời gian. Bạn không muốn thừa nhận mình đã trưởng thành, không muốn thừa nhận mình đang già đi, dường như cứ trì hoãn mãi thì cái chết cũng có thể bị đẩy lùi.</p> <h4>Cách giải quyết: Chấp nhận thực tế</h4> <p>Nhưng rốt cuộc bạn vẫn sẽ trưởng thành, thời gian vẫn luôn trôi đi, cái chết là điều không thể tránh khỏi. Bạn phải học cách chấp nhận sự thật tàn khốc này.</p> <h3>7. Thói Quen Ăn Sâu Vào Tiềm Thức</h3> <p>Một lần bị rắn cắn, mười năm sợ dây thừng. Có thể khi còn nhỏ bạn thiếu sự khuyến khích hoặc gặp phải chấn thương, trải qua nhiều lần, các đường dẫn thần kinh tương ứng trong não bộ đã được củng cố. Sau này khi gặp lại những việc tương tự, nỗi sợ hãi của bạn sẽ bị kích hoạt một cách vô thức, và bạn bắt đầu dùng trì hoãn để né tránh.</p> <h4>Cách giải quyết: Xây dựng và củng cố các đường dẫn thần kinh mới</h4> <p>Não bộ có tính mềm dẻo. Bạn cần nhận diện đâu là nguồn gốc khiến bạn khó chịu, đối mặt với nó, sau đó xây dựng và củng cố các đường dẫn thần kinh mới.</p> <h3>8. Yếu Tố Bệnh Lý</h3> <p>Rối loạn chức năng điều hành, hội chứng thiếu chú ý (ADD/ADHD), trầm cảm, rối loạn lo âu, vấn đề về giấc ngủ, v.v.</p> <h4>Cách giải quyết:</h4> <p>Có bệnh thì chữa bệnh.</p> <p>Vấn đề giấc ngủ: Bạn cần nhận ra mình là 'người của buổi sáng' hay 'cú đêm'. Có người làm việc hiệu quả vào buổi sáng, có người lại hiệu quả vào ban đêm. Hãy thuận theo nhịp sinh học của cơ thể, lập kế hoạch hợp lý để đạt hiệu quả gấp đôi với một nửa công sức.</p> <h3>Làm Thế Nào Để Chiến Thắng Chứng Trì Hoãn?</h3> <p>Chìa khóa để chiến thắng chứng trì hoãn là nhận diện được gốc rễ khiến bạn trì hoãn là gì, và đối mặt với nó. Những ý tưởng cơ bản đã được đề cập ở trên.</p> <p>Các giải pháp cụ thể thì không gì khác ngoài quản lý thời gian và năng lượng, những nội dung đã quá quen thuộc: (Nửa sau cuốn sách toàn nói về cái này, khá dài dòng)</p> <ul> <li>Đừng đặt mục tiêu quá cao</li> <li>Chia nhỏ các dự án lớn thành nhiều dự án nhỏ hơn có thể thực hiện được</li> <li>Tận dụng thời gian rảnh rỗi, vụn vặt</li> <li>Giữ vững sự tự tin</li> <li>Không cần cầu toàn mọi việc</li> <li>Học cách từ chối</li> <li>Giao các nhiệm vụ không quan trọng cho người khác</li> <li>Tự thưởng cho bản thân một cách hợp lý</li> <li>Thay đổi môi trường làm việc</li> <li>Tập thể dục nhiều hơn</li> <li>Ngủ đủ giấc</li> <li>Luôn vui vẻ</li> </ul> <p>Chúc mọi người sớm chiến thắng chứng trì hoãn!</p> Đọc sách笔记https://philoli.com/vi/blog/do-not-flatter-the-teachers/https://philoli.com/vi/blog/do-not-flatter-the-teachers/Nhân ngày Nhà giáo, khi mà gần như cả Trung Quốc đang bận rộn tặng quà và ngợi ca thầy cô, xin cho phép tôi được đi ngược dòng một chút.Tue, 10 Sep 2019 20:53:13 GMT<p>Nhân ngày Nhà giáo, khi mà gần như cả Trung Quốc đang bận rộn tặng quà và ngợi ca thầy cô, xin cho phép tôi được đi ngược dòng một chút.</p> <p>Nói thẳng ra một điều có thể không được lòng số đông: giáo viên cũng chỉ là một nghề nghiệp như bao nghề khác thôi, cũng là làm công ăn lương, vậy tại sao lại phải được tôn trọng một cách đặc biệt?</p> <p>Tôi đã từng gặp những giáo viên giảng bài hay, và cũng không ít lần chứng kiến những giáo viên tệ hại. Nhưng một người thầy/cô có thể tạo ra ảnh hưởng lớn đến mức thay đổi cuộc đời tôi thì tôi chưa từng gặp. Dạy học là bổn phận của giáo viên. Việc giảng bài tốt có thể xem là sự tận tâm với nghề, nhưng ở bất cứ ngành nghề nào cũng có những người tận tâm như vậy. Vậy tại sao giáo viên lại đặc biệt đáng được biết ơn?</p> <p>Ngày nay, ngưỡng đầu vào cho sinh viên sư phạm rất thấp. Tôi còn nhớ, ngày xưa nhìn những đứa bạn ở lớp bên cạnh suốt ngày chép bài, trốn học, thậm chí nói năng còn không lưu loát, mà không dám tưởng tượng được một ngày nào đó chúng cũng sẽ trở thành giáo viên. Trong hầu hết các trường hợp, giáo viên phải đối mặt với những học sinh chưa trưởng thành về mặt nhận thức. Giáo viên hiện đại gần như không còn chức năng 'dạy người' nữa, chỉ cần 'dạy chữ' là đủ. Chưa kể, nhiều giáo viên còn không thể dạy tốt được, và một giáo viên tệ hại còn có thể hủy hoại cả cuộc đời một đứa trẻ.</p> <p>Dù giáo viên có nhấn mạnh đến đâu, việc thiên vị là điều không thể tránh khỏi. Đối mặt với vô vàn học sinh, những người được giáo viên chú ý đặc biệt không ngoài gì là học sinh giỏi và học sinh kém. Và chính trong môi trường đó, tham nhũng dễ dàng nảy sinh nhất. Phụ huynh tặng quà, nhét phong bì, mời giáo viên dạy kèm riêng thì nhiều vô kể. Thậm chí, tôi còn nghe nói có giáo viên ở một số trường học, công khai nhận phong bì từ phụ huynh, và phân chia sự chú ý dành cho học sinh dựa trên số tiền trong phong bì. Thật sự mở mang tầm mắt!</p> <p>Sự tâng bốc và tô hồng một cách vô tội vạ dành cho nghề giáo như vậy còn có thể dẫn đến những vấn đề gì nữa? Nó dễ dàng khiến những đứa trẻ chưa trưởng thành (hoặc phụ huynh của chúng) quá tin tưởng vào một người lạ. Trong mắt chúng, giáo viên trở thành một sự tồn tại thiêng liêng hơn cả cha mẹ. Lời cha mẹ nói có thể không nghe, nhưng lời thầy cô thì nhất định sẽ nghe. Thế nhưng, có ai từng thống kê chưa, rằng trong giới giáo viên, rốt cuộc có bao nhiêu kẻ ấu dâm đang ẩn mình? Ở Trung Quốc, một đất nước còn thiếu thốn giáo dục giới tính, mỗi ngày có bao nhiêu bi kịch kiểu Phòng Tư Kỳ xảy ra?</p> <p>Hồi lớp sáu tiểu học, có một cô giáo nghỉ sinh, thế là nhà trường điều động một thầy giáo trung niên từ tỉnh khác đến dạy thay. Ngoài việc thường xuyên mắng nhiếc những học sinh nghịch ngợm trong giờ học rằng "Nếu ở chỗ tôi, tôi đã đạp cho một phát rồi!", ông ta còn có sở thích vừa xoa tay các bé gái vừa giảng bài cho chúng. Tôi không nhớ liệu mình có bị xoa tay không (vì tôi không phải đứa được cưng chiều nhất), nhưng hồi đó mọi người chẳng hiểu gì, nhiều nhất cũng chỉ là đùa giỡn riêng với nhau, chứ không hề nghĩ rằng hành vi đó nghiêm trọng, và cũng hoàn toàn không liên tưởng đến quấy rối tình dục. Bây giờ nghĩ lại vẫn thấy kinh tởm.</p> <p>Đừng nói đến trẻ vị thành niên, ngay cả sinh viên đại học đã trưởng thành cũng có thể gặp phải trường hợp giáo viên lợi dụng chức vụ để lạm dụng tình dục, dùng điểm số/bằng tốt nghiệp để gây áp lực, hoặc ép buộc sinh viên làm việc miễn phí cho mình. Tuy nhiên, tình trạng quyền lực không được kiểm soát này không chỉ tồn tại riêng trong giới giáo viên. Việc lạm dụng quyền lực để tư lợi có thể thấy ở hầu hết mọi nơi có quyền lực trong nước, và đó đã trở thành một căn bệnh chung của Trung Quốc.</p> <p>Bạn có thể ngợi ca và biết ơn một người cụ thể nào đó đã giúp đỡ bạn, nhưng việc tô hồng và tâng bốc một cách vô tội vạ một nghề nghiệp nào đó thì thực sự không cần thiết.</p> <p>Đúng vậy, có thể có những cá nhân với đóng góp vĩ đại (dù cụm từ 'cá nhân vĩ đại' nghe không phù hợp lắm, vì 'tạo thần' là điều không nên), nhưng không nên có những nghề nghiệp vĩ đại.</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/my-view-on-devotion-being-blocked/https://philoli.com/vi/blog/my-view-on-devotion-being-blocked/Tuyên bố: Xin hãy thảo luận một cách lý trí. Đội ngũ Red Candle đã lên tiếng xin lỗi về sự việc này, giờ đây tôi muốn thử bàn luận về bản chất của vụ việc và đưa ra một vài suy nghĩ cá nhân. Devotion là tựa game mới nhất từ đội ngũ Red Candle của Đài Loan. Chỉ hai ngày sau khi phát hành, trò chơi bị phát hiện có một con dấu nghi ngờ xúc phạm lãnh đạo quốc gia. Đội ngũ đã lập tức lên tiếng xin lỗi và thay thế hình ảnh. Tuy nhiên, trong thời gian ngắn, dư luận đã bùng nổ. Từ con dấu đó, mọi người suy diễn rằng toàn bộ trò chơi có dấu hiệu xúc phạm Trung Quốc, dẫn đến làn sóng tẩy chay rộng khắp. Nhiều người mua game đã đổ xô vào Steam để hoàn tiền và "spam" đánh giá tiêu cực. Cuối cùng, trò chơi đã bị cấm hoàn toàn trên mạng internet nội địa chỉ trong một ngày, và Steam khu vực Trung Quốc cũng gỡ bỏ tựa game này.Tue, 26 Feb 2019 20:53:13 GMT<p>Tuyên bố: Xin hãy thảo luận một cách lý trí. Đội ngũ Red Candle đã lên tiếng xin lỗi về sự việc này, giờ đây tôi muốn thử bàn luận về bản chất của vụ việc và đưa ra một vài suy nghĩ cá nhân.</p> <h2>Đầu tiên, chuyện gì đã xảy ra?</h2> <p>Devotion là tựa game mới nhất từ đội ngũ Red Candle của Đài Loan. Chỉ hai ngày sau khi phát hành, trò chơi bị phát hiện có một con dấu nghi ngờ xúc phạm lãnh đạo quốc gia. Đội ngũ đã lập tức lên tiếng xin lỗi và thay thế hình ảnh. Tuy nhiên, trong thời gian ngắn, dư luận đã bùng nổ. Từ con dấu đó, mọi người suy diễn rằng toàn bộ trò chơi có dấu hiệu xúc phạm Trung Quốc, dẫn đến làn sóng tẩy chay rộng khắp. Nhiều người mua game đã đổ xô vào Steam để hoàn tiền và "spam" đánh giá tiêu cực. Cuối cùng, trò chơi đã bị cấm hoàn toàn trên mạng internet nội địa chỉ trong một ngày, và Steam khu vực Trung Quốc cũng gỡ bỏ tựa game này.</p> <h2>Đội ngũ Red Candle có chịu trách nhiệm trong sự việc này không?</h2> <p>Chắc chắn là có, bởi lẽ nếu không có chi tiết hình ảnh đó, mọi chuyện đã chẳng xảy ra.</p> <h2>Đội ngũ Red Candle có sai không?</h2> <p>Tôi cho rằng họ không sai. Việc châm biếm lãnh đạo quốc gia là điều được phép ở bất kỳ quốc gia dân chủ nào, và mọi người vẫn thường xuyên đùa cợt về điều đó, đã quá quen thuộc rồi. Người đưa chi tiết đó vào cũng không suy nghĩ nhiều. Nếu nhìn vào bối cảnh chính trị năm năm trước, khi thấy một "easter egg" như vậy, chắc chắn mọi người sẽ bật cười thích thú, chẳng coi đó là chuyện gì to tát. Ngay cả đến hôm nay, trên mạng vẫn tràn ngập các loại meme, bài viết, bình luận mang tính châm biếm. Trong khi lằn ranh đỏ của chúng ta ngày càng thắt chặt, Red Candle không có nghĩa vụ phải biết chính xác giới hạn nằm ở đâu. Điều chúng ta cần suy nghĩ lại là vấn đề của hệ thống, chứ không phải ngay lập tức chĩa mũi dùi vào đội ngũ phát triển.</p> <h2>"Cài cắm tư tưởng cá nhân" là gì?</h2> <p>Tôi lần đầu nghe đến cụm từ này khi người khác nói về việc dịch thuật các tác phẩm. Nó ám chỉ hành vi người dịch cố tình thêm thắt ý hiểu cá nhân vào tác phẩm của người khác, thậm chí còn xuyên tạc ý nghĩa gốc. Trong khi đó, toàn bộ Devotion vốn là tác phẩm gốc của đội ngũ Red Candle, tất cả đều là "tư tưởng cá nhân" của họ. Vậy thì còn đâu chuyện "cài cắm tư tưởng cá nhân" vào đây nữa?</p> <h2>Có phải là xúc phạm Trung Quốc không?</h2> <p>Trong game, cùng lắm chỉ có một "easter egg" là con dấu đó. Việc cho rằng nó xúc phạm Trung Quốc hoàn toàn là do suy diễn quá mức, và đội ngũ phát triển cũng đã giải thích, xin lỗi rồi. Muốn gán tội cho người, sợ gì không có cớ? Cảnh tượng tương tự cũng từng xảy ra trong thời kỳ Cách mạng Văn hóa, chính xác là "án văn tự".</p> <p>Những người suy diễn rằng trò chơi xúc phạm Trung Quốc đã lý giải như sau: Đỗ Mỹ Tâm (杜美心) = Trái tim hướng về nước Mỹ (向着美国的心) Lục Cung Minh (陆恭铭) = Công dân Lục (陆公民) (ám chỉ công dân Đại lục) Lục Tâm Xã (陆心社) = Trái tim Đại lục là tà giáo (大陆心就是邪教) Điểm số 89 (分数 89) ám chỉ một sự kiện nổi tiếng nào đó Nến 49 (蜡烛 49) đại diện cho năm 1949 1987/10/1~1987/10/7 ám chỉ Quốc khánh</p> <p>Trên thực tế, nhiều cư dân mạng còn suy diễn như sau: Đỗ Mỹ Tâm (杜美心) = dmx = Đại minh tinh (大明星) Mỹ Tâm (美心) = Phát âm tiếng Đài của từ "mê tín" (迷信) Lục Cung Minh (陆恭铭) = Phát âm tiếng Đài của từ "đường quang minh" (路光明) Lục Tâm Xã (陆心社) = Cách gọi X Tâm Xã, X Tâm Hội, X Tâm Giáo rất phổ biến ở Đài Loan (X心社、X心会、X心教) 89, 49 là các số có hai chữ số ở Đài Loan thường chỉ năm Dân Quốc, không phải năm Công nguyên. Vì nghi lễ kéo dài 7 ngày, và ngày 7/10/1987 trùng với Tết Trung thu năm đó, ngày này còn xảy ra hiện tượng nguyệt thực nửa tối. Việc không thể đoàn tụ gia đình vào Trung thu, gia đình tan vỡ, là một ẩn ý của trò chơi. Đồng thời, trong văn hóa tôn giáo, nguyệt thực vốn mang ý nghĩa đại hung, ma quỷ sẽ xuất hiện, việc chọn ngày này làm ngày cuối cùng của nghi lễ cũng làm tăng thêm không khí kinh dị cho trò chơi.</p> <p>Vì vậy, cái gọi là "lời lẽ xúc phạm Trung Quốc" hoàn toàn là do suy diễn quá mức.</p> <h2>Châm biếm lãnh đạo quốc gia có tương đương với châm biếm cả quốc gia không?</h2> <p>Không phải. Hàng ngày vẫn có người chửi rủa Trump, người nước ngoài châm biếm người Mỹ, và chính người Mỹ cũng tự châm biếm, nhưng họ tuyệt nhiên không cho rằng đó là chửi rủa cả nước Mỹ. Một cá nhân không nên trở thành biểu tượng của một quốc gia, đây cũng là hiện tượng cần phải hết sức tránh trong quá trình xây dựng một quốc gia dân chủ hiện đại. Thế nhưng trong sự việc lần này, tôi thấy có không ít người đã mang thái độ như vậy, và sau khi bị "kích hoạt", họ đã chuyển sang chế độ điên cuồng.</p> <p>Môi trường ngôn luận hiện nay đang bị thắt chặt, nhưng chưa ai lường được rằng nó lại trở nên tồi tệ đến mức này. Chỉ ba ngày sau khi phát hành, trò chơi nhận được vô vàn lời khen ngợi, rồi một người nào đó "khui" ra con dấu, sau đó một đám người bắt đầu suy diễn đủ thứ ám chỉ, cảm thấy mình bị xúc phạm, rồi nâng tầm lên cấp độ quốc gia, cho rằng trò chơi xúc phạm Trung Quốc. Lập tức, một "chiến dịch tẩy chay" quy mô lớn bùng nổ: người thì đăng bài chửi bới, người thì "spam" yêu cầu gỡ bỏ dưới các video liên quan, người thì tràn vào Steam hoàn tiền rồi để lại đánh giá tiêu cực. Cuối cùng, trò chơi đã bị cấm trên toàn bộ mạng internet nội địa chỉ trong nửa ngày.</p> <p>Hoặc có thể nói, môi trường chưa đến mức tồi tệ như vậy, mà là dưới áp lực nặng nề, mức độ tự kiểm duyệt của mọi người đã đạt đến mức đáng sợ này.</p> <h2>Nghệ thuật rốt cuộc có nên pha lẫn chính trị không?</h2> <p>Luôn có người nói rằng game/văn học/phim ảnh/âm nhạc phải "thuần khiết", không nên dính líu đến chính trị. Xin lỗi, nghệ thuật chưa bao giờ tách rời chính trị. Rất nhiều tác phẩm nghệ thuật xuất sắc có nội dung gắn liền với chính trị. Nghệ thuật vốn dĩ phải có sự tự do lớn nhất, có thể biểu đạt một cách trọn vẹn, bao gồm việc giải phóng bản tính con người, và cả phê phán chính trị. Một mặt nói rằng nghệ thuật không thể bàn về chính trị, mặt khác chính trị lại tùy tiện can thiệp vào nghệ thuật (kiểm duyệt phim ảnh, sách vở, game...). Đây vốn dĩ là một hành vi rất mâu thuẫn. Nghệ thuật có thể bàn về chính trị, và nên bàn về chính trị. Cách phê phán của nghệ thuật có thể đi sâu vào lòng người hơn so với những lời giáo huấn thông thường. Nghệ thuật nên cố gắng dùng sức mạnh của mình để phá vỡ những giới hạn bị áp đặt.</p> <h2>Những suy nghĩ khác</h2> <p>Khu vực thảo luận của Devotion trên Steam sau hai ngày bị "spam" liên tục, tích lũy hàng nghìn bài viết điên rồ, giờ đây cũng dần hạ nhiệt. Từ tiêu đề cũng có thể dễ dàng nhận thấy, phần lớn các bài viết mới đều là những cuộc thảo luận lý trí, mọi người bắt đầu suy nghĩ về nguyên nhân sâu xa, cư dân mạng hai bờ eo biển cũng bắt đầu thảo luận về sự khác biệt trong quan điểm chính trị của hai bên, v.v. Trong khi đó, nhiều người Đài Loan cho rằng họ không thấy việc châm biếm lãnh đạo là chuyện gì nghiêm trọng. Chẳng hạn, việc cư dân mạng hay truyền thông mắng chửi Thái Anh Văn đã là chuyện cơm bữa, họ đã quen rồi, ngược lại, thấy người Đại lục vì một chuyện nhỏ mà làm ầm ĩ đến vậy thì thấy hơi buồn cười.</p> <p>Và nếu bạn không thích một trò chơi, cá nhân bạn có thể hoàn tiền, có thể cho điểm thấp, điều này hoàn toàn không có vấn đề gì. Nhưng bạn không thể vì sở thích cá nhân mà "bắt cóc" toàn bộ mọi người, và phản đối người khác chơi. Hiện tượng tất cả mọi người điên cuồng tẩy chay, điên cuồng "spam" như vậy, có bình thường không? Có phải là quá đáng không? Nếu không bình thường, thì sự điên cuồng đằng sau này rốt cuộc đã sai ở điểm nào?</p> <p>Suy ngẫm về thể chế, suy ngẫm về giáo dục, đó mới là điều chúng ta nên làm hơn cả.</p> <p>Bạn nói rằng chính trị rất xa vời với bạn, và bạn không thích chính trị, nên cũng không muốn quan tâm. Trên thực tế, chính trị có mối liên hệ mật thiết với cuộc sống của bạn. Bạn phát hiện bộ phim truyền hình đang xem dở bỗng dưng bị gỡ bỏ, phát hiện tiểu thuyết đam mỹ yêu thích bị cấm, phát hiện Weibo vừa đăng bị xóa, phát hiện tài khoản blogger đã theo dõi từ lâu bỗng dưng biến mất, tìm kiếm thông tin thì thấy "không hiển thị theo quy định pháp luật liên quan", phát hiện hành động nghĩa hiệp của mình có thể phải đối mặt với án tù, phát hiện sữa bột mua cho con có melamine, phát hiện trường mẫu giáo của con có "ba màu", phát hiện vắc-xin vừa tiêm đã hết hạn, phát hiện bố mẹ mua một đống thực phẩm chức năng của Quanjian, phát hiện mình rơi vào bẫy lừa đảo tài chính mà không biết kêu ai, muốn khiếu nại thì phát hiện mình bị đưa vào danh sách đen, bị hạn chế đi tàu cao tốc, phát hiện thế giới mình thấy thì hỗn loạn nhưng khi bật TV lại thấy mọi nơi đều hòa bình, ca tụng công đức khắp chốn... Chính trị thực ra chính là cuộc sống thường ngày của bạn, bạn không thể tách rời chính trị. Chính trị không chỉ là chính phủ, mà còn là hệ thống pháp quyền, chế độ giám sát, và toàn thể công dân. Bạn cũng nên nhận ra rằng, nền giáo dục chính trị mà chúng ta nhận được trong nhà trường còn thiếu sót, thậm chí là bị bóp méo; những đoạn văn nhàm chán yêu cầu học thuộc lòng đó không xứng đáng được gọi là chính trị. Mục đích của đoạn này là muốn mọi người đừng coi chính trị như một con quỷ, chính trị rất gần gũi với bạn. Điều chúng ta có thể làm là học cách giám sát, thực hiện quyền công dân của mình. Bởi vì những người sau này sẽ trở thành lãnh đạo trong các ngành nghề có thể là bạn học của bạn. Cách để môi trường trở nên tốt đẹp hơn, ngoài việc giám sát người khác, còn là tự kiềm chế bản thân.</p> <p>Trên đây chỉ là một vài suy nghĩ chưa chín chắn của tôi. Nếu bạn có điều gì muốn nói, xin mời bình luận một cách lý trí, dù quan điểm đồng nhất hay khác biệt đều được hoan nghênh.</p> <p>Lời bạt: Tôi đã thử đăng ảnh chụp màn hình bài viết này lên WeChat Moments bốn lần nhưng đều không thành công. Ngay cả khi đã che mờ hai chữ "Devotion", kết quả vẫn vậy, nên tôi đành bỏ cuộc. Thế nên, đăng trực tiếp đường link blog có lẽ sẽ "sảng khoái" hơn nhiều.</p> <p><strong>Đề xuất đọc thêm:</strong> <a href="https://theinitium.com/article/20190227-notes-devotion">《還願》爭議的兩重模糊：遊戲表達的意義與「被侮辱」主體</a> (Thư độc giả từ "The Initium", cần vượt tường lửa để đọc)</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/hello2019/https://philoli.com/vi/blog/hello2019/Thấy trên Weibo có người viết những câu thơ dễ thương, đầy sức tưởng tượng, thấy hay quá chừng! À thì ra thơ cũng có thể viết như vậy, muốn học hỏi ghê! Trên Twitter, tôi thấy tranh của một họa sĩ trẻ người Nhật, cảm giác từ bố cục, cách thể hiện cảm xúc cho đến trí tưởng tượng đều quá xuất sắc! Tôi cũng muốn thử sức, muốn bày tỏ những hình ảnh trong tâm trí mình ra! Mấy hôm trước xem Star Trek, tôi biết đến tiếng Klingon. Đây là ngôn ngữ mà đoàn làm phim đã đặc biệt sáng tạo ra cho người ngoài hành tinh trong phim, thậm chí còn có phụ đề tiếng Klingon cho bộ phim nữa cơ. Hơn nữa, từ điển Klingon đã bán được hơn 250 nghìn bản, công cụ tìm kiếm Google cũng có phiên bản tiếng Klingon, và Duolingo thậm chí còn cung cấp khóa học ngôn ngữ này. Tôi nghĩ, có thể phát triển một sản phẩm phụ khoa học viễn tưởng đến mức này thì thật là ngầu bá cháy! Muốn học ngay!Tue, 01 Jan 2019 20:53:13 GMT<p>Thấy trên Weibo có người viết những câu thơ dễ thương, đầy sức tưởng tượng, thấy hay quá chừng! À thì ra thơ cũng có thể viết như vậy, muốn học hỏi ghê!</p> <p>Trên Twitter, tôi thấy tranh của một họa sĩ trẻ người Nhật, cảm giác từ bố cục, cách thể hiện cảm xúc cho đến trí tưởng tượng đều quá xuất sắc! Tôi cũng muốn thử sức, muốn bày tỏ những hình ảnh trong tâm trí mình ra!</p> <p>Mấy hôm trước xem Star Trek, tôi biết đến tiếng Klingon. Đây là ngôn ngữ mà đoàn làm phim đã đặc biệt sáng tạo ra cho người ngoài hành tinh trong phim, thậm chí còn có phụ đề tiếng Klingon cho bộ phim nữa cơ. Hơn nữa, từ điển Klingon đã bán được hơn 250 nghìn bản, công cụ tìm kiếm Google cũng có phiên bản tiếng Klingon, và Duolingo thậm chí còn cung cấp khóa học ngôn ngữ này. Tôi nghĩ, có thể phát triển một sản phẩm phụ khoa học viễn tưởng đến mức này thì thật là ngầu bá cháy! Muốn học ngay!</p> <p>Hai hôm nay xem My Brilliant Friend, bị khí chất của Lila thu hút, ngỡ ngàng trước tình bạn tinh tế giữa họ, lại còn thấy tiếng Ý sao mà hay thế, muốn học ghê!</p> <p>Còn rất nhiều điều tương tự như vậy nữa. Đây chính là cuộc sống thường ngày của tôi, cứ vài tháng lại có một cánh cửa mới đến một thế giới mới được mở ra.</p> <p>Mặc dù phần lớn thời gian tôi ở một mình, nhưng tôi hoàn toàn không cảm thấy buồn chán hay cô đơn chút nào, bởi vì có quá nhiều điều thú vị. Tôi luôn tò mò về mọi thứ mình chưa biết, muốn thử, muốn tìm hiểu, muốn học hỏi tất cả những gì tôi cho là "ngầu".</p> <p>Tất nhiên, định nghĩa về "ngầu" của tôi hơi khác so với người thường một chút. Tôi cho rằng, chỉ cần tôi thấy thú vị là nó "ngầu". Ví dụ, tôi thấy người đọc nhiều sách rất ngầu, người làm thơ rất ngầu, người vẽ được những bức tranh đẹp rất ngầu, người chụp được những bức ảnh đẹp rất ngầu, người làm được những bộ phim và phim truyền hình hay rất ngầu, người viết được nhiều phần mềm xuất sắc rất ngầu, người đưa ra được những quan điểm mới lạ rất ngầu, người sẵn lòng tự do bày tỏ ý kiến của mình rất ngầu, người dám thách thức quyền uy rất ngầu. Có lẽ người khác không nghĩ vậy, nhưng tôi thấy bản thân mình cũng rất ngầu.</p> <p>Khi mới vào đại học, tôi cũng đầy nhiệt huyết, nhưng sau đó, dưới sự ảnh hưởng ngấm ngầm của môi trường, những bài giảng rập khuôn của giáo viên, và vô vàn quy định quản lý vô nghĩa, nhiệt huyết dần dần mất đi hết.</p> <p><strong>Tôi có thể mạnh dạn nói rằng, các trường đại học bình thường ở Trung Quốc chính là nơi bóp nghẹt sự tò mò và nhiệt huyết học tập của sinh viên. Đó không phải là giáo dục, mà chẳng qua là đổi một nơi khác để tiếp tục quản lý mà thôi.</strong> Khi tôi thấy cách các trường đại học hàng đầu Trung Quốc đối phó với những sự kiện như vụ Thẩm Dương đầu năm, thấy Đại học Bắc Kinh đàn áp những sinh viên dám đứng lên bảo vệ quyền lợi cho công nhân, cấm đoán các hội nhóm, tôi mới thấy, haizz, cái gọi là trường danh tiếng cũng chẳng hơn gì, cũng đầy rẫy sự hỗn loạn. Khi tự do không được phép tồn tại trong khuôn viên đại học – nơi lẽ ra phải là nơi cổ vũ tự do và công lý nhất – thì tôi đã vô cùng thất vọng về những ngôi trường như vậy rồi.</p> <p>Mấy tháng sau khi tốt nghiệp, khi có đủ thời gian để đối diện với chính mình, tôi dần dần tìm lại được bản thân, tìm lại được sự tò mò vốn có, nhiệt huyết với những điều chưa biết, khao khát khám phá, và động lực để thử nghiệm. Tôi muốn nhìn thấy một thế giới rộng lớn hơn, muốn thể hiện bản thân.</p> <p>Tôi thỉnh thoảng sẽ viết lách gì đó, 80% là để thể hiện bản thân, 20% là để giao lưu. Không phải để tỏ ra khác biệt hay độc đáo, chỉ là đôi khi có những ý tưởng nếu không ghi lại, chúng sẽ cứ lởn vởn mãi trong đầu, một hai ngày, một hai tuần, không sao tan biến được. Muốn giao lưu, nhưng lại sợ giao lưu, sợ mình không biết phải phản hồi thế nào.</p> <p>Tôi nghĩ việc thể hiện bản thân không nhất thiết phải bó buộc vào một hình thức nào đó. Đôi khi tôi dùng chữ viết, đôi khi là hội họa, rồi nhiếp ảnh, cũng thử làm thơ, và cả viết chương trình nữa. Trong tương lai, có thể tôi sẽ quay những video vài phút. Tôi chỉ muốn dùng cách phù hợp nhất, cách có thể truyền tải suy nghĩ nội tâm một cách tốt nhất để thể hiện. Không nhất thiết phải có thật nhiều người xem, nhưng ít nhất tôi vẫn hy vọng có được vài ba khán giả.</p> <p>Từ nhỏ, tôi đã không đạt điểm cao môn văn, cũng chưa từng học vẽ, mới bắt đầu mày mò nhiếp ảnh. Thế nhưng tôi không hề sợ hãi khi thử nghiệm, không sợ bị người khác chê cười, bởi vì mục đích của tôi chủ yếu là để thể hiện, chứ không phải để phô diễn. Thật lòng mà nói, một người như tôi – mà nếu không lên tiếng thì chẳng ai để ý, một người có sự hiện diện cực kỳ mờ nhạt – việc được nhìn thấy đã là khó lắm rồi. Cũng chính vì sự hiện diện mờ nhạt đó, không có tài năng hay ngoại hình nổi bật, cũng không có cả đống bạn bè với những buổi tụ tập không thể từ chối, không có sự chú ý dư thừa, tôi đã có được sự tự do lớn hơn những người khác, được tự do hành động và suy nghĩ.</p> <p>Tôi tự mua VPS để cài đặt VPN, nhờ vậy tôi có thể nhìn thấy một thế giới rộng lớn và tuyệt vời hơn. Tôi xem hướng dẫn để học cách tạo blog, thêm các tính năng nhỏ cho blog và xây dựng máy chủ lưu trữ hình ảnh (imgbed), nhờ vậy tôi có thể tự do viết lách, không cần lo lắng về từ khóa nhạy cảm hay sợ bị xóa bài, khóa tài khoản. Tôi học khoa học dữ liệu, học máy, chuẩn bị trở thành lập trình viên mảng dữ liệu. Máy tính là công cụ vạn năng, có nó tôi có thể làm được rất nhiều điều mà trước đây không thể.</p> <p>Tôi muốn biết thế giới vận hành như thế nào, tại sao thế giới mà chúng ta nhìn thấy lại có hình dạng như vậy; muốn biết người ngoài hành tinh rốt cuộc có tồn tại hay không, muốn biết liệu Elon Musk có thực sự di cư lên sao Hỏa hay không; muốn biết các nền văn hóa khác nhau hình thành như thế nào, các thể chế khác nhau đã tiến hóa ra sao, vai trò của thương mại giữa các quốc gia thực sự là gì, tại sao lại có chiến tranh, thị trường chợ đen hình thành như thế nào, tại sao trong hầu hết các giai đoạn lịch sử, địa vị của phụ nữ luôn ở thế yếu và thường xuyên bị áp bức; muốn biết tại sao con người lại có hỉ nộ ái ố, tính cách rốt cuộc là do yếu tố bẩm sinh nhiều hơn hay do ảnh hưởng hậu thiên nhiều hơn, những bí ẩn của gen là gì, tại sao lại có hôn nhân và liệu chế độ hôn nhân có hợp lý hay không, tại sao lại có nhiều khuynh hướng tình dục đến vậy, trong sách của Foucault rốt cuộc đã nói những gì...</p> <p>Vì tò mò, vì muốn biết, đây chính là động lực để tôi sống tiếp, cho nên tôi muốn cố gắng sống lâu hơn một chút, để có thể biết được nhiều hơn một chút.</p> <p>Tôi rất tuyệt vọng với xã hội, mỗi ngày đọc tin tức xã hội, ngoài sự buồn bã và tức giận, tôi không biết mình còn có thể làm gì. Tại sao vẫn còn rất nhiều người đang chịu sự áp bức bất công, tại sao họ vẫn chưa chờ được công lý thuộc về mình giáng xuống, tại sao bản chất con người lại có thể tà ác đến vậy, tại sao họ có thể uống máu người một cách tự nhiên như thể điều đó là lẽ đương nhiên, tại sao những người mà máu của mình đang bị người khác uống lại còn nguyền rủa những người không muốn uống máu và kêu gọi mọi người đừng uống, tại sao những người bị thống trị lại bị huấn luyện để lúc nào cũng phải đứng từ góc độ của kẻ thống trị mà suy nghĩ vấn đề. Tôi rất buồn, tôi rất tức giận, và tôi vẫn muốn biết câu trả lời cho những câu hỏi này.</p> <p>Con người chính là một tập hợp của những mâu thuẫn. Tôi tuyệt vọng với xã hội, nhưng vẫn có thể tràn đầy nhiệt huyết với cuộc sống, với thế giới. Đây là cách để tôi giữ cho tâm hồn mình không chết đi trong môi trường đầy tuyệt vọng này.</p> <p>Internet là đôi mắt, cũng là đôi chân của tôi. Nó có thể đưa tôi đến những nơi mà tạm thời tôi chưa thể đặt chân tới, cho phép tôi nhìn thấy những con người đang tỏa sáng ở khắp mọi ngóc ngách, cho phép tôi khám phá các nền văn hóa khác nhau và cảm nhận sự va chạm giữa những quan điểm đa dạng.</p> <p>GoodBye 2018, Hello 2019, Năm mới, tôi cũng hy vọng có thể tiếp tục sống theo cách mình yêu thích.</p> <p>{% centerquote %} Chúng ta chỉ sợ hãi những điều chưa biết, càng biết nhiều, càng ít sợ hãi. do Lila 《Người Bạn Thiên Tài Của Tôi》 {% endcenterquote %}</p> Tản vănhttps://philoli.com/vi/blog/python-tutorails-advanced-level/https://philoli.com/vi/blog/python-tutorails-advanced-level/Mấy hôm nay tôi đang đọc cuốn Data Science from Scratch (link PDF), đây là một cuốn sách nhập môn khoa học dữ liệu tuyệt vời, dễ hiểu và gần gũi. Trong đó có một chương giới thiệu về cú pháp cơ bản của Python và các cú pháp nâng cao thường dùng trong khoa học dữ liệu. Tôi thấy phần giới thiệu này rất hay, ngắn gọn và rõ ràng, nên đã dịch lại và đưa lên đây để tiện tham khảo. Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học dữ liệu (Cơ bản) Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học dữ liệu (Nâng cao) Chương này tập trung giới thiệu các cú pháp và tính năng nâng cao của Python (dựa trên Python 2.7) rất hữu ích trong xử lý dữ liệu.Wed, 07 Nov 2018 23:53:13 GMT<p>Mấy hôm nay tôi đang đọc cuốn <a href="https://book.douban.com/subject/26364377/">Data Science from Scratch</a> (<a href="http://www.zhanjunlang.com/resources/tutorial/Data%20Science%20from%20Scratch%20First%20Principles%20with%20Python.pdf">link PDF</a>), đây là một cuốn sách nhập môn khoa học dữ liệu tuyệt vời, dễ hiểu và gần gũi. Trong đó có một chương giới thiệu về cú pháp cơ bản của Python và các cú pháp nâng cao thường dùng trong khoa học dữ liệu. Tôi thấy phần giới thiệu này rất hay, ngắn gọn và rõ ràng, nên đã dịch lại và đưa lên đây để tiện tham khảo. <a href="https://philoli.com/python-tutorails-basic-level/">Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học dữ liệu (Cơ bản)</a> <a href="https://philoli.com/python-tutorails-advanced-level/">Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học dữ liệu (Nâng cao)</a></p> <p>Chương này tập trung giới thiệu các cú pháp và tính năng nâng cao của Python (dựa trên Python 2.7) rất hữu ích trong xử lý dữ liệu.</p> <h3>Sắp xếp Sorting</h3> <p>Nếu bạn muốn sắp xếp một danh sách (list) trong Python, bạn có thể sử dụng phương thức <code>sort</code> của list đó. Nếu bạn không muốn thay đổi danh sách gốc, hãy dùng hàm <code>sorted</code> để trả về một danh sách mới đã được sắp xếp:</p> <pre><code>x = [4,1,2,3] y = sorted(x) # y = [1,2,3,4], x không thay đổi x.sort() # hiện tại x = [1,2,3,4] # sort hoặc sorted mặc định sắp xếp danh sách theo thứ tự tăng dần. </code></pre> <p>Nếu muốn sắp xếp từ lớn đến bé, bạn có thể thêm tham số <code>reverse = True</code>.</p> <p>Bạn cũng có thể tùy chỉnh hàm sắp xếp, để danh sách được sắp xếp theo một tiêu chí (key) cụ thể:</p> <pre><code># Sắp xếp theo giá trị tuyệt đối từ lớn đến bé x = sorted([-4,1,-2,3], key=abs, reverse=True) # là [-4,3,-2,1] # Sắp xếp theo số lần xuất hiện của từ từ lớn đến bé wc = sorted(word_counts.items(), key=lambda (word, count): count, reverse=True) </code></pre> <h3>Cú pháp tạo danh sách nhanh List Comprehensions</h3> <p>Chúng ta thường xuyên gặp phải tình huống muốn trích xuất một vài phần tử cụ thể từ một danh sách để tạo danh sách mới, hoặc thay đổi giá trị của một số phần tử, hoặc cả hai. Trong Python, cách làm thông dụng cho việc này là sử dụng List Comprehensions (cú pháp tạo danh sách nhanh):</p> <pre><code>even_numbers = [x for x in range(5) if x % 2 == 0] # [0, 2, 4] squares = [x * x for x in range(5)] # [0, 1, 4, 9, 16] even_squares = [x * x for x in even_numbers] # [0, 4, 16] </code></pre> <p>Tương tự, bạn có thể chuyển đổi danh sách thành từ điển (dictionary) hoặc tập hợp (set):</p> <pre><code>square_dict = { x : x * x for x in range(5) } # { 0:0, 1:1, 2:4, 3:9, 4:16 } square_set = { x * x for x in [1, -1] } # { 1 } </code></pre> <p>Nếu bạn không cần sử dụng các phần tử trong danh sách, bạn có thể dùng dấu gạch dưới <code>_</code> làm biến tạm:</p> <pre><code>zeroes = [0 for _ in even_numbers] # Có cùng độ dài với danh sách even_numbers </code></pre> <p>List comprehensions hỗ trợ nhiều vòng lặp <code>for</code> lồng nhau:</p> <pre><code>pairs = [(x, y) for x in range(10) for y in range(10)] # Tổng cộng 100 cặp: (0,0) (0,1) ... (9,8), (9,9) </code></pre> <p>Vòng lặp <code>for</code> phía sau có thể sử dụng kết quả từ vòng lặp <code>for</code> phía trước:</p> <pre><code>increasing_pairs = [(x, y) # Chỉ chứa các cặp dữ liệu có x &lt; y for x in range(10) # range(lo, hi) bằng for y in range(x + 1, 10)] # [lo, lo + 1, ..., hi - 1] </code></pre> <p>Chúng ta sẽ thường xuyên sử dụng list comprehensions trong tương lai.</p> <h3>Bộ tạo và Bộ lặp Generators and Iterators</h3> <p>Một vấn đề của danh sách là chúng có thể trở nên rất lớn nếu không cẩn thận. Ví dụ, <code>range(1000000)</code> sẽ tạo ra một danh sách chứa một triệu phần tử. Nếu chỉ xử lý từng dữ liệu một, quá trình này có thể mất quá nhiều thời gian (hoặc hết bộ nhớ). Trong thực tế, bạn có thể chỉ cần dùng đến vài dữ liệu đầu tiên, khi đó các phép tính khác trở nên thừa thãi.</p> <p>Các generator (bộ tạo) cho phép bạn chỉ lặp qua những dữ liệu cần thiết. Bạn có thể tạo một generator bằng cách sử dụng hàm và biểu thức <code>yield</code>:</p> <pre><code>def lazy_range(n): """một phiên bản "lười biếng" của range""" i = 0 while i &lt; n: yield i i += 1 </code></pre> <p><strong>Người dịch bổ sung:</strong> Generator cũng là một loại iterator (bộ lặp) đặc biệt, và <code>yield</code> là chìa khóa để generator thực hiện việc lặp. Nó đóng vai trò là điểm tạm dừng và tiếp tục thực thi của generator, cho phép gán giá trị cho biểu thức <code>yield</code> và cũng trả về giá trị của biểu thức <code>yield</code>. Bất kỳ hàm nào chứa câu lệnh <code>yield</code> đều được gọi là generator. Khi thoát khỏi generator, nó sẽ lưu trạng thái thực thi hiện tại và khôi phục lại khi được gọi lần tiếp theo để lấy giá trị lặp kế tiếp. Sử dụng cách lặp bằng danh sách sẽ chiếm nhiều không gian địa chỉ, trong khi sử dụng generator chỉ chiếm khoảng một không gian địa chỉ, từ đó đạt được hiệu quả tiết kiệm bộ nhớ.</p> <p>Vòng lặp dưới đây sẽ tiêu thụ từng giá trị một từ <code>yield</code> cho đến khi hết:</p> <pre><code>for i in lazy_range(10): do_something_with(i) </code></pre> <p>(Thực tế, Python có sẵn một hàm thực hiện hiệu ứng tương tự như <code>lazy_range</code> ở trên. Trong Python 2, đó là <code>xrange</code>; trong Python 3, <code>range</code> đã được thiết kế để hoạt động theo cách "lười biếng" này.) Điều này có nghĩa là bạn có thể tạo ra một chuỗi vô hạn:</p> <pre><code>def natural_numbers(): """trả về 1, 2, 3, ...""" n = 1 while True: yield n n += 1 </code></pre> <p>Tuy nhiên, không nên sử dụng các câu lệnh không có logic thoát khỏi vòng lặp như vậy.</p> <p><strong>MẸO</strong></p> <blockquote> <p>Một nhược điểm khi sử dụng generator để lặp là bạn chỉ có thể lặp qua các phần tử từ đầu đến cuối một lần duy nhất. Nếu muốn lặp nhiều lần, bạn chỉ có thể tạo generator mới mỗi lần hoặc sử dụng danh sách.</p> </blockquote> <p>Cách thứ hai để tạo generator: sử dụng biểu thức comprehension đặt trong dấu ngoặc đơn:</p> <pre><code>lazy_evens_below_20 = (i for i in lazy_range(20) if i % 2 == 0) </code></pre> <p>Chúng ta biết rằng phương thức <code>items()</code> trong từ điển sẽ trả về một danh sách tất cả các cặp khóa-giá trị. Nhưng trong nhiều trường hợp, chúng ta sử dụng phương thức generator <code>iteritems()</code> để lặp, nó sẽ tạo và trả về từng cặp khóa-giá trị một.</p> <h3>Ngẫu nhiên Randomness</h3> <p>Khi học khoa học dữ liệu, chúng ta sẽ thường xuyên cần tạo số ngẫu nhiên. Chỉ cần import module <code>random</code> là có thể sử dụng:</p> <pre><code>import random four_uniform_randoms = [random.random() for _ in range(4)] # [0.8444218515250481, # random.random() tạo số ngẫu nhiên # 0.7579544029403025, # Số ngẫu nhiên được chuẩn hóa, nằm trong khoảng từ 0 đến 1 # 0.420571580830845, # Hàm này là hàm thường dùng nhất để tạo số ngẫu nhiên # 0.25891675029296335] </code></pre> <p>Nếu bạn muốn có kết quả có thể tái tạo, bạn có thể thiết lập trạng thái nội bộ của module <code>random</code> bằng <code>random.seed</code> để tạo ra các số giả ngẫu nhiên (tức là có tính xác định):</p> <pre><code>random.seed(10) # đặt seed là 10 print random.random() # 0.57140259469 random.seed(10) # đặt lại seed là 10 print random.random() # lại là 0.57140259469 </code></pre> <p>Đôi khi chúng ta cũng sử dụng hàm <code>random.randrange</code> để tạo một số ngẫu nhiên trong một phạm vi cụ thể:</p> <pre><code>random.randrange(10) # Chọn ngẫu nhiên một số từ range(10) = [0, 1, ..., 9] random.randrange(3, 6) # Chọn ngẫu nhiên một số từ range(3, 6) = [3, 4, 5] </code></pre> <p>Ngoài ra còn có một số phương thức đôi khi rất tiện lợi, ví dụ <code>random.shuffle</code> sẽ xáo trộn thứ tự các phần tử trong một danh sách, tạo ra một danh sách được sắp xếp ngẫu nhiên:</p> <pre><code>up_to_ten = range(10) random.shuffle(up_to_ten) print up_to_ten # [2, 5, 1, 9, 7, 3, 8, 6, 4, 0] (kết quả bạn nhận được có thể khác) </code></pre> <p>Nếu muốn chọn ngẫu nhiên một phần tử từ một danh sách, bạn có thể sử dụng phương thức <code>random.choice</code>:</p> <pre><code>my_best_friend = random.choice(["Alice", "Bob", "Charlie"]) # Tôi nhận được "Bob" </code></pre> <p>Nếu bạn muốn tạo ra một chuỗi ngẫu nhiên mà không làm xáo trộn danh sách gốc, bạn có thể sử dụng phương thức <code>random.sample</code>:</p> <pre><code>lottery_numbers = range(60) winning_numbers = random.sample(lottery_numbers, 6) # [16, 36, 10, 6, 25, 9] </code></pre> <p>Bạn có thể chọn nhiều mẫu ngẫu nhiên (có lặp lại) bằng cách gọi nhiều lần:</p> <pre><code>four_with_replacement = [random.choice(range(10)) for _ in range(4)] # [9, 4, 4, 2] </code></pre> <h3>Biểu thức chính quy Regular Expressions</h3> <p>Biểu thức chính quy (Regular Expressions) được dùng để tìm kiếm văn bản, hơi phức tạp nhưng cực kỳ hữu ích, đến mức có rất nhiều sách chuyên về chúng. Chúng ta sẽ giải thích chi tiết khi gặp chúng, dưới đây là một số ví dụ về cách sử dụng biểu thức chính quy trong Python:</p> <pre><code>import re print all([ # Tất cả các biểu thức dưới đây đều trả về true, vì not re.match("a", "cat"), # * 'cat' không bắt đầu bằng 'a' re.search("a", "cat"), # * 'cat' chứa chữ cái 'a' not re.search("c", "dog"), # * 'dog' không chứa chữ cái 'c' 3 == len(re.split("[ab]", "carbs")), # * Tách từ thành ba phần ['c','r','s'] dựa trên 'a' hoặc 'b' "R-D-" == re.sub("[0-9]", "-", "R2D2") # * Thay thế các chữ số bằng dấu gạch ngang ]) # Kết quả: True </code></pre> <h3>Lập trình hướng đối tượng Object-Oriented Programming</h3> <p>Giống như nhiều ngôn ngữ khác, Python cho phép bạn định nghĩa các lớp (class) để đóng gói dữ liệu và các hàm (function) để thao tác với chúng. Đôi khi chúng ta sử dụng chúng để làm cho mã của mình rõ ràng và gọn gàng hơn. Cách đơn giản nhất để giải thích chúng có lẽ là xây dựng một ví dụ với nhiều chú thích. Giả sử không có kiểu tập hợp (set) tích hợp sẵn trong Python, chúng ta có thể muốn tạo lớp <code>Set</code> của riêng mình. Vậy lớp này nên có những chức năng gì? Ví dụ, với một <code>Set</code>, chúng ta cần có khả năng thêm phần tử, xóa phần tử và kiểm tra xem nó có chứa một giá trị cụ thể nào đó hay không. Vì vậy, chúng ta sẽ tạo tất cả các chức năng này làm các phương thức thành viên của lớp. Bằng cách đó, chúng ta có thể truy cập các phương thức thành viên này bằng dấu chấm sau đối tượng <code>Set</code>:</p> <pre><code># Theo quy ước, chúng ta đặt tên lớp theo kiểu PascalCase class Set: # Đây là các phương thức thành viên # Mỗi phương thức thành viên đều có một tham số "self" đứng đầu (một quy ước khác) # “self” tương ứng với đối tượng Set cụ thể đang được sử dụng def __init__(self, values=None): """Đây là hàm khởi tạo Hàm này được gọi mỗi khi bạn tạo một Set mới Có thể gọi như sau s1 = Set() # Tập hợp rỗng s2 = Set([1,2,2,3]) # Khởi tạo tập hợp với các giá trị đã cho""" self.dict = {} # Mỗi thể hiện của Set đều có thuộc tính dict riêng # Chúng ta sử dụng thuộc tính này để theo dõi từng thành viên if values is not None: for value in values: self.add(value) def __repr__(self): """Đây là biểu diễn chuỗi của đối tượng Set Bạn có thể xem bằng cách gõ đối tượng vào cửa sổ lệnh Python hoặc dùng phương thức str()""" return "Set: " + str(self.dict.keys()) # Chúng ta sẽ biểu thị tư cách thành viên bằng cách biến giá trị thành khóa trong self.dict và đặt giá trị của khóa đó là True def add(self, value): self.dict[value] = True # Nếu tham số là một khóa trong từ điển, thì giá trị tương ứng nằm trong Set def contains(self, value): return value in self.dict def remove(self, value): del self.dict[value] </code></pre> <p>Sau đó, chúng ta có thể sử dụng <code>Set</code> như sau:</p> <pre><code>s = Set([1,2,3]) s.add(4) print s.contains(4) # True s.remove(3) print s.contains(3) # False </code></pre> <h3>Công cụ hàm Functional Tools</h3> <h4>Hàm partial</h4> <p>Khi truyền hàm, đôi khi chúng ta muốn sử dụng một phần chức năng của một hàm để tạo ra một hàm mới. Ví dụ đơn giản, giả sử chúng ta có một hàm với hai biến:</p> <pre><code>def exp(base, power): return base ** power </code></pre> <p>Chúng ta muốn dùng nó để tạo một hàm mới, hàm này nhận một biến đầu vào và trả về kết quả của hàm lũy thừa <code>exp(2, power)</code> với cơ số là 2.</p> <p>Tất nhiên, chúng ta có thể định nghĩa một hàm mới bằng <code>def</code>, dù cách này có vẻ không được thông minh lắm:</p> <pre><code>def two_to_the(power): return exp(2, power) </code></pre> <p>Cách thông minh hơn là sử dụng phương thức <code>functools.partial</code>:</p> <pre><code>from functools import partial two_to_the = partial(exp, 2) # Hàm hiện tại chỉ có một biến print two_to_the(3) # 8 </code></pre> <p>Nếu đã chỉ định tên, bạn cũng có thể sử dụng phương thức <code>partial</code> để điền các tham số khác:</p> <pre><code>square_of = partial(exp, power=2) print square_of(3) # 9 </code></pre> <p>Nếu bạn cố gắng sử dụng các tham số một cách lộn xộn giữa chừng trong hàm, chương trình sẽ nhanh chóng trở nên khó hiểu, vì vậy hãy cố gắng tránh hành vi này.</p> <h4>Ánh xạ map</h4> <p>Đôi khi chúng ta cũng sử dụng các hàm như <code>map</code>, <code>reduce</code>, và <code>filter</code> như những lựa chọn thay thế cho chức năng của list comprehensions:</p> <pre><code>def double(x): return 2 * x xs = [1, 2, 3, 4] twice_xs = [double(x) for x in xs] # [2, 4, 6, 8] twice_xs = map(double, xs) # Đồng nhất với trên list_doubler = partial(map, double) # Hàm có chức năng nhân đôi danh sách twice_xs = list_doubler(xs) # Cũng là [2, 4, 6, 8] </code></pre> <p>Phương thức <code>map</code> cũng có thể được dùng để ánh xạ một hàm có nhiều tham số tới nhiều danh sách:</p> <pre><code>def multiply(x, y): return x * y products = map(multiply, [1, 2], [4, 5]) # [1 * 4, 2 * 5] = [4, 10] </code></pre> <h4>Bộ lọc filter</h4> <p>Tương tự, <code>filter</code> thực hiện chức năng của <code>if</code> trong list comprehensions:</p> <pre><code>def is_even(x): """Trả về True nếu x là số chẵn, False nếu x là số lẻ""" return x % 2 == 0 x_evens = [x for x in xs if is_even(x)] # [2, 4] x_evens = filter(is_even, xs) # Đồng nhất với trên list_evener = partial(filter, is_even) # Hàm này thực hiện chức năng lọc x_evens = list_evener(xs) # Cũng là [2, 4] </code></pre> <h4>Rút gọn reduce</h4> <p>Phương thức <code>reduce</code> liên tục kết hợp phần tử thứ nhất và thứ hai trong danh sách, sau đó kết hợp kết quả với phần tử thứ ba, và lặp lại quá trình này cho đến khi nhận được một kết quả duy nhất:</p> <pre><code>x_product = reduce(multiply, xs) # = 1 * 2 * 3 * 4 = 24 list_product = partial(reduce, multiply) # Hàm này thực hiện việc rút gọn một danh sách x_product = list_product(xs) # Cũng là 24 </code></pre> <h3>Liệt kê enumerate</h3> <p>Đôi khi, chúng ta gặp tình huống cần duyệt qua một danh sách và đồng thời sử dụng cả phần tử lẫn chỉ mục của nó:</p> <pre><code># Không Pythonic lắm (không gọn gàng và tao nhã) for i in range(len(documents)): document = documents[i] do_something(i, document) # Cũng không Pythonic lắm (không gọn gàng và tao nhã) i = 0 for document in documents: do_something(i, document) i += 1 </code></pre> <p>Cách gọn gàng nhất là sử dụng phương thức <code>enumerate</code> để tạo ra một tuple <code>(index, element)</code>:</p> <pre><code>for i, document in enumerate(documents): do_something(i, document) </code></pre> <p>Tương tự, nếu chỉ muốn sử dụng chỉ mục:</p> <pre><code>for i in range(len(documents)): do_something(i) # Không gọn gàng for i, _ in enumerate(documents): do_something(i) # Gọn gàng </code></pre> <p>Chúng ta sẽ thường xuyên sử dụng phương pháp này sau này.</p> <h3>Nén và giải nén tham số zip and Argument Unpacking</h3> <h4>Nén zip</h4> <p>Chúng ta thường xuyên thực hiện nén (zip) hai hoặc nhiều danh sách. Nén (zip) thực chất là chuyển đổi nhiều danh sách thành một danh sách duy nhất chứa các tuple tương ứng:</p> <pre><code>list1 = ['a', 'b', 'c'] list2 = [1, 2, 3] zip(list1, list2) # Kết quả là [('a', 1), ('b', 2), ('c', 3)] </code></pre> <h4>Giải nén tham số Argument Unpacking</h4> <p>Nếu các danh sách có độ dài không đồng nhất, quá trình nén sẽ dừng lại ở cuối danh sách ngắn nhất. Bạn cũng có thể sử dụng một thủ thuật "giải nén" (unzip) khá độc đáo để giải nén danh sách:</p> <pre><code>pairs = [('a', 1), ('b', 2), ('c', 3)] letters, numbers = zip(*pairs) </code></pre> <p>Trong đó, dấu sao <code>*</code> được dùng để thực hiện giải nén tham số, nó sẽ dùng các phần tử của <code>pairs</code> làm các tham số riêng lẻ cho hàm <code>zip</code>. Cách gọi dưới đây có hiệu quả tương đương:</p> <pre><code>zip(('a', 1), ('b', 2), ('c', 3)) # Trả về [('a','b','c'), ('1','2','3')] </code></pre> <p>Giải nén tham số cũng có thể được sử dụng cùng với các hàm khác:</p> <pre><code>def add(a, b): return a + b add(1, 2) # Trả về 3 add([1, 2]) # Báo lỗi add(*[1, 2]) # Trả về 3 </code></pre> <p>Mặc dù không quá thực dụng, nhưng đây là một thủ thuật hay giúp mã gọn gàng hơn.</p> <h3>Truyền tham số không giới hạn args and kwargs</h3> <p>Giả sử chúng ta muốn tạo một hàm bậc cao (higher-order function), hàm này nhận một hàm cũ làm đầu vào và trả về một hàm mới, trong đó hàm mới là hàm cũ nhân với 2:</p> <pre><code>def doubler(f): def g(x): return 2 * f(x) return g </code></pre> <p>Chạy ví dụ:</p> <pre><code>def f1(x): return x + 1 g = doubler(f1) print g(3) # 8 (== ( 3 + 1) * 2) print g(-1) # 0 (== (-1 + 1) * 2) </code></pre> <p>Tuy nhiên, phương pháp này sẽ không còn hiệu quả nếu số lượng tham số được truyền vào lớn hơn một:</p> <pre><code>def f2(x, y): return x + y g = doubler(f2) print g(1, 2) # Báo lỗi TypeError: g() takes exactly 1 argument (2 given) </code></pre> <p>Vì vậy, chúng ta cần định nghĩa một hàm có khả năng nhận bất kỳ số lượng tham số nào, sau đó sử dụng giải nén tham số để truyền nhiều tham số. Điều này có vẻ hơi "phép thuật" một chút:</p> <pre><code>def magic(*args, **kwargs): print "unnamed args:", args print "keyword args:", kwargs magic(1, 2, key="word", key2="word2") # Kết quả xuất ra: # unnamed args: (1, 2) # keyword args: {'key2': 'word2', 'key': 'word'} </code></pre> <p>Khi chúng ta định nghĩa một hàm như thế này, <code>args</code> (viết tắt của arguments) là một tuple chứa các tham số không có tên, còn <code>kwargs</code> (viết tắt của keyword arguments) là một từ điển chứa các tham số có tên (keyword arguments).</p> <p>Chúng cũng có thể được sử dụng khi các tham số được truyền là danh sách (hoặc tuple) hoặc mảng:</p> <pre><code>def other_way_magic(x, y, z): return x + y + z x_y_list = [1, 2] z_dict = { "z" : 3 } print other_way_magic(*x_y_list, **z_dict) # 6 </code></pre> <p>Bạn có thể sử dụng nó kết hợp với nhiều phương pháp kỳ lạ khác, nhưng chúng ta sẽ chỉ dùng nó để giải quyết vấn đề truyền tham số không giới hạn độ dài cho các hàm bậc cao:</p> <pre><code>def doubler_correct(f): """Hoạt động hiệu quả bất kể f là gì""" def g(*args, **kwargs): """Bất kể có bao nhiêu tham số, hàm này đều có thể truyền đúng cách cho f""" return 2 * f(*args, **kwargs) return g g = doubler_correct(f2) print g(1, 2) # 6 </code></pre> <h3>Chào mừng đến với thế giới khoa học dữ liệu!</h3> <p>Ding! Chúc mừng bạn đã mở ra cánh cửa đến một thế giới mới! Giờ thì hãy vui vẻ khám phá thôi nào~</p> <p><strong>Đọc thêm:</strong></p> <p><a href="https://philoli.com/python-tutorails-basic-level">Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học dữ liệu (Cơ bản)</a></p> Pythonhttps://philoli.com/vi/blog/python-tutorails-basic-level/https://philoli.com/vi/blog/python-tutorails-basic-level/Hai hôm nay, tôi đang đọc cuốn Data Science from Scrach (Địa chỉ PDF), đây là một cuốn sách nhập môn khoa học dữ liệu khá hay và dễ hiểu. Trong đó, có một chương giới thiệu về cú pháp cơ bản của Python và các cú pháp nâng cao thường dùng trong khoa học dữ liệu. Tôi thấy phần giới thiệu này rất tốt, súc tích và rõ ràng, nên đã dịch lại và đăng lên đây để tiện tham khảo. Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học Dữ liệu (Cơ bản) Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học Dữ liệu (Nâng cao) Chương này tập trung giới thiệu các cú pháp và tính năng cơ bản của Python (dựa trên Python 2.7) rất hữu ích trong xử lý dữ liệu.Wed, 07 Nov 2018 20:53:13 GMT<p>Hai hôm nay, tôi đang đọc cuốn <a href="https://book.douban.com/subject/26364377/">Data Science from Scrach</a> (<a href="http://www.zhanjunlang.com/resources/tutorial/Data%20Science%20from%20Scratch%20First%20Principles%20with%20Python.pdf">Địa chỉ PDF</a>), đây là một cuốn sách nhập môn khoa học dữ liệu khá hay và dễ hiểu. Trong đó, có một chương giới thiệu về cú pháp cơ bản của Python và các cú pháp nâng cao thường dùng trong khoa học dữ liệu. Tôi thấy phần giới thiệu này rất tốt, súc tích và rõ ràng, nên đã dịch lại và đăng lên đây để tiện tham khảo.<br /> <a href="https://lulalap.com/2018/11/07/python-tutorails-basic-level/">Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học Dữ liệu (Cơ bản)</a><br /> <a href="https://lulalap.com/2018/11/09/python-tutorails-advanced-level/">Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học Dữ liệu (Nâng cao)</a></p> <p>Chương này tập trung giới thiệu các cú pháp và tính năng cơ bản của Python (dựa trên Python 2.7) rất hữu ích trong xử lý dữ liệu.</p> <h3><a href="#%E7%A9%BA%E6%A0%BC%E6%A0%BC%E5%BC%8F" title="Định dạng Khoảng trắng"></a>Định dạng Khoảng trắng</h3> <p>Nhiều ngôn ngữ sử dụng dấu ngoặc để kiểm soát các khối mã, nhưng Python lại dùng thụt lề:</p> <pre><code>for i in [1, 2, 3, 4, 5]: print i # Dòng đầu tiên của vòng lặp "for i" for j in [1, 2, 3, 4, 5]: print j # Dòng đầu tiên của vòng lặp "for j" print i + j # Dòng cuối cùng của vòng lặp "for j" print i # Dòng cuối cùng của vòng lặp "for i" print "done looping" </code></pre> <p>Điều này giúp mã Python rất dễ đọc, nhưng cũng có nghĩa là bạn phải luôn chú ý đến định dạng. Các khoảng trắng trong dấu ngoặc sẽ bị bỏ qua, điều này hữu ích khi viết các biểu thức dài:</p> <pre><code>long_winded_computation = (1 + 2 + 3 + 4 + 5 + 6 + 7 + 8 + 9 + 10 + 11 + 12 + 13 + 14 + 15 + 16 + 17 + 18 + 19 + 20) </code></pre> <p>Và cũng làm cho mã dễ đọc hơn:</p> <pre><code>list_of_lists = [[1, 2, 3], [4, 5, 6], [7, 8, 9]] easier_to_read_list_of_lists = [ [1, 2, 3], [4 ,5 ,6 ], [7 ,8 ,9 ] ] </code></pre> <h3><a href="#%E5%A4%9A%E8%A1%8C%E8%AF%AD%E5%8F%A5" title="Câu lệnh Nhiều dòng"></a>Câu lệnh Nhiều dòng</h3> <p>Bạn có thể sử dụng dấu gạch ngược để nối hai dòng bị ngắt (cách này ít khi được dùng):</p> <pre><code>two_plus_three = 2 + \ 3 </code></pre> <h3><a href="#%E6%A8%A1%E5%9D%97-Modules" title="Module"></a>Module</h3> <p>Dù là các module có sẵn của Python hay các module bên thứ ba bạn tải về, tất cả đều cần được import thủ công trước khi sử dụng.</p> <ol> <li>Cách đơn giản là import toàn bộ module:</li> </ol> <pre><code>import re my_regex = re.compile("[0-9]+", re.I) </code></pre> <p>Module <code>_re_</code> được import ở đây dùng cho biểu thức chính quy. Sau khi import module, bạn có thể gọi các chức năng cụ thể bằng cách dùng tên module làm tiền tố (re.).</p> <ol> <li>Nếu tên module bạn muốn import đã được sử dụng trong mã, bạn có thể gán nó cho một tên khác khi import:</li> </ol> <pre><code>import re as regex my_regex = regex.compile("[0-9]+", regex.I) </code></pre> <ol> <li>Nếu bạn "hư", bạn có thể import toàn bộ module vào không gian tên hiện tại. Điều này có thể vô tình ghi đè lên các biến bạn đã định nghĩa:</li> </ol> <pre><code>match = 10 from re import * # Module re có một hàm tên là match print match # Xuất ra hàm match </code></pre> <p>Vì bạn là người tốt, tôi tin bạn sẽ không làm điều này.</p> <h3><a href="#%E5%9B%9B%E5%88%99%E8%BF%90%E7%AE%97-Arithmetic" title="Phép toán Số học"></a>Phép toán Số học</h3> <p>Python 2.7 mặc định sử dụng phép chia lấy phần nguyên, nên $ 5 / 2 = 2 $. Nhưng nhiều lúc chúng ta không muốn phép chia này, vì vậy có thể import module sau:</p> <pre><code>from __future__ import division </code></pre> <p>Sau khi import, ta có $5 / 2 = 2.5$.<br /> Phép chia lấy phần nguyên: $5 // 2 = 2$.</p> <h3><a href="#%E5%87%BD%E6%95%B0-Functions" title="Hàm"></a>Hàm</h3> <h4><a href="#%E5%87%BD%E6%95%B0%E5%AE%9A%E4%B9%89" title="Định nghĩa Hàm"></a>Định nghĩa Hàm</h4> <p>Hàm là một quy tắc có thể nhận 0 hoặc nhiều đầu vào và trả về một đầu ra nhất định. Trong Python, chúng ta định nghĩa một hàm bằng cú pháp <code>def Tên_hàm(tham_số)</code>:</p> <pre><code>def double(x): """Bạn có thể viết giải thích về chức năng của hàm ở đây Ví dụ, hàm này sẽ nhân đầu vào với 2""" # Bạn có thể viết thân hàm ở đây, nhớ thụt lề return x * 2 </code></pre> <h4><a href="#%E5%87%BD%E6%95%B0%E4%BD%BF%E7%94%A8" title="Sử dụng Hàm"></a>Sử dụng Hàm</h4> <p>Trong Python, hàm là một "đối tượng hạng nhất" (first-class citizen), điều này có nghĩa là chúng ta có thể gán hàm cho một biến, hoặc truyền nó làm tham số cho các biến khác:</p> <pre><code>def apply_to_one(f): """Gọi hàm f và truyền 1 làm tham số""" return f(1) my_double = double # double trỏ đến hàm đã định nghĩa ở phần trước x = apply_to_one(my_double) # x bằng 2 </code></pre> <h4><a href="#%E5%8C%BF%E5%90%8D%E5%87%BD%E6%95%B0" title="Hàm Ẩn danh"></a>Hàm Ẩn danh</h4> <p>Bạn cũng có thể tạo hàm ẩn danh thông qua <code>lambda</code>:</p> <pre><code>y = apply_to_one(lambda x: x + 4) # Bằng 5 </code></pre> <p>Bạn có thể gán <code>lambda</code> cho các biến khác, nhưng hầu hết mọi người sẽ khuyên bạn nên sử dụng <code>_def_</code> nhiều hơn:</p> <pre><code>another_double = lambda x: 2 * x # Không khuyến khích def another_double(x): return 2 * x # Cách làm được khuyến khích </code></pre> <p>Bổ sung:</p> <ul> <li><code>lambda</code> chỉ là một biểu thức, thân hàm đơn giản hơn nhiều so với <code>def</code>.</li> <li>Phần chính của <code>lambda</code> là một biểu thức, không phải một khối mã. Chỉ có thể đóng gói logic hạn chế trong biểu thức <code>lambda</code>.</li> </ul> <h4><a href="#%E5%87%BD%E6%95%B0%E5%8F%82%E6%95%B0%E4%BC%A0%E9%80%92" title="Truyền tham số Hàm"></a>Truyền tham số Hàm</h4> <p>Các tham số của hàm có thể định nghĩa giá trị mặc định. Nếu không truyền tham số, hàm sẽ sử dụng giá trị mặc định; nếu truyền tham số, hàm sẽ sử dụng giá trị đã chỉ định:</p> <pre><code>def my_print(message="my default message"): print message my_print("hello") # Xuất ra "hello" my_print() # Xuất ra "my default message" </code></pre> <p>Đôi khi, việc chỉ định tham số trực tiếp bằng tên tham số cũng rất tiện lợi:</p> <pre><code>def subtract(a=0, b=0): return a - b subtract(10, 5) # Trả về 5 subtract(0, 5) # Trả về -5 subtract(b=5) # Giống như trên, trả về -5 </code></pre> <h3><a href="#%E5%AD%97%E7%AC%A6%E4%B8%B2-Strings" title="Chuỗi"></a>Chuỗi</h3> <p>Bạn có thể sử dụng dấu nháy đơn hoặc dấu nháy kép để tạo chuỗi (dấu nháy phải được ghép đôi):</p> <pre><code>single_quoted_string = 'data science' double_quoted_string = "data science" </code></pre> <p>Sử dụng dấu gạch ngược để biểu thị ký tự thoát, ví dụ:</p> <pre><code>tab_string = "\t" # Biểu thị ký tự tab len(tab_string) # Bằng 1 </code></pre> <p>Khi bạn muốn sử dụng chính dấu gạch ngược (dùng cho thư mục Windows hoặc biểu thức chính quy), bạn có thể định nghĩa bằng cách sử dụng chuỗi thô <code>r""</code>:</p> <pre><code>not_tab_string = r"\t" # Biểu thị ký tự '\' và 't' len(not_tab_string) # Bằng 2 </code></pre> <p>Sử dụng ba dấu nháy kép để tạo chuỗi nhiều dòng:</p> <pre><code>multi_line_string = """Đây là dòng đầu tiên Đây là dòng thứ hai Đây là dòng thứ ba""" </code></pre> <h3><a href="#%E5%BC%82%E5%B8%B8%E5%A4%84%E7%90%86-Exception" title="Xử lý Ngoại lệ"></a>Xử lý Ngoại lệ</h3> <p>Khi chương trình gặp lỗi, Python sẽ phát sinh một <code>ngoại lệ (exception)</code>. Nếu chúng ta không xử lý, chương trình sẽ ngừng thực thi. Để bắt ngoại lệ, chúng ta có thể sử dụng câu lệnh <code>try</code> và <code>except</code>:</p> <pre><code>try: print 0 / 0 except ZeroDivisionError: print "Không thể chia cho 0" </code></pre> <p>Mặc dù trong các ngôn ngữ khác, ngoại lệ có thể được coi là điều không tốt, nhưng trong Python, việc xử lý ngoại lệ một cách linh hoạt sẽ giúp mã của bạn gọn gàng và sạch sẽ hơn.</p> <h3><a href="#%E5%88%97%E8%A1%A8-Lists" title="Danh sách (List)"></a>Danh sách (List)</h3> <h4><a href="#%E5%88%9B%E5%BB%BA%E5%88%97%E8%A1%A8" title="Tạo Danh sách"></a>Tạo Danh sách</h4> <p>List là một tập hợp có thứ tự đơn giản và là cấu trúc dữ liệu cơ bản nhất trong Python (tương tự mảng trong các ngôn ngữ khác, nhưng list có một số tính năng bổ sung). Để tạo một list:</p> <pre><code>integer_list = [1, 2, 3] heterogeneous_list = ["string", 0.1, True] list_of_lists = [ integer_list, heterogeneous_list, [] ] list_length = len(integer_list) # Bằng 3 list_sum = sum(integer_list) # Bằng 6 </code></pre> <h4><a href="#%E8%AE%BF%E9%97%AE%E5%88%97%E8%A1%A8%E4%B8%AD%E7%9A%84%E5%80%BC" title="Truy cập Giá trị trong Danh sách"></a>Truy cập Giá trị trong Danh sách</h4> <p>Bạn có thể truy cập các giá trị trong list bằng cách sử dụng chỉ mục trong dấu ngoặc vuông:</p> <pre><code>x = range(10) # Tạo list x = [0, 1, ..., 9] zero = x[0] # Bằng 0, chỉ mục list bắt đầu từ 0 one = x[1] # Bằng 1 nine = x[-1] # Bằng 9, phần tử cuối cùng trong list eight = x[-2] # Bằng 8, phần tử thứ hai từ cuối trong list x[0] = -1 # Hiện tại list x = [-1, 1, 2, 3, ..., 9] </code></pre> <h4><a href="#%E6%88%AA%E5%8F%96%E5%88%97%E8%A1%A8" title="Cắt Danh sách (Slicing)"></a>Cắt Danh sách (Slicing)</h4> <p>Bạn có thể cắt list bằng dấu ngoặc vuông:</p> <pre><code>first_three = x[:3] # [-1, 1, 2] three_to_end = x[3:] # [3, 4, ..., 9] one_to_four = x[1:5] # [1, 2, 3, 4] last_three = x[-3:] # [7, 8, 9] without_first_and_last = x[1:-1] # [1, 2, ..., 8] copy_of_x = x[:] # [-1, 1, 2, ..., 9] </code></pre> <p>Bạn có thể dùng <code>in</code> để kiểm tra xem một phần tử có trong list hay không:</p> <pre><code>1 in [1, 2, 3] # True 0 in [1, 2, 3] # False </code></pre> <p>Phương pháp tìm kiếm phần tử này có hiệu suất thấp, chỉ nên sử dụng khi list nhỏ hoặc bạn không quá quan tâm đến thời gian tìm kiếm.</p> <h4><a href="#%E6%8B%BC%E6%8E%A5%E5%88%97%E8%A1%A8" title="Nối Danh sách"></a>Nối Danh sách</h4> <p>Trong Python, rất dễ để nối hai list:</p> <pre><code>x = [1, 2, 3] x.extend([4, 5, 6]) # Hiện tại x = [1,2,3,4,5,6] </code></pre> <p>Nếu bạn không muốn thay đổi list <code>x</code> gốc, bạn có thể sử dụng toán tử "cộng" để tạo một list mới:</p> <pre><code>x = [1, 2, 3] y = x + [4, 5, 6] # Hiện tại y = [1, 2, 3, 4, 5, 6]; x không thay đổi </code></pre> <p>Thường xuyên sử dụng cách này để thêm từng phần tử vào list:</p> <pre><code>x = [1, 2, 3] x.append(0) # Hiện tại x = [1, 2, 3, 0] y = x[-1] # Bằng 0 z = len(x) # Bằng 4 </code></pre> <h4><a href="#%E5%88%97%E8%A1%A8%E5%88%86%E8%A7%A3" title="Phân tách Danh sách"></a>Phân tách Danh sách</h4> <p>Nếu bạn biết có bao nhiêu phần tử trong một list, việc phân tách list đó rất dễ dàng:</p> <pre><code>x, y = [1, 2] # Hiện tại x = 1, y = 2 </code></pre> <p>Nếu số lượng phần tử ở hai bên dấu bằng không khớp, bạn sẽ nhận được một <em>lỗi giá trị</em>. Vì vậy, chúng ta thường dùng dấu gạch dưới để chứa phần còn lại của list:</p> <pre><code>_, y = [1, 2] # Hiện tại y == 2, bỏ qua phần tử đầu tiên </code></pre> <h3><a href="#%E5%85%83%E7%BB%84-Tuples" title="Tuple"></a>Tuple</h3> <p>List và tuple rất giống nhau, điểm khác biệt duy nhất là các phần tử trong tuple không thể bị sửa đổi.</p> <h4><a href="#%E5%85%83%E7%BB%84%E5%88%9B%E5%BB%BA" title="Tạo Tuple"></a>Tạo Tuple</h4> <p>Bạn có thể tạo tuple bằng dấu ngoặc tròn hoặc không dùng dấu ngoặc nào:</p> <pre><code>my_tuple = (1, 2) other_tuple = 3, 4 my_list[1] = 3 # Hiện tại my_list là [1, 3] try: my_tuple[1] = 3 except TypeError: print "Không thể sửa đổi tuple" </code></pre> <p>Sử dụng tuple rất tiện lợi để nhận nhiều giá trị trả về từ một hàm:</p> <pre><code>def sum_and_product(x, y): return (x + y),(x * y) sp = sum_and_product(2, 3) # Bằng (5, 6) s, p = sum_and_product(5, 10) # s = 15, p = 50 </code></pre> <p>Tuple (và list) đều hỗ trợ gán nhiều phần tử cùng lúc:</p> <pre><code>x, y = 1, 2 # Hiện tại x = 1, y = 2 x, y = y, x # Hoán đổi giá trị của hai biến trong Python; Hiện tại x = 2, y = 1 </code></pre> <h3><a href="#%E5%AD%97%E5%85%B8-Dictionaries" title="Từ điển (Dictionary)"></a>Từ điển (Dictionary)</h3> <h4><a href="#%E5%AD%97%E5%85%B8%E5%88%9B%E5%BB%BA" title="Tạo Từ điển"></a>Tạo Từ điển</h4> <p>Một cấu trúc dữ liệu cơ bản khác trong Python là từ điển (dictionary), cho phép bạn nhanh chóng truy xuất giá trị (value) tương ứng thông qua khóa (key):</p> <pre><code>empty_dict = {} # Định nghĩa từ điển rỗng theo phong cách Python empty_dict2 = dict() # Định nghĩa từ điển rỗng ít Python hơn grades = { "Joel" : 80, "Tim" : 95 } # Lưu trữ từ điển </code></pre> <h4><a href="#%E5%AD%97%E5%85%B8%E5%85%83%E7%B4%A0%E6%9F%A5%E6%89%BE" title="Tìm kiếm phần tử trong Từ điển"></a>Tìm kiếm phần tử trong Từ điển</h4> <p>Bạn có thể sử dụng dấu ngoặc vuông và khóa để tìm kiếm giá trị tương ứng:</p> <pre><code>joels_grade = grades["Joel"] # Bằng 80 </code></pre> <p>Nếu khóa cần tìm không có trong từ điển, một <code>lỗi khóa (KeyError)</code> sẽ được trả về:</p> <pre><code>try: kates_grade = grades["Kate"] except KeyError: print "Không có điểm cho Kate!" </code></pre> <p>Bạn có thể kiểm tra xem khóa có trong từ điển hay không bằng cách sử dụng <code>in</code>:</p> <pre><code>joel_has_grade = "Joel" in grades # True kate_has_grade = "Kate" in grades # False </code></pre> <p>Từ điển có một phương thức có thể trả về giá trị mặc định. Khi khóa cần tìm không có trong từ điển, nó sẽ trả về giá trị mặc định đã đặt (thay vì phát sinh ngoại lệ):</p> <pre><code>joels_grade = grades.get("Joel", 0) # Bằng 80 kates_grade = grades.get("Kate", 0) # Bằng 0 no_ones_grade = grades.get("No One") # Trả về giá trị mặc định None </code></pre> <h4><a href="#%E5%AD%97%E5%85%B8%E4%BF%AE%E6%94%B9" title="Sửa đổi Từ điển"></a>Sửa đổi Từ điển</h4> <p>Bạn có thể sử dụng dấu ngoặc vuông để tạo hoặc sửa đổi các cặp khóa-giá trị trong từ điển:</p> <pre><code>grades["Tim"] = 99 # Thay thế giá trị cũ grades["Kate"] = 100 # Thêm một cặp khóa-giá trị mới num_students = len(grades) # Bằng 3 </code></pre> <p>Chúng ta sẽ thường xuyên sử dụng từ điển như thế này để biểu thị cấu trúc dữ liệu:</p> <pre><code>tweet = { "user" : "joelgrus", "text" : "Data Science is Awesome", "retweet_count" : 100, "hashtags" : ["#data", "#science", "#datascience", "#awesome", "#yolo"] } </code></pre> <p>Ngoài việc tìm kiếm khóa cụ thể, chúng ta còn có thể thao tác với tất cả các khóa như sau:</p> <pre><code>tweet_keys = tweet.keys() # Lấy một danh sách các khóa tweet_values = tweet.values() # Lấy danh sách các giá trị tweet_items = tweet.items() # Lấy các tuple (khóa, giá trị) "user" in tweet_keys # Trả về True, sử dụng tìm kiếm 'in' trong list (ít hiệu quả hơn) "user" in tweet # Cách Pythonic hơn, sử dụng tìm kiếm 'in' trong dictionary (hiệu quả hơn) "joelgrus" in tweet_values # True </code></pre> <p>Các khóa trong từ điển là duy nhất, và list không thể được sử dụng làm khóa trong từ điển. Nếu bạn cần một khóa gồm nhiều phần, bạn có thể sử dụng tuple hoặc chuyển đổi khóa thành chuỗi bằng một cách nào đó.</p> <h4><a href="#%E5%86%85%E7%BD%AE%E5%AD%97%E5%85%B8" title="Từ điển Mặc định (defaultdict)"></a>Từ điển Mặc định (defaultdict)</h4> <p>Nếu bạn đang cố gắng đếm tần suất xuất hiện của mỗi từ trong một tài liệu, một cách rõ ràng là tạo một từ điển, với từ làm khóa và tần suất làm giá trị tương ứng. Sau đó, duyệt qua tài liệu, khi gặp một từ đã xuất hiện, tăng giá trị của khóa tương ứng lên 1; khi gặp một từ chưa xuất hiện, thêm một cặp khóa-giá trị mới vào từ điển:</p> <pre><code>word_counts = {} for word in document: if word in word_counts: word_counts[word] += 1 else: word_counts[word] = 1 </code></pre> <p>Tất nhiên, bạn cũng có thể xử lý khóa bị thiếu trước như thế này, bằng cách "chặt trước tấu sau":</p> <pre><code>word_counts = {} for word in document: try: word_counts[word] += 1 except KeyError: word_counts[word] = 1 </code></pre> <p>Cách thứ ba là sử dụng <code>get</code>, phương thức này xử lý các khóa bị thiếu rất tốt:</p> <pre><code>word_counts = {} for word in document: previous_count = word_counts.get(word, 0) word_counts[word] = previous_count + 1 </code></pre> <p>Từ điển mặc định (defaultdict) giống như từ điển thông thường, điểm khác biệt duy nhất là khi bạn cố gắng tìm một khóa không tồn tại trong từ điển, defaultdict sẽ tự động tạo một cặp khóa-giá trị bằng cách sử dụng khóa bạn cung cấp. Để sử dụng defaultdict, bạn cần import thư viện <code>collections</code>:</p> <pre><code>from collections import defaultdict word_counts = defaultdict(int) # int() tạo ra 0 for word in document: word_counts[word] += 1 </code></pre> <p>Defaultdict cũng rất hữu ích trong list, từ điển thông thường, thậm chí cả các hàm tự định nghĩa:</p> <pre><code>dd_list = defaultdict(list) # list() tạo ra một list rỗng dd_list[2].append(1) # Hiện tại dd_list là {2: [1]} dd_dict = defaultdict(dict) # dict() tạo ra một dict rỗng dd_dict["Joel"]["City"] = "Seattle" # Hiện tại dd_dict là { "Joel" : { "City" : Seattle"}} dd_pair = defaultdict(lambda: [0, 0]) # Tạo một từ điển mà giá trị của khóa là một list dd_pair[2][1] = 1 # Hiện tại dd_pair là {2: [0,1]} </code></pre> <p>Phương pháp này rất hữu ích, sau này khi chúng ta cần lấy một số kết quả khóa-giá trị từ từ điển, sẽ không cần phải kiểm tra xem khóa có tồn tại hay không nữa.</p> <h3><a href="#%E8%AE%A1%E6%95%B0%E5%99%A8-Counter" title="Bộ đếm (Counter)"></a>Bộ đếm (Counter)</h3> <p>Bộ đếm (Counter) có thể trực tiếp chuyển đổi một nhóm giá trị thành một đối tượng giống từ điển, với khóa là một phần tử trong nhóm đó và giá trị tương ứng là số lần phần tử đó xuất hiện. Điều này thường được sử dụng khi tạo biểu đồ tần suất:</p> <pre><code>from collections import Counter c = Counter([0, 1, 2, 0]) # c (gần như) là { 0 : 2, 1 : 1, 2 : 1 } </code></pre> <p>Như vậy, chúng ta có một phương pháp tiện lợi để thống kê tần suất từ:</p> <pre><code>word_counts = Counter(document) </code></pre> <p>Counter còn có một phương thức rất thông dụng là <code>most_common</code>, có thể trực tiếp lấy ra một vài từ có tần suất cao nhất và tần suất tương ứng của chúng:</p> <pre><code># Xuất ra 10 từ có tần suất cao nhất và số đếm của chúng for word, count in word_counts.most_common(10): print word, count </code></pre> <h3><a href="#%E9%9B%86%E5%90%88-Sets" title="Tập hợp (Set)"></a>Tập hợp (Set)</h3> <p>Một cấu trúc dữ liệu khác trong Python là tập hợp (set), tập hợp là một bộ sưu tập các phần tử khác nhau.<br /> Có thể tạo một tập hợp và thêm phần tử vào đó như sau:</p> <pre><code>s = set() s.add(1) # s là { 1 } s.add(2) # s là { 1, 2 } s.add(2) # s vẫn là { 1, 2 } (phần tử trùng lặp bị bỏ qua) x = len(s) # Bằng 2 y = 2 in s # Bằng True z = 3 in s # Bằng False </code></pre> <p>Hai lý do chính để sử dụng tập hợp:</p> <p>Thứ nhất, thao tác <code>in</code> trong tập hợp rất hiệu quả. Khi số lượng phần tử trong một tập dữ liệu rất lớn, việc tìm kiếm phần tử dưới dạng tập hợp rõ ràng phù hợp hơn so với list:</p> <pre><code>stopwords_list = ["a","an","at"] + hundreds_of_other_words + ["yet", "you"] "zip" in stopwords_list # Thất bại, cần kiểm tra từng phần tử stopwords_set = set(stopwords_list) "zip" in stopwords_set # Tìm kiếm thành công và rất nhanh </code></pre> <p>Thứ hai, sử dụng tập hợp rất tiện lợi để lấy các phần tử khác nhau từ một nhóm dữ liệu:</p> <pre><code>item_list = [1, 2, 3, 1, 2, 3] num_items = len(item_list) # 6 item_set = set(item_list) # {1, 2, 3} num_distinct_items = len(item_set) # 3 distinct_item_list = list(item_set) # [1, 2, 3] </code></pre> <p>Tuy nhiên, trên thực tế, tần suất sử dụng tập hợp vẫn không cao bằng từ điển và list.</p> <h3><a href="#%E6%9D%A1%E4%BB%B6%E8%AF%AD%E5%8F%A5" title="Câu lệnh Điều kiện"></a>Câu lệnh Điều kiện</h3> <p>Trong hầu hết các ngôn ngữ lập trình, bạn đều có thể sử dụng <code>_if_</code> để biểu thị các nhánh điều kiện như sau:</p> <pre><code>if 1 &gt; 2: message = "Giá như 1 lớn hơn 2…" elif 1 &gt; 3: message = "elif là viết tắt của 'else if'" else: message = "Khi mọi thứ thất bại thì dùng else (nếu bạn muốn)" </code></pre> <p>Bạn cũng có thể viết câu lệnh điều kiện trên một dòng như thế này, nhưng cách này ít khi được sử dụng:</p> <pre><code>parity = "even" if x % 2 == 0 else "odd" </code></pre> <h3><a href="#%E5%BE%AA%E7%8E%AF%E8%AF%AD%E5%8F%A5" title="Câu lệnh Lặp"></a>Câu lệnh Lặp</h3> <h4><a href="#while-%E5%BE%AA%E7%8E%AF" title="Vòng lặp `while`"></a>Vòng lặp <code>while</code></h4> <p>Vòng lặp <code>while</code> trong Python:</p> <pre><code>x = 0 while x &lt; 10: print x, "nhỏ hơn 10" x += 1 </code></pre> <h4><a href="#for-%E5%BE%AA%E7%8E%AF" title="Vòng lặp `for`"></a>Vòng lặp <code>for</code></h4> <p>Phổ biến hơn là sử dụng vòng lặp <code>for-in</code>:</p> <pre><code>for x in range(10): print x, "nhỏ hơn 10" </code></pre> <p>Các biểu thức logic phức tạp hơn có thể sử dụng câu lệnh <code>continue</code> và <code>break</code>:</p> <pre><code>for x in range(10): if x == 3: continue # Chuyển thẳng sang vòng lặp tiếp theo if x == 5: break # Thoát hoàn toàn khỏi vòng lặp print x </code></pre> <p>Kết quả sẽ xuất ra 0, 1, 2 và 4.</p> <h3><a href="#%E7%9C%9F%E5%80%BC-Truthiness" title="Giá trị Chân lý (Truthiness)"></a>Giá trị Chân lý (Truthiness)</h3> <p>Biến Boolean trong Python hoạt động tương tự như trong các ngôn ngữ khác, điểm khác biệt duy nhất là chữ cái đầu tiên phải viết hoa:</p> <pre><code>one_is_less_than_two = 1 &lt; 2 # Là True true_equals_false = True == False # Là False </code></pre> <p>Python sử dụng <code>None</code> để biểu thị một giá trị không tồn tại, tương tự như <code>null</code> trong các ngôn ngữ khác:</p> <pre><code>x = None print x == None # Xuất ra True, không được "Pythonic" lắm print x is None # Xuất ra True, cách "Pythonic" hơn </code></pre> <p>Python cho phép bạn sử dụng các giá trị khác thay thế cho giá trị Boolean. Dưới đây là các giá trị tương đương với <code>False</code>:</p> <ul> <li>False</li> <li>None</li> <li>[] (một list rỗng)</li> <li>{} (một dictionary rỗng)</li> <li>“” (một chuỗi rỗng)</li> <li>set() (một tập hợp rỗng)</li> <li>0</li> <li>0.0</li> </ul> <p>Tương tự, cũng có nhiều giá trị tương đương với <code>True</code>, điều này giúp bạn rất tiện lợi khi kiểm tra các list rỗng, chuỗi rỗng và dictionary rỗng, v.v.</p> <p>Tất nhiên, nếu bạn không thể dự đoán kết quả, có thể sẽ gặp lỗi trong quá trình sử dụng:</p> <pre><code>s = some_function_that_returns_a_string() if s: first_char = s[0] else: first_char = "" </code></pre> <p>Một cách làm đơn giản hơn, có hiệu quả tương đương với cách trên:</p> <pre><code>first_char = s and s[0] </code></pre> <p>Nếu giá trị đầu tiên là đúng (True), nó sẽ trả về giá trị thứ hai, nếu không, nó sẽ trả về giá trị đầu tiên.</p> <p>Tương tự, nếu <code>x</code> có thể là một số hoặc có thể là rỗng, thì cách này có thể đảm bảo <code>x</code> là một số:</p> <pre><code>safe_x = x or 0 </code></pre> <p>Trong Python còn có hàm <code>all</code>, trả về <code>True</code> nếu mọi phần tử đều là <code>True</code>. Hàm <code>any</code> trả về <code>True</code> chỉ cần có một phần tử là <code>True</code>. Ví dụ, đối với một list mà mỗi phần tử đều là "True", hàm <code>all</code> sẽ trả về <code>True</code>, nếu không sẽ trả về <code>False</code>:</p> <pre><code>all([True, 1, { 3 }]) # True all([True, 1, {}]) # False, {} tương đương với "False" any([True, 1, {}]) # True all([]) # True, không tồn tại phần tử nào tương đương với "False" any([]) # False, không có phần tử nào tương đương với "True" </code></pre> <p><strong>Đọc thêm:</strong><br /> <a href="https://philoli.com/python-tutorails-advanced-level/">Cú pháp Python thường dùng trong Khoa học Dữ liệu (Nâng cao)</a></p> Pythonhttps://philoli.com/vi/blog/i-missed-an-important-test/https://philoli.com/vi/blog/i-missed-an-important-test/Tôi đã từng hình dung ra rất nhiều cách để thất bại, nhưng không ngờ rằng, một ngày nào đó tôi lại vấp ngã ở chính chỗ này. Nhưng điều khiến tôi bất ngờ hơn cả là tôi lại chẳng buồn chút nào, ngược lại còn thấy có chút vui vẻ.Mon, 05 Nov 2018 20:53:13 GMT<p>Tôi đã từng hình dung ra rất nhiều cách để thất bại, nhưng không ngờ rằng, một ngày nào đó tôi lại vấp ngã ở chính chỗ này.</p> <p>Nhưng điều khiến tôi bất ngờ hơn cả là tôi lại chẳng buồn chút nào, ngược lại còn thấy có chút vui vẻ.</p> <p>Đây chính là hương vị của tự do đích thực, sau khi đã thoát khỏi cái lồng mang tên đại học.</p> <h2>Lần đầu chinh phục ngành Máy tính tại Đại học Chiết Giang</h2> <p>Khoảng thời gian này năm ngoái, tôi vừa kết thúc kế hoạch chạy đường dài kéo dài hai tháng, với quãng đường trung bình 5 km mỗi ngày. Đó là một nỗ lực nhằm khám phá giới hạn của bản thân.</p> <p>Trong khoảng nửa tháng trước và sau đó, tôi vẫn ung dung học 6-7 tiếng mỗi ngày, rồi chạy bộ hoặc xả hơi một chút. Suốt thời gian này, tôi vẫn còn đủ năng lượng để nghĩ ra các hình thức sáng tạo cho lịch đếm ngược 100 ngày thi cao học, cập nhật mỗi ngày và vẽ lên bảng trắng trong ký túc xá.</p> <p>Khi còn hơn 40 ngày, tôi bắt đầu cảm thấy thời gian không đủ. Môn chuyên ngành mới chỉ ôn được một lần, thậm chí có vài chương chưa hề động đến; Đại số tuyến tính mới làm được một nửa, lý thuyết xác suất chưa bắt đầu học, đề thi thật cũng chưa làm. Môn Chính trị mới làm xong 1000 câu hỏi một lần, các câu hỏi lớn thì chưa xem nhiều.</p> <p>Khi còn một tháng, tôi, người chưa từng hoảng loạn trong bất kỳ kỳ thi nào suốt cuộc đời, cuối cùng cũng bắt đầu lo lắng. Tôi biết mình dù thế nào cũng không còn thời gian để ôn lại lần thứ hai.</p> <p>Khi còn ba tuần, đầu óc tôi trống rỗng, dường như không hề còn chút dấu vết nào của những gì đã ôn tập trong trí nhớ. Ý nghĩ từ bỏ thoáng qua trong đầu tôi.</p> <p>Sau một hồi suy nghĩ, tôi vẫn quyết định cố gắng một chút.</p> <p>Điều kiện thời gian cực kỳ eo hẹp và tình trạng ôn tập tồi tệ đã trở thành một yếu tố kích hoạt, như thể vừa đúng lúc phá vỡ bức tường đó, và tôi bước vào trạng thái "zoom". Là một người tự chẩn đoán mắc chứng ADD, tôi lần đầu tiên trải nghiệm thế nào là sự tập trung đích thực.</p> <h3>Chắc chắn rồi, cuối cùng tôi đã thất bại không chút bất ngờ nào</h3> <h3>Kết quả</h3> <p><strong>Toán học 1</strong></p> <p>Toán học 1: Tôi chưa làm xong toàn bộ sách Toán 1 dù chỉ một lần. Năm đó, đề thi Toán 1 lại bất ngờ khó nhất trong những năm gần đây, và tôi đã viết tất cả những gì có thể viết. Mục tiêu: Tùy duyên Kết quả: Toán 1 đạt 90/150 điểm.</p> <p><strong>Chính trị</strong></p> <p>Chính trị: Tôi dành bốn buổi tối và một buổi chiều để học thuộc "Xiao Si" (tài liệu ôn thi chính trị) cho các câu hỏi lớn. Tôi sử dụng phương pháp ghi nhớ bằng cách hiểu hoặc tách chữ để ghi nhớ hàng trăm chữ đáp án chỉ với 40 chữ cái, học thuộc khoảng bảy đến tám câu. Khi thi, các đáp án đều xuất hiện trong đề bài, và tôi đã viết liên tục trong 3 giờ. Mục tiêu: 65 Kết quả: Chính trị đạt 70/100 điểm.</p> <p><strong>Tiếng Anh 1</strong></p> <p>Tiếng Anh 1: Tôi đã làm phần đọc hiểu đề thi thật môn Tiếng Anh hai lần. Từ vựng trọng tâm thì học rồi quên, quên rồi lại quên. Khi làm phần đọc hiểu trong bài thi, tôi suýt ngủ gật. Bài luận thì tôi học thuộc mẫu, nhưng khi vào phòng thi lại "thả phanh" tự do viết theo ý mình. Mục tiêu: 70 Kết quả: Tiếng Anh 1 đạt 68/100 điểm.</p> <p><strong>Môn chuyên ngành</strong></p> <p>Môn chuyên ngành: Thuật toán cấu trúc dữ liệu hoàn toàn chưa ôn tập. Hai chương lớn về nguyên lý cấu tạo thì chưa ôn. Sách "Wang Dao" chỉ làm được một lần. Câu thuật toán 15 điểm trong bài thi bị trừ hết điểm. Mục tiêu: Tùy duyên Kết quả: Môn chuyên ngành 408 đạt 106/150 điểm.</p> <p>Tổng điểm: 334 Điểm sàn vòng phỏng vấn: 361 Số lượng thí sinh đăng ký ngành này: khoảng 2000</p> <h3>Phân tích nguyên nhân</h3> <p>Cuối cùng, tất nhiên là thất bại không có gì đáng ngạc nhiên. Tôi tự mình phân tích nguyên nhân.</p> <p><strong>Nguyên nhân khách quan:</strong></p> <ul> <li>Số lượng thí sinh đăng ký ngành Khoa học Máy tính của Đại học Chiết Giang tăng vọt. <ul> <li>Năm kia, số lượng đăng ký là hơn 1200 người, điểm sàn phỏng vấn là hơn 330; năm ngoái, số lượng đăng ký là 2000 người, điểm sàn phỏng vấn là 361, và độ khó đề thi tổng thể cao hơn năm trước.</li> </ul> </li> <li>Chuyển ngành, chuyển trường, chuyển địa điểm từ con số 0. <ul> <li>Thường được gọi là thí sinh "ba không" mang độ khó cao nhất.</li> </ul> </li> </ul> <p><strong>Nguyên nhân chủ quan:</strong></p> <ul> <li>Tôi kém.</li> <li>Tôi lười.</li> <li>Mỗi ngày tôi chỉ học chưa đến 7 tiếng.</li> <li>Tôi chỉ ôn tập một lần và chưa xong.</li> </ul> <p>Kể lại chi tiết kỳ thi năm ngoái một cách tỉ mỉ, ngoài việc đơn thuần ôn lại, tôi còn muốn nói điều này:</p> <h3>Thi cao học không hề khó</h3> <ul> <li>Tình trạng ôn tập tồi tệ như tôi mà kết quả cuối cùng cũng không quá tệ, điều đó cho thấy độ khó của kỳ thi cao học không quá lớn. Chỉ cần không phải là chuyển ngành và không thi vào TOP2, các trường khác về cơ bản rất dễ đậu, xung quanh tôi có không ít trường hợp.</li> <li>Đối với những người chuyển ngành, chỉ cần không thi vào các ngành hot, không có hàng ngàn thí sinh đăng ký, thì về cơ bản cũng rất dễ thi đậu. (Đối với ngành thông thường, nếu có hơn 500 người đăng ký đã được coi là rất nhiều rồi).</li> <li>Nếu chuyển ngành lại còn là ngành hot, chỉ cần bạn chịu khó hơn tôi một chút, đừng ngày nào cũng "xả hơi", tôi nghĩ vấn đề cũng sẽ không quá lớn.</li> <li>Những người đã "lên bờ" cũng không cần thiết phải khoe khoang và thể hiện sự ưu việt của mình mỗi ngày.</li> </ul> <h2>Quyết định thi lại lần hai</h2> <p>Dù sao thì cũng là chuyển ngành, dù sao thì cũng là học bốn môn chuyên ngành máy tính từ con số 0, dù sao thì cả quá trình ôn tập cũng quá ung dung, vậy nên nếu cho thêm chút thời gian, thi lại lần hai chắc chắn sẽ không có vấn đề gì, tôi đã tự nhủ như vậy.</p> <p>Việc ôn tập chính thức vẫn bắt đầu từ tháng 7. Vẫn là một quá trình ôn tập ung dung, nhưng lần này là sự ung dung một cách chân thật. Ở đây lược bỏ x chữ.</p> <h2>Bất ngờ nhận ra đã bỏ lỡ việc đăng ký chính thức</h2> <p>Phản ứng đầu tiên của tôi là sự ngạc nhiên. Tôi cũng không biết tại sao, năm nay tôi lại không cài đặt lời nhắc sự kiện trên lịch như năm ngoái. Tóm lại, sau vài phút chấp nhận sự thật không thể cứu vãn được, tôi vừa báo tin này cho bạn bè, vừa suy nghĩ lại xem rốt cuộc mình thi cao học để làm gì.</p> <p>Chủ yếu có hai lý do, và bây giờ tôi sẽ lần lượt phản bác chúng:</p> <blockquote> <ol> <li>Thuận tiện cho việc chuyển ngành Việc học cao học có thể giúp tôi nhanh chóng bước vào một lĩnh vực hoàn toàn mới.</li> </ol> </blockquote> <p><strong>Phản bác:</strong></p> <ul> <li><strong>Ngành máy tính và internet quá dễ để chuyển đổi</strong> <ul> <li>Có người chỉ học vài tháng ở trung tâm đào tạo là có thể đi viết code; có người học xong thạc sĩ, tiến sĩ muốn chuyển sang ngành máy tính, chỉ cần tự học kiến thức và kỹ năng code liên quan trong vài tháng là có thể làm việc ở Google.</li> <li>Nếu chỉ đơn thuần vì muốn chuyển ngành, không cần thiết phải dành ba năm để học cao học.</li> </ul> </li> </ul> <blockquote> <ol> <li>Nâng cao học vấn Có được tấm bằng thạc sĩ từ trường 985 luôn là điều tốt, và cũng có thể chứng minh năng lực.</li> </ol> </blockquote> <p><strong>Phản bác:</strong></p> <ul> <li><strong>Tôi không có tình cảm mãnh liệt với các trường danh tiếng</strong> <ul> <li>Tôi không sùng bái quyền lực. Trong môi trường giáo dục thi cử định hướng ở Trung Quốc, nhiều người có thiện cảm tự nhiên với những học sinh giỏi, và tự nhiên có một sự kính trọng. Nhưng tôi thấy đây là một loại "sữa sói", cần phải nhả ra. Nói trắng ra, đây vẫn là một sự sùng bái quyền lực trong tiềm thức.</li> <li>Vậy tại sao nhất định phải là Đại học Chiết Giang? Bởi vì ngành Khoa học Máy tính của Đại học Chiết Giang là hàng đầu trong nước, đồng thời vòng phỏng vấn của trường nổi tiếng là công bằng và minh bạch, hơn nữa phong cách học tập và môi trường học thuật tự do và cởi mở.</li> <li>Những người khác thì tôi không quan tâm, điều tôi muốn nhất là chứng minh năng lực của mình cho bố mẹ, muốn nói với họ rằng tôi không hề thua kém ai. Nhưng chứng minh năng lực không chỉ có một cách này.</li> </ul> </li> <li><strong>Tôi không nhất thiết phải thích nghiên cứu liên quan đến máy tính</strong> <ul> <li>Nghiên cứu trong lĩnh vực máy tính không gì hơn ngoài việc đọc các bài báo khoa học mới nhất, sách liên quan, nghe các buổi diễn thuyết, làm thí nghiệm (trên máy tính) và viết luận văn.</li> <li>Nhưng một điều tôi thích ở máy tính là nó là một công cụ vạn năng, một công cụ mà bạn có thể thao tác. Bạn có thể thực sự dùng nó để làm một điều gì đó, dù chỉ là một phần rất nhỏ, nhưng có thể thay đổi cuộc sống của chính bạn hoặc của người khác.</li> </ul> </li> <li><strong>Dù thi đậu cũng không thể tự do lựa chọn hướng nghiên cứu</strong> <ul> <li>Hướng nghiên cứu cần phải qua phỏng vấn phòng thí nghiệm mới có thể xác định, các phòng thí nghiệm và giáo sư nổi tiếng luôn rất "hot", rất có thể cuối cùng bạn sẽ phải vào một phòng thí nghiệm không thuộc lĩnh vực mình quan tâm.</li> </ul> </li> <li><strong>Không làm nghiên cứu sinh cũng chẳng ai ngăn cản bạn quan tâm đến các lĩnh vực mới nhất của ngành</strong> <ul> <li>Máy tính không giống như các ngành học khác cần mua sắm nhiều thiết bị thí nghiệm chuyên nghiệp cồng kềnh, cũng không có điều kiện thí nghiệm khắt khe. Chỉ cần bạn có một chiếc máy tính kết nối internet, bạn có thể làm rất nhiều việc.</li> <li>Trên mạng không có ngành nào có tài nguyên vượt qua ngành máy tính, với vô vàn tài liệu học tập, các khóa học trực tuyến chất lượng cao mở, vô số mã nguồn của các dự án mã nguồn mở xuất sắc. Bạn có thể đọc bất kỳ bài báo nghiên cứu mới nhất nào một cách tự do, và bạn vẫn có thể tự mình tái hiện các ý tưởng trong bài báo trên máy tính của mình và áp dụng vào công việc.</li> </ul> </li> <li><strong>Một tấm bằng thạc sĩ và ba năm kinh nghiệm làm việc, cái nào quan trọng hơn?</strong> <ul> <li>Kiến thức và công nghệ trong ngành máy tính thay đổi nhanh chóng từng ngày, những gì học được trong chương trình cao học về cơ bản không được sử dụng trong công việc, mọi thứ vẫn phải bắt đầu lại từ đầu.</li> <li>Bằng thạc sĩ + không kinh nghiệm làm việc so với bằng cử nhân + ba năm kinh nghiệm làm việc, trên thực tế, vế sau có tính cạnh tranh cao hơn về mức lương.</li> </ul> </li> <li><strong>Cao học là một cái khung mới</strong> <ul> <li>Nghiên cứu sinh có áp lực luận văn, cũng có Deadline, và vẫn bị thúc đẩy tiến về phía trước.</li> <li>Giáo sư hướng dẫn cao học thường được gọi là "ông chủ", và giống như đi làm, thực chất bạn cũng là làm thuê cho "ông chủ" của mình.</li> <li>Vừa mới thoát khỏi cái lồng đại học, tại sao lại phải vội vàng bước vào một cái khung mới như vậy?</li> <li>Khi nào học cao học cũng không quá muộn.</li> </ul> </li> </ul> <p>Sau khi suy nghĩ thông suốt, tôi cảm thấy nhẹ nhõm.</p> <p>Đêm đó tôi trằn trọc không ngủ được. Nghĩ đến việc có thể tiếp tục đọc những cuốn sách đã chất đống mấy tháng trong Kindle, có thể thỏa sức "vọc vạch" blog của mình, có thể đi chụp ảnh, có thể biến những ý tưởng dự án gần đây thành hiện thực, có thể lấy ra những bài viết blog liên quan đến máy tính mà tôi đã lưu trữ bấy lâu để nghiên cứu kỹ lưỡng, niềm vui trong lòng dần dần nở rộ.</p> <p>Ừm, đó là hương vị của tự do, tự do theo đúng nghĩa của nó.</p> <h2>Tự do và Hạnh phúc</h2> <p>Tôi tóm lại những điều mình theo đuổi thực ra chỉ có hai điểm: 1. Tự do, 2. Hạnh phúc. Và tôi coi hai điểm này là tiêu chuẩn để đánh giá xem mình có nên làm một việc gì đó hay không.</p> <p>Ban đầu học vật lý, vì tôi cảm thấy vật lý có thể giúp tôi hiểu rõ hơn thế giới mình đang sống, hiểu tại sao vạn vật vận hành như vậy. Vật lý, vì thế được gọi là "lý lẽ của vạn vật". Đây là sự tự do về tư tưởng.</p> <p>Bây giờ học máy tính, vì tôi cảm thấy máy tính là một công cụ vạn năng, có thể kết hợp với bất kỳ lĩnh vực nào, và có thể dùng để tạo ra những "thứ" thật sự hữu ích, là công cụ có thể mang lại sự tiện lợi cho bản thân và người khác, thực sự cải thiện chất lượng cuộc sống. Internet là cửa sổ của thế giới, giúp ta nhìn thấy một thế giới rộng lớn hơn. Đây là sự tự do về "hành động".</p> <p>Tự do và hạnh phúc là hai mặt bổ trợ cho nhau, cùng tồn tại và cùng biến mất. Đối với tôi, niềm vui mất đi tự do không phải là hạnh phúc, còn tự do mà mất đi niềm vui thì về cơ bản không tồn tại.</p> <p>Nói ra cũng lạ, đã từng vài lần như vậy, dù ngày thường tôi cũng thường xuyên bầu bạn với sự u ám và bóng tối, nhưng ở những thời điểm then chốt của cuộc đời, tương lai tôi hình dung trong đầu luôn tươi sáng rực rỡ. Chắc là tôi thực sự mang trong mình "gen lạc quan".</p> <p>Có cảm thấy tiếc nuối không? Cũng một chút. Dù sao thì bây giờ vòng ôn tập đầu tiên tổng thể cũng gần kết thúc: Toán đã ôn được một vòng rưỡi và đề thi thật đã có thể ổn định ở mức 130+ điểm; Môn Chính trị một năm không động đến, mới bắt đầu làm 1000 câu hỏi, câu trắc nghiệm trung bình 100 câu sai 30 câu, những câu sai chủ yếu là phần phải học thuộc lòng hoàn toàn, không có logic gì cả và chỉ là áp dụng một cách máy móc; Tháng 8 đã hoàn thành xong ngân hàng đề thuật toán PAT. Và lúc này, còn 50 ngày nữa là đến kỳ thi.</p> <p>Những khoảng thời gian này có bị lãng phí không? Hoàn toàn không. Bởi vì tôi rất ghét lãng phí thời gian vào việc học những thứ (mà tôi tự cho là) vô dụng. Những phần tôi thực sự dành thời gian và công sức để ôn tập ít nhiều đều sẽ được sử dụng trong công việc và học tập tương lai: Toán cao cấp, đại số tuyến tính, lý thuyết xác suất đều là nền tảng lý thuyết của khoa học dữ liệu và học máy; những bài thuật toán đã làm là thứ cần dùng hàng ngày trong công việc; bốn môn chuyên ngành chính sau khi học xong thì phần kiến thức nền tảng cũng đã đạt đến trình độ sinh viên cử nhân ngành máy tính. Những thứ thực sự vô dụng khác như môn Chính trị thì tôi hoàn toàn chưa bắt đầu xem. Hơn nữa, trong thời gian đó tôi còn tranh thủ làm thêm và kiếm được chín nghìn tệ để mua một chiếc máy ảnh, không hề lỗ.</p> <p>Tất nhiên bạn cũng có thể cho rằng, tất cả những điều trên chỉ là lời tự an ủi cho sự thất bại của tôi. Vậy thì sao chứ, bạn nghĩ gì thì có liên quan gì đến tôi đâu, tôi vẫn sống tốt như thường.</p> <p>Vừa rồi tôi đọc được <a href="https://www.jiqizhixin.com/articles/2018-10-11-4">một bài viết</a>, cuối bài có một câu nói mà tôi cảm thấy rất hay:</p> <p>{% centerquote %} Hãy đối tốt với bản thân một chút. Bạn không tốt nghiệp ở tuổi 18 cũng chẳng chết ai, không có bằng tiến sĩ ở tuổi đôi mươi thì sao chứ, không trở thành triệu phú ở tuổi nào đó thì sẽ thế nào. Hãy đi khám phá thế giới, tìm hiểu bản thân, và tận hưởng quá trình sống. {% endcenterquote %}</p> <p>Bạn hoàn toàn không biết ngày mai sẽ xảy ra chuyện gì, và tôi cũng không thể tưởng tượng được một ngày nào đó mình sẽ bỏ lỡ một kỳ thi quan trọng đến vậy.</p> <p>Ngày hôm đó, tôi đã đọc một bài tổng quan về xử lý ngôn ngữ tự nhiên, xem hướng dẫn học cách sử dụng web crawler để lấy các mục từ bách khoa toàn thư, lật lại blog của mình để viết bài mới. Tóm lại, khi mở máy tính ra là tôi không muốn nghịch điện thoại nữa.</p> <p>Trước đây tôi luôn cảm thấy cuộc đời ngắn ngủi, nhưng giờ đây, lần đầu tiên tôi cảm thấy cuộc đời rất dài. Tôi mới 22 tuổi, vẫn còn cả một quãng thời gian tươi đẹp phía trước.</p> <p>{% centerquote %} Tái ông mất ngựa, đâu biết chẳng phải phúc. {% endcenterquote %}</p> Tản văn